نظریه شماره 7/98/1213 مورخ 1398/09/11 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره محرومیت قاتل وارث از حقوق مالی و مستمری مقتول

شماره نظریه	۷/۹۸/۱۲۱۳
شماره پرونده	ح ۳۱۲۱–۶۷–۸۹
تاریخ نظریه	۱۳۹۸/۰۹/۱۱
موضوع نظریه	حقوق مدنی
محور نظریه	محرومیت از ارث و مستمری در مورد قتل عمد

نظریه شماره ۷/۹۸/۱۲۱۳ مورخ ۱۳۹۸/۰۹/۱۱ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره محرومیت قاتل وارث از حقوق مالی و مستمری مقتول: این نظریه به بررسی محرومیتهای حقوقی و مالی فردی میپردازد که به عنوان وارث پس از ارتکاب قتل مورث، وضعیت حقوقی خود را در خصوص دریافت ارث، مستمری، پاداش پایان کار و امکانات درمانی و رفاهی مورث خود، مورد سوال قرار داده است. بر اساس نظریه مشورتی، مطالباتی مانند کارانه و مانده مرخصی که به عنوان طلب زمان حیات کارمند مقتول محسوب میشوند، به وراث قانونی پرداخت میشوند اما مستمریها که به مناسبت فوت و رابطه استخدامی تعلق میگیرد، تابع شرایط ماده ۸۶ قانون استخدام کشوری میباشند. همچنین در مورد بیمه عمر، پرداخت به وراث یا اشخاص ذکر شده در قرارداد بیمه انجام میگیرد. استفاده از امکانات درمانی و رفاهی توسط قاتل همچنان با رعایت مقررات بیمهای و استخدامی ممکن است.

استعلام

خواهشمند است بررسی و اعلام نظر فرمایید:

با توجه به ماده ی ۸۸۰ قانون مدنی و سایر مقررات مربوط بررسی و اعلام نظر نمایید.

۱–آیا کسی که تحت تکفل بوده و جزء وراث هم می باشد اگر مورث خود را به قتل برساند بعد از قطعیت حکم از دریافت مستمری هم ممنوع می شود یا خیر؟

۲–از زمان وقوع قتل تا زمان قطعیت حکم آیا مستمری به فرد قاتل که از وراث می باشد تعلق می گیرد یا خیر؟

۳–پاداش پایان کار مقتول به فرد قاتل که از وراث است قابل پرداخت می باشد یا خیر؟

۴–آیا قاتل که از وراث باشد مستحق دریافت سهم بیمه عمری که فرد مقتول قبل از فوت در قرار داد برای وی مشخص کرده است می باشد یا خیر؟

۵–آیا افرادی که مرتکب قتل شده اند و جزء وراث و مستمری بگیر هستند از امکانات درمانی و رفاهی مورث می توانند استفاده نمایند یا خیر./ع

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

۱، ۲، ۳ و ۴– به طور کلی آن چه که به عنوان طلب زمان حیات کارمند متوفی محسوب می شود، جزء ماترک او محسوب می شود و لذا مطابق قانون مدنی باید به ورثه اش پرداخت گردد مانند کارانه، اضافه کار، تفاوت حکم تطبیق حقوقی و مانده مرخصی؛ اما آن چه به مناسبت فوت کارمند و به واسطه رابطه استخدامی او به دیگران تعلق می گیرد نظیر پرداخت مستمری ها که درباره ورثه و افراد تحت تکفل کارمند مزبور برقرار می شود، باید با رعایت شرایط مقرر در ماده ۸۶ قانون استخدام کشوری مصوب ۱۳۴۵ و اصلاحات و الحاقات بعدی پرداخت گردد و از شمول مقررات ارث مذکور در قانون مدنی خارج است و در خصوص بیمه عمر نیز مطابق ماده ۲۴ قانون بیمه مصوب ۱۳۱۶ وجه مربوط که باید بعد از فوت پرداخت شود، به ورثه قانونی متوفی که مطابق مقررات قانون مدنی تعیین می گردد، باید پرداخت شود؛ مگر این که در موقع انعقاد عقد بیمه یا بعد از آن به ترتیب دیگری تعیین شده باشد که در این صورت، وجه مربوط به کسی که در عقد بیمه ذکر شده، قابل پرداخت است. با توجه به تبصره ۲ ماده یک قانون پرداخت پاداش پایان خدمت و بخشی از هزینه های ضروری به کارکنان دولت مصوب ۲۶/۲/۱۳۷۵ در صورت فوت مستخدم، پاداش موضوع این ماده (پاداش پایان خدمت) به وراث قانونی مستخدم متوفی، موضوع ماده ۸۶ قانون استخدام کشوری تعلق می گیرد؛ بنابراین، با عنایت به اینکه تعلق پاداش مزبور به ورثه داخل در ترکه قرار نگرفته است و این تعلق مستقیما صورت می پذیرد، بنابراین از شمول ماترک مستخدم متوفی و احکام مربوط به آن، خارج است.

۵– با لحاظ پاسخ بندهای ۱، ۲، ۳ و ۴، امکانات رفاهی و درمانی کارمند امتیازی است که برای عایله فرد در زمان حیات و نیز پس از فوت کارمند با رعایت شرایطی برقرار می شود و در زمره و تعریف ماترک قرار نمی گیرد تا به سبب مباشرت وارث مستمری بگیر در قتل مورث، وی از این امکانات محروم شود. لذا قاتل هم چنان با رعایت مقررات بیمه ای و استخدامی اداره متبوع متوفی، می تواند از امکانات رفاهی و درمانی مورث خود برخوردار شود./