نظریه شماره 7/98/1403 مورخ 1398/11/14 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره نپرداختن نفقه به دلیل عدم تمکین زوجه در صورت عدم درخواست تمکین توسط زوج

شماره نظریه	۷/۹۸/۱۴۰۳
شماره پرونده	ح ۳۰۴۱–۴/۹–۸۹
تاریخ نظریه	۱۳۹۸/۱۱/۱۴
موضوع نظریه	حقوق مدنی
محور نظریه	سقوط نفقه به دلیل عدم تمکین

نظریه شماره ۷/۹۸/۱۴۰۳ مورخ ۱۳۹۸/۱۱/۱۴ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره نپرداختن نفقه به دلیل عدم تمکین زوجه در صورت عدم درخواست تمکین توسط زوج: زوجه درخواست نفقه جاریه داده است، در حالی که زوج دادخواست تمکین ارایه نکرده، اما مدعی است زوجه در تمکین او نیست. بر اساس نظریه مشورتی، طبق ماده ۱۱۰۲ قانون مدنی، با وقوع نکاح، روابط زوجیت و مسیولیتهای زوجین برقرار میشود و بر اساس ماده ۱۱۰۶، نفقه زن بر عهده شوهر است. همچنین، بر مبنای ماده ۱۴۲ قانون آیین دادرسی مدنی، ادعای عدم تمکین زوجه به عنوان دفاع از دعوای مطالبه نفقه، نیاز به دادخواست جداگانه ندارد و زوج میتواند بدون درخواست تمکین دادگاهی، دفاع کند.

استعلام

احتراما در زمانی که زوجه درخواست نفقه جاریه نموده زوج دادخواست تمکین نداده ولی در دفاع می گوید مسکن و اثاث البیت من فراهم است خانم در تمکین من نیست که نفقه به ایشان تعلق بگیرد علی ای حال با توجه به فراهم بودن مقدمات تمکین و در تمکین نبودن زوجه هر چند زوج درخواست تمکین نداده می توان رای به پرداخت نفقه داد و یا باید رای به نفقه بدون احتساب مسکن داد و یا کلا باید دعوی نفقه رد بشود چون زوجه در تمکین نیست زوجه اعلام داشته حاضر به تمکین هستم ولی ایشان دادخواست تمکین نداده است./ع

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

اولا، برابر ماده ۱۱۰۲ قانون مدنی همین که نکاح به طور صحت واقع شد روابط زوجیت بین طرفین موجود و حقوق و تکالیف زوجین در مقابل همدیگر برقرار می شود و برابر ماده ۱۱۰۶ قانون یاد شده در عقد دایم نفقه زن به عهده شوهر است . ثانیا برابر ماده ۱۴۲ قانون آیین دادرسی در امور مدنی دعاوی تهاتر، صلح، فسخ، رد خواسته و امثال آن که برای دفاع از دعوای اصل اظهار می شود، دعوای متقابل محسوب نمی شود و نیاز به تقدیم دادخواست جداگانه ندارد . بنابراین در فرض سوال که زوج در مقام دفاع دعوای مطالبه نفقه مدعی عدم تمکین زوجه می گردد، رسیدگی به این ادعا با منع قانونی مواجه نبوده و مستلزم تقدیم دادخواست از سوی زوج نمی باشد