نظریه شماره 7/98/1430 مورخ 1398/11/28 اداره کل حقوقی قوه قضاییه
چکیده این نظریه توسط هوش مصنوعی تولید شده است و هنوز توسط پژوهشگران ویکی حقوق بررسی نشده است. |
 | |
| شماره نظریه | ۷/۹۸/۱۴۳۰ |
|---|---|
| شماره پرونده | ح۰۳۴۱-۶۷-۸۹ |
| تاریخ نظریه | ۱۳۹۸/۱۱/۲۸ |
| موضوع نظریه | حقوق خانواده |
| محور نظریه | استرداد جهیزیه |
نظریه شماره ۷/۹۸/۱۴۳۰ مورخ ۱۳۹۸/۱۱/۲۸ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره تعیین صلاحیت دادگاه خانواده در دعاوی استرداد طلاجات به عنوان جهیزیه: زوجه میتواند در دعوای استرداد جهیزیه، طلاجات را در صورتی که بر اساس توافق میان زوجین یا مطابق عرف محل به عنوان جهیزیه تلقی شده باشد، مطالبه کند؛ حتی اگر طلاجات جزء زیورآلات محسوب شوند. دادگاه باید مالکیت زوجه بر طلاجات و قصد مشترک طرفین را احراز کند. طبق ماده 4 قانون حمایت خانواده ۱۳۹۱، دادگاه خانواده صلاحیت رسیدگی به دعوای استرداد طلاجات را ندارد، مگر این که طلاجات عنوان جهیزیه را داشته باشند. افزایش صلاحیت دادگاه نیازمند نص قانونی است و تفسیر موسع از صلاحیت دادگاه خانواده نباید انجام شود. در صورتی که دادگاه تشخیص دهد طلاجات جزء جهیزیه نیست، صلاحیت رسیدگی به دعوای استرداد آن از دادگاه خانواده خارج خواهد شد.
استعلام
چنان چه زوجه در لیست سیاهه جهیزیه طلاجات را نیز قید کند، اولادر صورت تعلق طلاها به زوجه، آیا می تواند در دعوای استرداد جهیزیه طلاجات را به عنوان جهیزیه مطالبه کند، آیا طلاجات جز جهیزیه محسوب می شود؟ آیا دادگاه می تواند رأی به استرداد طلاجات بدهد یا این امر مستلزم دعوای مستقل است؟ چنان چه طلاجات توسط زوج به زوجه هبه شده باشد، آیا باز هم می تواند در دعوای استرداد جهیزیه آن را مطالبه کند و باید دادگاه نسبت به آن چه رأیی صادر نماید؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
اولا، هر مالی که بر اساس توافق زوجین (که غالبا با تنظیم سیاهه صورت می پذیرد) یا به موجب عرف محل داخل در جهیزیه قلمداد شود، هر چند از نوع زیو رآلات (طلاجات) باشد، می تواند موضوع دعوای استرداد جهیزیه قرار گیرد و تشخیص این که طلاجات فرض سؤال در مالکیت زوجه بوده است و به عنوان جهیزیه تحویل زوج شده است و یا توسط زوجه به زوج تملیک شده و تحت عناوینی همچون هبه و صلح قرار می گیرد، با لحاظ مندرجات پرونده و احراز قصد مشترک طرفین برعهده دادگاه رسیدگی کننده است.
ثانیا، مستند به ماده ۴ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱، صلاحیت دادگاه خانواده صرفا محدود به بندهای هیجده گانه احصایی است و موضوعاتی از قبیل مطالبه شیربها یا استرداد طلاجات در صلاحیت دادگاه خانواده نیست؛ زیرا موارد هیجده گانه مزبور امری استثنایی است و افزایش صلاحیت دادگاه خانواده نیازمند نص است و از آنجایی که در امور استثنایی باید به قدر متیقن اکتفا نمود، لذا از تفسیر موسع و افزایش دامنه صلاحیت این دادگاه باید خودداری کرد. با عنایت به مراتب فوق در صورتی که به تشخیص دادگاه طلاجات فرض سؤال جهیزیه تلقی نشود، رسیدگی به دعوای استرداد آن از صلاحیت دادگاه خانواده خارج است.