نظریه شماره 7/98/1970 مورخ 1398/12/24 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره بررسی قابلیت اجرای رأی داور بر اساس ماده 489 قانون آیین دادرسی مدنی

شماره نظریه	۷/۹۸/۱۹۷۰
شماره پرونده	ح۰۷۹۱–۹۳۱–۸۹
تاریخ نظریه	۱۳۹۸/۱۲/۲۴
موضوع نظریه	آیین دادرسی مدنی
محور نظریه	اجرای آرای داوری

نظریه شماره ۷/۹۸/۱۹۷۰ مورخ ۱۳۹۸/۱۲/۲۴ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره بررسی قابلیت اجرای رای داور بر اساس ماده ۴۸۹ قانون آیین دادرسی مدنی: در این نظریه مشورتی سوال شده است که اگر رای داور از نظر شکلی و ماهیتی برخلاف قوانین و اسناد رسمی باشد، آیا دادگاه موظف به ابلاغ و صدور اجراییه آن است یا خیر. نظریه بیان میدارد که بر اساس ماده ۴۸۹ قانون آیین دادرسی مدنی، اگر رای داور حاوی مواردی از این ماده باشد، باطل است و قابلیت اجرا ندارد. دادگاه موظف است در صورت درخواست اجرای رای داور، آن را بررسی کرده و تصمیم لازم را مبنی بر عدم قابلیت اجرا بودن رای اتخاذ کند. تشخیص انطباق رای داور با ماده مذکور نیز بر عهده دادگاه مربوطه است.

استعلام

چنانچه رای داور از لحاظ شکلی و مهم تر از لحاظ ماهیتی بر خلاف قانون و اسناد رسمی از جمله اسناد ثبتی و حتی آرای قضایی باشد آیا دادگاه تکلیفی به ابلاغ رای داور و حتی مهم تر صدور اجراییه چنین آرایی را دارد یا خیر؟ چنانچه پاسخ منفی است دادگاه چه تصمیمی اتخاذ می کند.

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

اولا، در خصوص درخواست اجرای رای داور با توجه به صدر ماده ۴۸۹ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹، چنان چه رای داور مشتمل بر یکی از موارد مذکور در این ماده باشد، باطل است و قابلیت اجرایی ندارد. بنابراین هرگاه از سوی یکی از طرفین درخواست اجرای رای داور شود، دادگاه مکلف است رای داور را از حیث جهات مذکور در این ماده بررسی و تصمیم مقتضی مبنی بر قابل اجرا نبودن رای اتخاذ نماید.

ثانیا، تشخیص این که رای داور منطبق با موارد موضوع ماده ۴۸۹ قانون یاد شده است یا خیر، بر عهده دادگاهی است که صدور دستور اجرای رای داور از آن درخواست شده است.