نظریه شماره 7/98/608 مورخ 1398/09/13 اداره کل حقوقی قوه قضاییه

شماره نظریه	۷/۹۸/۶۰۸
شماره پرونده	ح ۸۰۶-۶۲-۸۹
تاریخ نظریه	۱۳۹۸/۰۹/۱۳
موضوع نظریه	حقوق مدنی
محور نظریه	تعدیل اقساط مهریه

نظریه شماره ۷/۹۸/۶۰۸ مورخ ۱۳۹۸/۰۹/۱۳ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره حکم تعدیل اقساط مهریه و اثر آن بر آزادی از زندان: بررسی حقوقی انجام شده نشان می‌دهد که حکم تعدیل اقساط مهریه پس از تقدیم دادخواست ارائه می‌شود و بر اساس وضعیت فعلی محکوم علیه، دادگاه حکم به تعدیل اقساط جاری می‌دهد. این حکم اصولاً به گذشته تسری ندارد و نسبت به ماقبل تاریخ دادخواست تعدیل، حکم قبلی به قوت خود باقی است. مگر دادگاه به طور صریح در رابطه با اقساط معوق تصمیمی بگیرد. همچنین، حکم غیر قطعی تعدیل به خودی خود به آزادی محکوم از زندان منجر نمی‌شود و باید شرایط خاصی لحاظ گردد.

استعلام

اثر حقوقی حکم تعدیل اقساط مهریه چه می باشد؟ آیا نسبت به اقساط یا پیش قسطی مع تاکنون پرداخت نشده است تسری دارد یا خیر؟ آیا در صورتی که محکوم در زندان باشد با صدور حکم غیر قطعی تعدیل از زندان آزاد می شود یا خیر؟ به عنوان مثال چنانچه در حکم اعسار ۵ عدد سکه کامل به عنوان پیش قسط ذکر شده و مقرر شده باشد محکوم علیه هر ۳ ماه نیز یک سکه کامل در حق محکوم له بپردازد و در حال حاضر مدتها باشد به لحاظ پیش قسط و اقساط معوقه در زندان باشد و در حکم تعدیل سکه های پیش قسط حذف و مدت اقساط نیز هر ۶ ماه افزایش پیدا کند آیا با صدور این حکم تعدیل غیر قطعی محکوم از زندان ازاد می شود یا خیر؟ /ب

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

پس از تقدیم دادخواست تعدیل اقساط، دادگاه وضعیت فعلی محکوم علیه را بررسی می نماید و بر همین اساس، حکم به تعدیل اقساط فعلی صادر می کند و علی الاصول حکم تعدیل اقساط، قابل تسری به ماقبل نیست؛ زیرا دادگاه نمی تواند نسبت به زمان پیش از تقدیم دادخواست تعدیل اقساط، رسیدگی نموده و راجع به آن رأی صادر نماید. بنابراین نسبت به زمان گذشته، حکم تقسیط قبلی به قوت خود باقی است و مسئولیت محکوم علیه نیز استصحاب می شود؛ مگر آن که دادگاه راجع به اقساط معوق در رأی خود صریحاً تعیین تکلیف کرده باشد