نظریه شماره 7/98/894 مورخ 1398/06/24 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره اعتبار امر مختومه در دعوای اعسار و رفع عسرت

شماره نظریه	۷/۹۸/۸۹۴
شماره پرونده	۹۸–۹۳–۸۹۴ح
تاریخ نظریه	۱۳۹۸/۰۶/۲۴
موضوع نظریه	حقوق مدنی
محور نظریه	اعسار و رفع عسرت

نظریه شماره ۷/۹۸/۸۹۴ مورخ ۱۳۹۸/۰۶/۲۴ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره اعتبار امر مختومه در دعوای اعسار و رفع عسرت: اعسار به عنوان یک امر حادث تلقی میشود که امکان دارد در دورهای وجود داشته و در دورهای دیگر زایل شود، بنابراین این موضوع از اعتبار امر مختوم برخوردار نیست. در صورتی که اعسار محکومعلیه قبلا پذیرفته شده باشد، طرح مجدد دعوای رفع عسرت یا تعدیل اقساط امکانپذیر و قابل پذیرش است. بنابراین، اگر دادگاه پس از ورود به ماهیت پرونده، تغییری در وضعیت مالی و درآمدی خواهان احراز نکند، باید حکمی بر بطلان دعوای رفع عسرت یا تعدیل اقساط صادر کند. متذکر میشود که پرسشهای دیگر بهصورت جداگانه بررسی و پاسخ ارسال میشوند. همچنین، پیشنهاد میشود پرسشهای متعدد درباره موضوعات متفاوت در برگههای جداگانه استعلام شوند.

استعلام

۳–چنانچه حکم قطعی بر اعسار صادر شده باشد و پس از گذشت مدت کوتاهی مجددا دعوی اعسار یا رفع عسرت مطرح گردد و پس از تشکیل جلسه رسیدگی و بررسی های لازم مشخص شود در وضعیت مالی معسر تغییری ایجاد نشده است آیا موضوع از اعتبار امر قضاوت شده برخوردار است و باید اظهارنظر شکلی در قالب قرار رد دعوی انجام شود یا این که اعسار از موضوعات حدوثی است و مشمول اعتبار مختومه نمی شود و باید به صورت ماهوی اظهار نظر به عمل آید؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

اعسار از امور حادث است و ممکن است در زمانی وجود داشته باشد و در زمان بعد زایل شود و از اعتبار امر مختومه برخوردار نمی باشد؛ لذا چنان چه قبلا اعسار محکوم علیه پذیرفته شده باشد، طرح دعوای رفع عسرت یا تعدیل اقساط قابل پذیرش و رسیدگی است. بنابراین در فرض سوال که دادگاه با ورود به ماهیت، تغییری در وضعیت مالی و درآمدی خواهان احراز نکرده است، باید ماهیتا حکم بر بطلان دعوای رفع عسرت یا تعدیل اقساط صادر کند.

ضمنا پرسش های دیگر به طور جداگانه بررسی و پاسخ آن ارسال می شود. لطفا پرسش های متعدد راجع به موضوع های گوناگون در برگ های جداگانه استعلام شود