نظریه شماره 7/99/608 مورخ 1399/06/10 اداره کل حقوقی قوه قضاییه
چکیده این نظریه توسط هوش مصنوعی تولید شده است و هنوز توسط پژوهشگران ویکی حقوق بررسی نشده است. |
 | |
| شماره نظریه | ۷/۹۹/۶۰۸ |
|---|---|
| شماره پرونده | ۹۹-۱۸۶/۲-۶۰۸ک |
| تاریخ نظریه | ۱۳۹۹/۰۶/۱۰ |
| موضوع نظریه | حقوق جزا |
| محور نظریه | پرداخت دیه از بیتالمال |
نظریه شماره ۷/۹۹/۶۰۸ مورخ ۱۳۹۹/۰۶/۱۰ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره پرداخت دیه از بیتالمال در جنایت عمدی: در حالتی که در جنایت عمدی صدماتی از نوع حارصه، دامیه یا خردشدگی استخوان وارد شود و مرتکب فوت کند و اموالی برای استیفای دیه موجود نباشد، سوالی مطرح میشود که آیا امکان پرداخت دیه از بیت المال وجود دارد یا خیر. بر اساس نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه و اطلاق ماده ۴۳۵ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، در چنین حالتی و با توجه به عدم امکان دستیابی به مرتکب به دلیل مرگ یا فرار، دیه از اموال مرتکب تأمین میشود و در صورت نبود اموال، از عاقله گرفته میشود. اگر عاقله یا تمکن آن موجود نباشد، دیه از بیتالمال پرداخت خواهد شد. رأی وحدت رویه شماره ۷۹۰ مورخ ۱۰/۴/۱۳۹۹ نیز این حکم را تأیید میکند و حکم پرداخت دیه جنایت مادون نفس از بیتالمال را مشخص کرده است.
استعلام
هر گاه در جنایت عمدی صدماتی مانند حارصه، دامیه، خردشدگی استخوان که امکان قصاص وجود ندارد ایجاد شود و متهم فوت کند و مال و اموالی جهت استیفای دیه از محل آن نداشته باشد، آیا امکان پرداخت دیه از بیت المال وجود دارد؟ با توجه به این که به نظر می رسد ماده ۴۳۵ قانون مجازات اسلامی که ذیل فصل قصاص آمده است ،ناظر بر جنایاتی است که قصاص در آن ها ثابت است و در ماده ۴۷۶ قانون مذکور که ذیل فصل دیات آمده ، اجازه پرداخت از بیت المال داده نشده و آن را تابع سایر دیون متوفی دانسته است.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
بر اساس اطلاق ماده ۴۳۵ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، هر گاه در جنایت عمدی صرف نظر از این که قابلیت قصاص باشد یا خیر، به علت مرگ یا فرار مرتکب، دسترسی به وی ممکن نباشد، با درخواست صاحب حق، دیه جنایت از اموال مرتکب؛ و در صورت نبودن مال برای مرتکب، دیه از عاقله گرفته می شود و در صورت نبود عاقله یا عدم دسترسی به آن ها یا عدم تمکن عاقله، دیه از بیت المال پرداخت می شود. (ضمنا رأی وحدت رویه شماره ۷۹۰ مورخ ۱۰/۴/۱۳۹۹ حکم پرداخت دیه جنایت مادون نفس از بیت المال را مشخص کرده است).