نظریه شماره 7/99/774 مورخ 1399/07/19 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره حق اعتراض مالکان به تغییر وضعیت کوچه بن بست در طرح تفصیلی شهری
چکیده این نظریه توسط هوش مصنوعی تولید شده است و هنوز توسط پژوهشگران ویکی حقوق بررسی نشده است. |
 | |
| شماره نظریه | ۷/۹۹/۷۷۴ |
|---|---|
| شماره پرونده | ۹۹–۶۶–۷۷۴ ع |
| تاریخ نظریه | ۱۳۹۹/۰۷/۱۹ |
| موضوع نظریه | حقوق مدنی |
| محور نظریه | تملک املاک خصوصی توسط شهرداری |
نظریه شماره ۷/۹۹/۷۷۴ مورخ ۱۳۹۹/۰۷/۱۹ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره حق اعتراض مالکان به تغییر وضعیت کوچه بن بست در طرح تفصیلی شهری: بر اساس ماده ۲۴ قانون مدنی و بند ۶ ماده ۹۶ قانون شهرداریها، کوچههای بن بست ملک شخصی اهالی محسوب میشوند و نه ملک عمومی. با این حال، در صورت تغییر وضعیت به بن باز به دلیل منافع عمومی در طرحهای تفصیلی شهری، اعاده به وضعیت سابق امکانپذیر نیست مگر اینکه قوانین و مقررات مربوطه نقض شوند. اهالی میتوانند اعتراضات خود را بر اساس حقوق ثبت شده در قانون اساسی و در دیوان عدالت اداری مطرح کنند. شهرداری موظف به پرداخت بهای عادله املاک خصوصی هنگام اجرای طرح است و در صورت عدم پرداخت، مالکین میتوانند در دادگاههای حقوقی از شهرداری شکایت کنند.
استعلام
مطابق ماده ۲۴ قانون مدنی و بند ۶ ماده ۹۶ قانون شهرداری ها مصوب ۱۳۳۴ با اصلاحات و الحاقات بعدی کوچه های بن بست به عنوان ملک عمومی محسوب نمی شوند؛ بلکه ملک مالکان اهالی کوچه محسوب می شوند.
۱– چنانچه در نقشه طرح تفصیلی شهری کوچه بن بست قدیمی، بن باز تعریف شده باشد؛ به طوری که به کوچه مقابل متصل شود، آیا مالکان هر کدام از این کوچه ها که تحت عنوان حقوق مکتسب یا هر عنوان دیگری به این امر اعتراض دارند، حق طرح دعوا جهت اصلاح نقشه طرح تفصیلی مبنی بر اعاده به وضعیت بن بست را دارند؟
۲– درصورت مثبت بودن پاسخ، رسیدگی به موضوع در صلاحیت دیوان عدالت اداری است یا دادگاه های عمومی حقوقی؟
۳– در فرض سوال که کوچه بن بست به بن باز تبدیل شده و عملا به ملکیت شهرداری درآمده است، آیا شهرداری مکلف به پرداخت بهای عادله روز آن به نسبت قدرالسهم به مالکان کوچه است؟
۴– مطابق ماده ۸ قانون نحوه خرید و تملک اراضی برای اجرای برنامه های عمومی، نظامی و عمرانی دولت مصوب ۱۳۵۸ شورای انقلاب با اصلاحات و الحاقات بعدی که پیش از اجرای هر طرح باید بدوا حقوق مربوط به مالک پرداخت شود، آیا در این مورد هم بدوا باید حقوق مالکان کوچه بن بست پرداخت شود؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
۱– مستفاد از ماده ۲۴ قانون مدنی و تبصره ۶ ماده ۹۶ قانون شهرداری مصوب ۱۳۳۴ با اصلاحات و الحاقات بعدی، کوچه های بن بست ملک شخصی اهالی همان کوچه میباشد و ملک عمومی محسوب نمی شود. لیکن چنانچه در طرح های شهری کوچه بن بست به بن باز تبدیل شود، از آنجا که طرحهای شهری در اجرای قواعد حقوق عمومی و تامین منافع عمومی تصویب می شود، امکان اعاده به وضع سابق را در صورت رعایت قوانین و مقررات مربوطه نخواهند داشت. بدیهی است ترتیبات حاکم بر تصویب طرح های تفصیلی، جامع و یا هادی بر اساس مقتضیات و تامین منافع و حقوق عمومی شهروندان اتخاذ شده است و باید اجرای آن محترم شمرده شود. لیکن امکان طرح دعوی در کلیه موارد حقی است که در اصل سی و چهارم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به رسمیت شناخته شده است.
۲– چنانچه اهالی به تصویب طرح تفصیلی اعتراضی داشته باشند، شکایت از طرح مذکور را که شکایت از تصمیمات شورای عالی شهرسازی و معماری محسوب می شود، باید مطابق ترتیبات مقرر قانونی در دیوان عدالت اداری طرح کنند.
۳– در شهرداری اجرای نقشه طرح های شهری که به موجب آن املاک خصوصی شهروندان به تملک شهرداری در می آید، شهرداری مکلف به پرداخت قیمت روز مطابق قوانین و مقررات است. بدیهی است پرداخت بهای روز مطابق ترتیبات مقرر قانونی پیش از اجرای طرح ضروری است و در صورت عدم پرداخت و عدم اجرای قوانین مربوطه و اجرای طرح توسط شهرداری، حق طرح دعوی در دادگاه های حقوقی برای دریافت بهای ملک و خسارات وارده برای مالکین متضرر وجود خواهد داشت.