نظریه شماره 813/95/7 مورخ 1395/04/06 اداره کل حقوقی قوه قضاییه

از ویکی حقوق
پرش به ناوبری پرش به جستجو



نظریه مشورتی ۸۱۳/۹۵/۷
شماره نظریه۸۱۳/۹۵/۷
شماره پرونده۵۹-۲/۱-۲۲۴
تاریخ نظریه۱۳۹۵/۰۴/۰۶
موضوع نظریهآیین دادرسی مدنی
محور نظریههزینه دادرسی در دعاوی غیرمنقول

نظریه شماره ۸۱۳/۹۵/۷ مورخ ۱۳۹۵/۰۴/۰۶ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره تعیین هزینه دادرسی در دعاوی خلع ید عرصه و اعیان غیرمنقول: در این نظریه، اداره کل حقوقی قوه قضاییه به پرسش‌هایی درباره محاسبه هزینه دادرسی در دعاوی مرتبط با اموال غیرمنقول پاسخ داده است. بر اساس این نظریه، در دعاوی خلع ید اموال غیرمنقول، هزینه دادرسی باید بر مبنای ارزش معاملاتی املاک تعیین شود، صرف نظر از اینکه دعوی درباره عرصه یا اعیان باشد. همچنین، الزام به پرداخت هزینه دادرسی بر اساس ارزش معاملات تنها به مرحله بدوی محدود نمی‌گردد و در مراحل تجدید نظر و فرجام نیز باید مطابق مقررات محاسبه شود. این نظریه تأکید دارد که قوانین مربوط به چگونگی تعیین و پرداخت هزینه دادرسی در دعاوی غیرمنقول باید به دقت رعایت شود.

استعلام

با عنایت به اینکه مطابق قسمت ج از بند ۱۲ ماده۳ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و صرف آن در مورد معین مصوب ۷۳ در دعاوی مالی غیرمنقول و خلع ید از اعیان غیر منقول از نظر هزینه دادرسی باید مطابق ارزش معاملاتی املاک در هر منطقه تقویم و بر اساس آن هزینه دادرسی پرداخت شود و با توجه به اینکه بر اساس مواد۱۳و ۱۴ قانون مدنی عرصه زمین اساسا مال غیرمنقول ذاتی محسوب می گردد و هر چه که در بنا یا زمین منصوب یا به کار گرفته باشد تبعا غیر منقول تلقی می-گردد و از طرفی از اطلاق عبارت دعاوی مالی غیرمنقول چنین استفاده می گردد که هر گونه دعوی مربوط به اموال غیرمنقول اعم از خلع ید از عرصه و اعیان و الزام به تنظیم سند رسمی و غیره از نظر الصاق تمبر هزینه دادرسی تابع مقررات قانون فوق الاشعار می باشد اما در ادامه قانونگذار دعوی خلع ید از اعیان غیرمنقول را به صورت اختصاصی ذکر نموده است حال سؤال آن است که اولا آیا باید دعوی خلع ید را منحصرا در مورد اعیان غیرمنقول تابع مقررات قسمت ج ۱ بند۱۲ قانون نحوه وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین دانست و یا اینکه چنین قیدی صرفا قید توضیحی و تاکیدی می باشد و دعاوی خلع ید چه نسبت به عرصه یا اعیان غیر منقول همگی باید تابع همین باشند؟

ثانیا پرداخت هزینه دادرسی در دعاوی مربوط به اموال غیرمنقول بر اساس ارزش معاملات صرفا شامل مرحله بدوی است یا اینکه شامل مراحل دیگر رسیدگی اعم از تجدیدنظرخواهی یا فرجام خواهی نیز می گردد.

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

اولا- با توجه به سیاق قسمت دوم بند ج ماده ۳ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین که مقرر داشته: در دعاوی مالی غیر منقول و خلع ید از اعیان غیر منقول از نقطه نظر صلاحیت، ارزش خواسته مالی همان است که خواهان در دادخواست خود تعیین می نماید. لکن از نظر هزینه دادرسی، باید مطابق ارزش معاملاتی املاک در هر منطقه تقویم و بر اساس آن هزینه دادرسی پرداخت شود. و با توجه به بندهای (الف) و (ب) ماده ۶۴ قانون مالیاتهای مستقیم (اصلاحی ۳۱/۴/۱۳۹۴)، در دعاوی خلع ید اموال غیر منقول، اعم از اینکه نسبت به عرصه یا اعیانی باشد، هزینه دادرسی باید مطابق ارزش معاملاتی املاک تعیین شود. ضمنا با مراجعه به کتب لغت معلوم می شود آنچه در برابر کل عرصه به کار می رود کلمه اعیانی است.

ثانیا- رعایت قوانین مذکور تنها شامل مرحله بدوی نیست، بلکه در مرحله تجدید نظر و فرجام نیز هزینه دادرسی باید به همین ترتیب و با عنایت به بند (ج) ماده ۳ قانون صدر الذکر در تعیین ارزش محکوم به محاسبه گردد.