نقش قاعده «احسان» در نفی و ایجاب مسؤولیّت مدنی دولت

از ویکی حقوق
پرش به ناوبری پرش به جستجو
مطالعات فقه و حقوق اسلامی
عنواننقش قاعده «احسان» در نفی و ایجاب مسؤولیّت مدنی دولت
نویسندهمحمد دانش نهاد
ابوالفضل علیشاهی
محور موضوعیحقوق مجازات اسلامی
مسئولیت مدنی دولت
سال نشر۱۳۹۸
منتشر شده درنشریه مطالعات فقه و حقوق اسلامی
دوره۱۱
شماره۲۰
دانلود مقالهدانلود از سایت نشریه


نقش قاعده «احسان» در نفی و ایجاب مسؤولیّت مدنی دولت مقاله ای از محمد دانش نهاد و ابوالفضل علیشاهی که در خرداد 1398 و در شماره 20 فصلنامه نشریه علمی مطالعات فقه و حقوق اسلامی منتشر شده است.

چکیده

قاعده «احسان»، یکی از قواعد بسیار مهمّ فقهی است که با دقّت در مفادّ این قاعده می‌ توان مبانی ضمان و عدم ضمان دولت را در صور گوناگونی که بر طبق قاعده احسان صورت می ‌پذیرد، ترسیم نمود. به عنوان نمونه، ممکن است که شخصی به عنوان احسان، عملی خسارت ‌بار را انجام دهد که به جهت آن که محسن است ضامن جبران خسارات نگردد، ولی از باب دلالت قاعده احسان بر امور عدمی، می توان برای این قاعده، در جهت اثبات ضمان دولت همانند نفی ضمان، نقش قائل گردید. از جمله نتایج این تحقیق آن است که از طریق ادلّه اذن حاکم شرع و قیاس اولویّت (در مقایسه دولت با پزشک) نمی‌توان محسن بودن دولت را اثبات نمود، اما بر اساس قاعده ولایت حاکم اسلامی و تنقیح مناط از بحث دفاع مشروع می‌ توان مسؤولیّت مدنی دولت را در قبال خسارات پدید‌آمده منتفی نمود.

کلیدواژه ها

مواد مرتبط