۴۰٬۶۹۲
ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
(ابرابزار) |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''ماده ۵۸۳ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) (اصلاحی ۱۴۰۳/۰۳/۳۰)''': هر کس از [[مقام دولتی|مقامات]] یا [[مأمور دولت|مامورین دولتی]] یا [[نیروهای مسلح]] یا غیر آنها بدون حکمی از مقامات صلاحیتدار در غیر مواردی که | '''ماده ۵۸۳ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) (اصلاحی ۱۴۰۳/۰۳/۳۰)''': هر کس از [[مقام دولتی|مقامات]] یا [[مأمور دولت|مامورین دولتی]] یا [[نیروهای مسلح]] یا غیر آنها بدون حکمی از مقامات صلاحیتدار در غیر مواردی که در [[قانون]] [[جلب متهم|جلب]]<nowiki/>یا [[توقیف کردن|توقیف]] [[شخص|اشخاص]] را تجویز نموده، شخصی را توقیف یا [[حبس]] کند یا [[عنف|عنفا]] در محلی مخفی نماید به یک تا سه سال حبس یا [[جزای نقدی]] از ۲۶۴/۰۰۰/۰۰۰ تا ۸۲۵/۰۰۰/۰۰۰ ریال محکوم خواهد شد. | ||
*{{زیتونی|[[ماده ۵۸۲ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|مشاهده ماده قبلی]]}} | * {{زیتونی|[[ماده ۵۸۲ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|مشاهده ماده قبلی]]}} | ||
*{{زیتونی|[[ماده ۵۸۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|مشاهده ماده بعدی]]}} | * {{زیتونی|[[ماده ۵۸۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)|مشاهده ماده بعدی]]}} | ||
== مواد مرتبط == | == مواد مرتبط == | ||
* [[ماده ۵۸۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)]] | * [[ماده ۵۸۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)]] | ||
* [[ماده ۱۹۳ قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴]] | * [[ماده ۱۹۳ قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴]] | ||
* [[ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی]] | * [[ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی]] | ||
== | |||
*[[ | == آییننامه، بخشنامه و دستورالعملهای مرتبط == | ||
* [[تصویبنامه اصلاح میزان مبالغ مربوط به جرایم و تخلفات مندرج در قوانین مختلف مصوب ۱۴۰۳/۰۳/۳۰]] | |||
== توضیح واژگان == | == توضیح واژگان == | ||
«توقیف کردن» به معنای سلب آزادی تن است و در این ماده، به معنای [[بازداشت]] کردن افراد در [[بازداشتگاه]] | «توقیف کردن» به معنای سلب آزادی تن است و در این ماده، به معنای [[بازداشت]] کردن افراد در [[بازداشتگاه]] آمدهاست.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص- شخصیت معنوی)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=534944|صفحه=|نام۱=حسین|نام خانوادگی۱=آقایی نیا|چاپ=4}}</ref> | ||
در بیان تفاوت میان دو واژه «حبس» و «توقیف» باید اشاره نمود که حبس | در بیان تفاوت میان دو واژه «حبس» و «توقیف» باید اشاره نمود که حبس معمولاً برای مدت زمان طولانی و در یک مکان محصور روی میدهد، حال آنکه در حالت توقیف، لزومی به قرارگرفتن فرد در یک مکان محصور نیست.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=358488|صفحه=|نام۱=حسین|نام خانوادگی۱=میرمحمدصادقی|چاپ=7}}</ref> | ||
به کار بردن واژه «عنفاً» در این ماده در خصوص «اخفاء»، به معنای عدم نیاز به عنف در توقیف و حبس نمیباشد، بلکه احراز عدم [[رضایت]] [[مجنی علیه|بزه دیده]] در تمام مصادیق این ماده ضروری است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص- شخصیت معنوی)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=535400|صفحه=|نام۱=حسین|نام خانوادگی۱=آقایی نیا|چاپ=4}}</ref> | |||
== پیشینه == | == پیشینه == | ||
* [[ماده ۱۹۳ قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴|ماده ۱۹۳ قانون مجازات عمومی]]، سابقاً در این خصوص بیان میداشت: «هر کس اعم از حکام و نواب حکام و سایر مأمورین دولتی و غیر آنها بدون حکمی از مقامات صلاحیتدار در غیر مواردی که قانون جلب و توقیف اشخاص را تجویز نموده شخصی را توقیف یا حبس کند یا عنفاً در محلی مخفی نماید محکوم به سه سال [[حبس تأدیبی]] و [[محرومیت از خدمات دولتی]] خواهد بود کسی که با [[علم]] و اطلاع برای ارتکاب جرم مزبور مکانی تهیه کرده و بدین طریق [[معاونت در جرم|معاونت]] با [[مرتکب جرم|مرتکب]] نموده باشد به حداقل همان مجازات محکوم خواهد شد. اگر مرتکب قبل از آن که [[تعقیب]] شود شخص توقیف شده را [[رها کردن|رها کند]] در صورتی که شخص مزبور را زیاده از پنج روز توقیف نکرده باشد مجازات او حبس تأدیبی از دو ماه الی شش ماه و [[تأدیه]] [[خسارت|غرامت]] از ده الی پنجاه تومان خواهد بود. [[ولی قانونی|اولیای قانونی]] [[صغیر|اطفال]] از قبیل [[پدر]] نسبت به [[ولد|اولاد]] و [[ولی]] نسبت به [[مجنون]] و [[قیم]] نسبت به [[صغیر]] و معلم نسبت به شاگردان از مفاد این ماده، مستثنی میباشند مشروط بر این که اقدام اولیاء از حد [[تأدیب]] و اقدام معلمین از حدود وظائف رسمیه مربوط به مدارس تجاوز ننماید.»، این ماده، برگرفته از ماده ۳۴۱ قانون مجازات فرانسه بودهاست.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص- شخصیت معنوی)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=534928|صفحه=|نام۱=حسین|نام خانوادگی۱=آقایی نیا|چاپ=4}}</ref> | |||
* لازم است ذکر شود که نرخ جریمه مذکور در '''ماده ۵۸۳ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)''' بر اساس [[تصویبنامه|تصویبنامه]] مصوب جلسه ۱۴۰۳/۰۳/۳۰ [[هیئت وزیران]] در خصوص «اصلاح میزان مبالغ مربوط به جرایم و تخلفات مندرج در قوانین مختلف» اصلاح گردید. سابقاً جزای نقدی مندرج در این ماده، از شش تا هجده میلیون ریال بود.<ref>معاونت حقوقی ریاست جمهوری، [https://dotic.ir/news/16609 تصویبنامه درخصوص اصلاح میزان مبالغ مربوط به جرایم و تخلفات مندرج در قوانین مختلف]، ۱۴۰۳/۰۴/۰۶</ref> | |||
== نکات تفسیری دکترین ماده ۵۸۳ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) == | |||
جرم مورد بحث را باید از جمله [[جرم مستمر|جرایم مستمر]]<nowiki/>ی دانست که [[عنصر مادی]] آنها در طول زمان در جریان است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=358496|صفحه=|نام۱=حسین|نام خانوادگی۱=میرمحمدصادقی|چاپ=7}}</ref> در خصوص شرایط بازداشت، اعتقاد برخی بر این است که بایستی این عمل به صورت مخفیانه و از طریق دور نگه داشتن بزه دیده از انظار باشد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص- شخصیت معنوی)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=535428|صفحه=|نام۱=حسین|نام خانوادگی۱=آقایی نیا|چاپ=4}}</ref> همچنین سلب آزادی تن افراد به صورت قهرآمیز برای تحقق این جرم به تنهایی کافی نبوده و این سلب آزادی بایستی بدون مجوز از سوی مقام صلاحیت دار در غیر موارد قانونی انجام شود،<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص- شخصیت معنوی)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=535444|صفحه=|نام۱=حسین|نام خانوادگی۱=آقایی نیا|چاپ=4}}</ref> چرا که اگر این بازداشت و سلب آزادی مبتنی بر حکم مقامات صلاحیت دار بوده باشد، نمیتوان عمل ارتکابی را مجرمانه تلقی کرد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص- شخصیت معنوی)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=535456|صفحه=|نام۱=حسین|نام خانوادگی۱=آقایی نیا|چاپ=4}}</ref> همچنین باید یادآور شد که بهطور کلی در جرایمی که عدم رضایت بزه دیده از شروط تحقق جرم است، با اعلام رضایت صریح یا ضمنی وی دیگر [[مسئولیت کیفری]] بر مرتکب، بار نیست.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق جزای عمومی (جلد اول)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=504840|صفحه=|نام۱=محمدعلی|نام خانوادگی۱=اردبیلی|چاپ=23}}</ref> بعلاوه اینکه آگاهی و شناخت هویت بزه دیده، شرط لازم برای تحقق این جرم نمیباشد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص- شخصیت معنوی)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=535496|صفحه=|نام۱=حسین|نام خانوادگی۱=آقایی نیا|چاپ=4}}</ref> | |||
== نکات تفسیری دکترین ماده | |||
جرم مورد بحث را باید از جمله [[جرم مستمر|جرایم مستمر]]<nowiki/>ی دانست که [[عنصر مادی]] | |||
در خصوص مجازات این جرم، بایستی یادآور شد با توجه به اینکه مجازات جرم بازداشت | در خصوص مجازات این جرم، بایستی یادآور شد با توجه به اینکه مجازات جرم بازداشت غیرقانونی، مشمول [[ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی]] است، تعیین [[مجازات تکمیلی|مجازات تتمیمی]] برای آن از سوی [[دادگاه]] امکانپذیر است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص- شخصیت معنوی)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=535512|صفحه=|نام۱=حسین|نام خانوادگی۱=آقایی نیا|چاپ=4}}</ref> از سوی دیگر آغاز [[مرور زمان]] در جرم مورد بحث، از تاریخ خاتمه استمرار عمل مرتکب است، مگر اینکه این استمرار قطع نشود که در این صورت شروع مرور زمان را باید از تاریخ آزادی بزه دیده در نظر گرفت.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص- شخصیت معنوی)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=535416|صفحه=|نام۱=حسین|نام خانوادگی۱=آقایی نیا|چاپ=4}}</ref> | ||
== نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده | |||
== نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۵۸۳ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) == | |||
{{هوش مصنوعی (ماده)}} | {{هوش مصنوعی (ماده)}} | ||
# ارتکاب جرم توسط مقامات یا مأمورین دولتی یا نیروهای مسلح و سایر افراد ممکن است. | # ارتکاب جرم توسط مقامات یا مأمورین دولتی یا نیروهای مسلح و سایر افراد ممکن است. | ||
| خط ۳۰: | خط ۳۵: | ||
# مجازات حبس یک تا سه سال برای مرتکب جرم. | # مجازات حبس یک تا سه سال برای مرتکب جرم. | ||
# امکان جایگزینی حبس با جزای نقدی به مبلغ معین. | # امکان جایگزینی حبس با جزای نقدی به مبلغ معین. | ||
به موجب [[نظریه مشورتی]] به شماره | == رویههای قضایی == | ||
* [[نظریه شماره ۷/۹۸/۶۰۴ مورخ ۱۳۹۸/۰۸/۲۱ اداره کل حقوقی قوه قضاییه]] | |||
* [[نظریه شماره ۷/۹۸/۱۵۳۸ مورخ ۱۳۹۸/۱۱/۲۰ اداره کل حقوقی قوه قضاییه]] | |||
* [[نظریه شماره ۷/۱۴۰۱/۷۷۸ مورخ ۱۴۰۱/۰۹/۳۰ اداره کل حقوقی قوه قضاییه]] | |||
* [[نظریه شماره ۱۴۰۰/۷/۱۸۳۰ مورخ ۱۴۰۰/۰۱/۳۱ اداره کل حقوقی قوه قضاییه]] | |||
به موجب [[نظریه مشورتی]] به شماره ۱۴۶۵/۷_۱۳۷۱/۲/۳۰ شنود مکالمات تلفنی بدون دستور مقام صالح قضایی ممنوع است.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی (جلد دوم)|ترجمه=|جلد=|سال=1400|ناشر=گالوس|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6280540|صفحه=|نام۱=سیدعلیرضا|نام خانوادگی۱=میرکمالی|نام۲=سحر|نام خانوادگی۲=صالح احمدی|چاپ=4}}</ref> | |||
== مقالات مرتبط == | == مقالات مرتبط == | ||
* [[مفهوم و جایگاه عنف در حقوق کیفری ایران]] | * [[مفهوم و جایگاه عنف در حقوق کیفری ایران]] | ||
* [[حقوق فرد تحت نظر در نظام حقوقی هند با نگاهی به حقوق ایران]] | * [[حقوق فرد تحت نظر در نظام حقوقی هند با نگاهی به حقوق ایران]] | ||
* [[نقض دادرسی عادلانه و ضمانت اجرا کیفری آن از منظر قانون | * [[نقض دادرسی عادلانه و ضمانت اجرا کیفری آن از منظر قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲|نقض دادرسی عادلانه و ضمانت اجرای کیفری آن از منظر قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲]] | ||
* [[مطالعه تطبیقی نمودهای قاعده تحذیر در حقوق کیفری ایران ، سوریه و لبنان]] | * [[مطالعه تطبیقی نمودهای قاعده تحذیر در حقوق کیفری ایران ، سوریه و لبنان]] | ||
* [[مبانی و تضمینات اصل قانونمندی دادرسی در نظام کیفری ایران و کنوانسیون اروپایی حقوق بشر]] | * [[مبانی و تضمینات اصل قانونمندی دادرسی در نظام کیفری ایران و کنوانسیون اروپایی حقوق بشر]] | ||
* [[بررسی و مقایسه جرایم «بازداشت | * [[بررسی و مقایسه جرایم «بازداشت غیرقانونی» و«آدمربایی» در حقوق جزای ایران]] | ||
* [[حمایت کیفری از حقوق ملت]] | * [[حمایت کیفری از حقوق ملت]] | ||
* [[سلب آزادی از اشخاص در قانون مجازات اسلامی]] | * [[سلب آزادی از اشخاص در قانون مجازات اسلامی]] | ||
| خط ۵۰: | خط ۵۷: | ||
* [[معناشناسی حق معنوی در گفتمان حقوقی اسلام و ایران]] | * [[معناشناسی حق معنوی در گفتمان حقوقی اسلام و ایران]] | ||
* [[حبس در غیر زندان]] | * [[حبس در غیر زندان]] | ||
== منابع == | == منابع == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس|۲}} | ||
{{مواد قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)}} | {{مواد قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)}} | ||
[[رده:توقیف غیرقانونی]] | [[رده:توقیف غیرقانونی]] | ||
[[رده:حبس | [[رده:حبس غیرقانونی]] | ||
[[رده:اخفای | [[رده:اخفای غیرقانونی]] | ||
[[رده:مواد قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)]] | [[رده:مواد قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)]] | ||
[[رده:تقصیرات مقامات و مأمورین دولتی]] | [[رده:تقصیرات مقامات و مأمورین دولتی]] | ||
{{ | |||
{{ترتیبپیشفرض:ماده ۲۹۱۵}} | |||
ویرایش