چیستی نکاح دائم و تأثیر آن بر حقوق زوجین
چیستی نکاح دائم و تأثیر آن بر حقوق زوجین مقاله ای از زینب محمدزاده و سعید نظری توکلی که در اسفند 1399 و در شماره 23 فصلنامه نشریه علمی مطالعات فقه و حقوق اسلامی منتشر شده است.
 | |
| عنوان | چیستی نکاح دائم و تأثیر آن بر حقوق زوجین |
|---|---|
| نویسنده | زینب محمدزاده سعید نظری توکلی |
| محور موضوعی | حقوق خانواده حقوق اسلامی |
| سال نشر | ۱۳۹۹ |
| منتشر شده در | نشریه مطالعات فقه و حقوق اسلامی |
| دوره | ۱۲ |
| شماره | ۲۳ |
| دانلود مقاله | دانلود از سایت نشریه |
چکیده
در نظام حقوقی اسلام، تأسیس نهاد خانواده با عقد نکاح صورت می گیرد. شارع ضمن عقد نکاح، حقوق و تکالیفی را برای هر یک از زوجین درنظر گرفته است. از آنجا که تبیین این حقوق و تکالیف با تعریف و ماهیّت عقد نکاح ارتباط مستقیم دارد، بررسی جایگاه و چیستی این عقد از اهمیّت ویژه ای برخوردار است. مشهور فقهای امامیّه به واسطه جریان حقّ حبس و وجود مهریه و نفقه در نکاح، آن را نوعی قرارداد مبنی بر معاوضه قلمداد می کنند. در مقابل، شماری نیز نکاح را قراردادی غیر معاوضی یا شبه معاوضی می دانند. مقاله حاضر درصدد است ضمن بازنگری در تعریف نکاح، پیامد ها، حقوق و تکالیف زوجین را بررسی کند. یافته های پژوهش حاضر نشان می دهد که نکاح چیزی جز تعهّد زوجین بر تشکیل زندگی مشترک نیست. از اینرو، با وجود جریان برخی احکام به ظاهر معاوضی در آن، ماهیّتی غیر معاوضی داشته، مهریه، نفقه و حق بهره وری جنسی، عوض یکدیگر در عقد و جزو ماهیّت اصلی آن به شمار نمی روند، بلکه بخشی از تعهّدات متقابل زوجین نسبت به زندگی مشترک با یکدیگر، و نتیجه دو تعهّدی بودن عقد نکاح است.