واکاوی فقهی تولید و استفاده از تسلیحات کشتار جمعی

واکاوی فقهی تولید و استفاده از تسلیحات کشتار جمعی مقاله ای از حامد رستمی نجف آبادی که در آذر 1402 و در شماره 32 فصلنامه نشریه علمی مطالعات فقه و حقوق اسلامی منتشر شده است.

مطالعات فقه و حقوق اسلامی
عنوانواکاوی فقهی تولید و استفاده از تسلیحات کشتار جمعی
نویسندهحامد رستمی نجف آبادی
محور موضوعیحقوق بشر
حقوق اسلامی
سال نشر۱۴۰۲
منتشر شده درنشریه مطالعات فقه و حقوق اسلامی
دوره۱۵
شماره۳۲
دانلود مقالهدانلود از سایت نشریه


چکیده

   بررسی مسائل جهادی اسلام در توسّل به نیروی نظامی و اقدامات قهرآمیز علیه دشمن و نحوه رفتار با غیر نظامیان و افراد غیر مقاتل، حاکی از ابتنای مقرّرات بشر دوستانه اسلام بر اصول بنیادینی است که در وضعیّت ­های مختلف مخاصمات، زمینه ­های لازم را برای اجرای احکام جهادی اسلام فراهم می­سازند. عدالت، حقّ حیات و احترام به کرامت انسانی از جمله مبانی حقوق بشردوستانه اسلام محسوب می­شوند که هر کدام  از آنها جایگاه و اهمیّت خاصی در جهاد فی سبیل ­الله دارند. ادلّه قرآنی، روایی، عقل، اجماع و قواعد مسلّم فقهی، تولید و کاربرد تسلیحات کشتار جمعی را منع کرده­است؛ لذا در این نوشتار ضمن بررسی مفهوم و مصادیق تسلیحات کشتارجمعی، مباحثی چون عدالت، حقّ حیات و کرامت انسانی که به عنوان مبانی عدم جواز استفاده از تسلیحات کشتارجمعی بحث شده، به بررسی آیات و روایات، عقل و اجماع که از جمله مهم‌ترین ادلّه صدور حکم در خصوص مباحثی نظیر تسلیحات کشتار جمعی است؛ پرداخته می­شود. در این تحقیق، منع تولید و بکارگیری تسلیحات کشتارجمعی در فقه اسلامی مورد واکاوی قرار گرفته و مصادیق سابق آن را می­توان تنقیح مناط و وحدت ملاک گرفته و بر مصادیق فعلی منطبق کرد؛ همچنین منع بکارگیری این سلاح­ها در شرایط عادی از قواعد عرفی مستفاد می­گردد.

کلیدواژه ها