ماده ۶۸۶ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

ماده ۶۸۶ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) (منسوخ): هر کس درختان موضوع ماده یک قانون گسترش فضای سبز را عالماً عامداً و بر خلاف قانون مذکور قطع یا موجبات از بین رفتن آنها را فراهم آورد علاوه بر جبران خسارت وارده حسب مورد به حبس تعزیری از شش ماه تا سه سال یا جزای نقدی از سه میلیون تا هجده میلیون ریال محکوم خواهد شد.

• مشاهده ماده قبلی
• مشاهده ماده بعدی

(ماده فوق، به موجب ماده ۴ قانون اصلاح لایحه قانونی حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها مصوب ۱۳۸۸، نسخ شده است.)

مواد مرتبط

• ماده ۱۳۱ قانون مدنی
• ماده ۲ قانون شهرداری‌ها
• ماده ۵۶ قانون شهرداری‌ها
• ماده ۲۳ قانون نوسازی و عمران شهری
• ماده ۱ قانون حفظ و گسترش فضای سبز و جلوگیری از قطع بی‌رویه درخت
• ماده ۴ قانون اصلاح لایحه قانونی حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها مصوب ۱۳۸۸

توضیح واژگان

• علم: به معنای اطمینان اجمالی یا تفصیلی از وقوع امری می باشد.
• عمد: هر عمل ممنوعی که از کسی سر بزند، هنگامی عمد به‌ شمار می‌رود که در شرایط خاص رویداده، مسبوق به قصد باشد.
• جبران خسارت: به معنای آن است که وارد کننده زیان یا شخص دیگری، وضعیت متضرر را بهبود بخشیده و به وضعیت قبل از ورود زیان نزدیک کند.
• حبس: به معنای محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از تصرفات او، آنگونه که خودش می‌خواهد، است.
• تعزیر: مجازاتی است که مشمول عنوان حد، قصاص یا دیه نیست و به ‌موجب قانون در موارد ارتکاب محرمات شرعـی یا نقض مقررات حکومتی تعیین و اعمال می‌ گردد.

• جزای نقدی: محکومیت مجرم به دادن پول را جزای نقدی گویند.

نکات تفسیری دکترین ماده ۶۸۶ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

جرایم مذکور در این فصل (مثل ماده ۶۸۶) معمولاً از طرف غیر مالک صورت می‌گیرد، اما به عنوان مثال چنانچه مالک، درختان باغات که داخل محدوده شهرها هستند و فضای سبز محسوب می‌شوند را از بین ببرد، مرتکب جرم شده‌ است. همچنین تخریب مذکور در ماده ۶۸۶ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، اعم از آن بود که درخت، مستقیماً قطع شده باشد یا آنکه مثلاً با ریختن مواد شیمیایی در پای آن از بین رفته باشد، اما قطع شاخه و برگ درختان مشمول این ماده نبود.

نکات توضیحی ماده ۶۸۶ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

مقصود از «عالماً» در ماده ۶۸۶ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، علم به حکم بود، نه علم به موضوع، زیرا علم به موضوع، با توجه به شمول قانون گسترش فضای سبز نسبت به کلیه درختان، معنایی نداشت.

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۶۸۶ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

1. اعمال مجرمانه شامل قطع کردن یا از بین بردن درختان موضوع ماده یک قانون گسترش فضای سبز است.
2. این اقدام باید «عالماً» و «عامداً» یعنی با آگاهی و عمدی بودن صورت گرفته باشد.
3. مجازات شامل جبران خسارت وارده به درختان است.
4. حبس تعزیری به مدت شش ماه تا سه سال اعمال می‌شود.
5. جزای نقدی از سه میلیون تا هیجده میلیون ریال نیز می‌تواند جایگزین یا مکمل حبس باشد.
6. لزوم رعایت قانون گسترش فضای سبز در حفاظت از درختان.

رویه‌های قضایی

• بر اساس نظریه شماره ۷/۳۵۱ مورخ ۷۲/۱/۲۱ اداره حقوقی قوه قضائیه: «در جرم موضوع ماده ۶۸۶ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، تفاوتی میان درختان مثمر و غیر مثمر نیست؛ بنابراین هر محلی که در حریم شهرها باشد و بتوان نام باغ بر آن گذاشت، قطع درختانش مشمول حکم این ماده است.»
• در نظریه ۷/۷۲۵۲ مورخ ۷۳/۱۲/۱۰ اداره حقوقی قوه قضاییه بیان شده‌ است که «اگر مالک در زمین باغی که درختان آن برخلاف قانون قطع شده خانه سازی کند، آن ملک به نفع شهرداری ضبط می‌شود در غیر این صورت امکان ضبط آن وجود ندارد.»
• طبق نظریه ۷/۵۶۰۱ مورخ ۷۸/۸/۳۰ اداره حقوقی قوه قضائیه، اگر عطف شاخه درخت بدون قطع تنه آن ممکن نباشد، اقدام به رفع تجاوز به اندازه ای که ضرورت دارد، با رعایت ماده ۶۸۶ قانون مجازات اسلامی محل اشکال نیست.
• رای وحدت رویه شماره ۱۰ مورخ ۱۳۵۵/۰۷/۲۱ هیئت عمومی دیوان عالی کشور (قطع اشجار مشترک بین چند نفر به وسیله یکی از شرکاء)
• نظریه شماره ۷/۹۹/۸۲۹ مورخ ۱۳۹۹/۰۷/۰۲ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره دادگاه صالح برای رسیدگی به جرم قطع درخت
• نظریه شماره ۷/۹۶/۱۲۱۵ مورخ ۱۳۹۶/۰۴/۳۱ اداره کل حقوقی قوه قضاییه

مقالات مرتبط

• تأمّلی در جرم‌شناسی سبز؛ داشته‌ها و بایسته‌ها
• مسئولیت مدنی محیط زیست در قانون و رویه
• تحلیلی بر جایگاه نظم عمومی، در نظام حقوقی ایران