عقد معوض: تفاوت میان نسخهها
پرش به ناوبری
پرش به جستجو
جز (removed Category:انواع قرارداد using HotCat) |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۴ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''عقد معوض''' [[عقد|عقدی]] است که در آن هر یک از طرفین | '''عقد معوض''' یا '''عقد معاوضی'''، [[عقد|عقدی]] است که در آن هر یک از طرفین عقد، به ازای [[مال|مالی]] که میدهد یا [[تعهد|تعهدی]] که بر عهده میگیرد، مال یا تعهد دیگری را به دست میآورد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق مدنی (جلد اول) (قواعد عمومی قراردادها)|ترجمه=|جلد=|سال=1380|ناشر=شرکت سهامی انتشار|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6656320|صفحه=|نام۱=ناصر|نام خانوادگی۱=کاتوزیان|چاپ=5}}</ref> عقد معوض، عقدی است که در آن دو [[مورد معامله]] به نحو تقابل وجود دارد و هر یک از [[عوض|عوضین]] از سوی هر طرف در ازای عوض دیگر داده میشود، در واقع در عقود معاوضی، طرفین تبادل ملکیت یا تبادل تعهد میکنند؛ به این معنا که هر طرف [[مال|مالی]] را میدهد یا تعهدی را میپذیرد و در ازای آن مال یا تعهدی بدست میآورد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق مدنی اصول قراردادها و تعهدات نظری و کاربردی|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=دادگستر|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6666536|صفحه=|نام۱=سیدمرتضی|نام خانوادگی۱=قاسم زاده|چاپ=14}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=عدالت معاوضی در حقوق موضوعه و رویه قضایی|ترجمه=|جلد=|سال=1393|ناشر=حقوق امروز|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6666532|صفحه=|نام۱=محمد|نام خانوادگی۱=خاکباز|چاپ=1}}</ref> در '''عقد معوض''' دو مورد معامله وجود دارد، به نحوی که هر یک از این موردها در مقابل یکدیگر قرار میگیرد و این مورد معامله ممکن است هر دو [[عین معین|عین]] یا هر دو تعهد باشد یا یکی عین و دیگری تعهد باشد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=حقوق مدنی (مختصر قراردادها و تعهدات)|ترجمه=|جلد=|سال=1389|ناشر=دادگستر|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6656316|صفحه=|نام۱=سیدمرتضی|نام خانوادگی۱=قاسمزاده|چاپ=3}}</ref> | ||
== مواد مرتبط == | |||
* [[ماده ۳۳۸ قانون مدنی]] | * [[ماده ۳۳۸ قانون مدنی]] | ||
* [[ماده ۴۶۶ قانون مدنی]] | * [[ماده ۴۶۶ قانون مدنی]] | ||
== | == در حقوق تطبیقی == | ||
در ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی جدید | |||
* در ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی جدید فرانسه، '''عقد معوض''' و [[عقد غیر معوض|غیر معوض]] بدین نحو تعریف گردیده است که: «عقد، زمانی '''معوض''' است که یکی از طرفین در مقابل امتیازی که میدهد، امتیازی از طرف دیگر قرارداد دریافت مینماید. عقد، زمانی غیر معوض یا تبرعی است که یکی از طرفین، بدون انتظار دریافت یا دریافت چیزی از طرف مقابل، امتیازی به او بدهد.»<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح قانون مدنی فرانسه|ترجمه=|جلد=|سال=1401|ناشر=میزان|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6670332|صفحه=|نام۱=سیامک|نام خانوادگی۱=پاکباز|چاپ=1}}</ref> | |||
== در رویه قضایی == | |||
* [[رای دادگاه درباره اثر معاوضی بودن تعهدات در عقد بیع (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۱۲۰۰۲۳۶)]]: در قراردادهایی که طرفین، تعهدات متقابلی در مقابل یکدیگر دارند و تعهدات جنبه معاوضی دارند، یک طرف معامله در صورتی میتواند الزام طرف دیگر به اجرای تعهد را بخواهد که [[اثبات]] نماید به تعهدات قراردادی خویش بهطور کامل عمل کردهاست، بنابراین صرف انجام بخشی از تعهدات (مثلا پرداخت بخشی از [[ثمن]] [[معامله]]) برای الزام طرف مقابل به ایفای تعهدات خویش کافی نیست.<ref>[[رای دادگاه درباره اثر معاوضی بودن تعهدات در عقد بیع (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۱۲۰۰۲۳۶)]]</ref> | |||
== جستارهای وابسته == | |||
* [[عقد]] | |||
* [[عقد غیر معوض|عقد غیرمعوض]] | |||
== منابع == | == منابع == | ||
| خط ۱۶: | خط ۲۵: | ||
[[رده:اصطلاحات حقوق مدنی]] | [[رده:اصطلاحات حقوق مدنی]] | ||
[[رده:اصطلاحات حقوق قراردادها]] | [[رده:اصطلاحات حقوق قراردادها]] | ||
[[رده:عقد]] | |||
[[رده:اقسام عقود و معاملات]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۷ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۳۵
عقد معوض یا عقد معاوضی، عقدی است که در آن هر یک از طرفین عقد، به ازای مالی که میدهد یا تعهدی که بر عهده میگیرد، مال یا تعهد دیگری را به دست میآورد.[۱] عقد معوض، عقدی است که در آن دو مورد معامله به نحو تقابل وجود دارد و هر یک از عوضین از سوی هر طرف در ازای عوض دیگر داده میشود، در واقع در عقود معاوضی، طرفین تبادل ملکیت یا تبادل تعهد میکنند؛ به این معنا که هر طرف مالی را میدهد یا تعهدی را میپذیرد و در ازای آن مال یا تعهدی بدست میآورد.[۲][۳] در عقد معوض دو مورد معامله وجود دارد، به نحوی که هر یک از این موردها در مقابل یکدیگر قرار میگیرد و این مورد معامله ممکن است هر دو عین یا هر دو تعهد باشد یا یکی عین و دیگری تعهد باشد.[۴]
مواد مرتبط
در حقوق تطبیقی
- در ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی جدید فرانسه، عقد معوض و غیر معوض بدین نحو تعریف گردیده است که: «عقد، زمانی معوض است که یکی از طرفین در مقابل امتیازی که میدهد، امتیازی از طرف دیگر قرارداد دریافت مینماید. عقد، زمانی غیر معوض یا تبرعی است که یکی از طرفین، بدون انتظار دریافت یا دریافت چیزی از طرف مقابل، امتیازی به او بدهد.»[۵]
در رویه قضایی
- رای دادگاه درباره اثر معاوضی بودن تعهدات در عقد بیع (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۱۲۰۰۲۳۶): در قراردادهایی که طرفین، تعهدات متقابلی در مقابل یکدیگر دارند و تعهدات جنبه معاوضی دارند، یک طرف معامله در صورتی میتواند الزام طرف دیگر به اجرای تعهد را بخواهد که اثبات نماید به تعهدات قراردادی خویش بهطور کامل عمل کردهاست، بنابراین صرف انجام بخشی از تعهدات (مثلا پرداخت بخشی از ثمن معامله) برای الزام طرف مقابل به ایفای تعهدات خویش کافی نیست.[۶]
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ ناصر کاتوزیان. حقوق مدنی (جلد اول) (قواعد عمومی قراردادها). چاپ 5. شرکت سهامی انتشار، 1380. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6656320
- ↑ سیدمرتضی قاسم زاده. حقوق مدنی اصول قراردادها و تعهدات نظری و کاربردی. چاپ 14. دادگستر، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6666536
- ↑ محمد خاکباز. عدالت معاوضی در حقوق موضوعه و رویه قضایی. چاپ 1. حقوق امروز، 1393. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6666532
- ↑ سیدمرتضی قاسمزاده. حقوق مدنی (مختصر قراردادها و تعهدات). چاپ 3. دادگستر، 1389. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6656316
- ↑ سیامک پاکباز. شرح قانون مدنی فرانسه. چاپ 1. میزان، 1401. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6670332
- ↑ رای دادگاه درباره اثر معاوضی بودن تعهدات در عقد بیع (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۱۲۰۰۲۳۶)