سهم اشراق و استدلال در فرایند دادرسی

از ویکی حقوق
نسخهٔ تاریخ ‏۱۲ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۳۴ توسط راحله تخت روان (بحث | مشارکت‌ها)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
مطالعات حقوقی
عنوانسهم اشراق و استدلال در فرایند دادرسی
نویسندهمحمد مهدی الشریف
محور موضوعیحقوق خصوصی
سال نشر۱۳۹۶
منتشر شده درنشریه مطالعات حقوقی
دوره۹
شماره۱
دانلود مقالهدانلود از سایت نشریه


سهم اشراق و استدلال در فرایند دادرسی نام مقاله ای از محمد مهدی الشریف بوده که در شماره اول دوره نهم (بهار 1396) مجله علمی مطالعات حقوقی منتشر شده است.

چکیده

شهودگرایان برخلاف صورت‌گرایان، تحلیل عمل دادرس در قالب یک استدلال صوری را مخالف با واقعیت قضاوت دانسته و معتقدند سررشته استدلال بیش از آنکه به­دست منطق و قواعد استدلال باشد، در دست عرفان و شهود قضائی است و مراد از شهود نیز راه‌حلی است که در اولین برخورد با حقایق پرونده در ذهن قاضی نقش می‌بندد و ناخودآگاه دادرس را به سوی خود جذب می‌کند. به نظر با توجه به تفاوت قلمرو اشراق و استدلال هر چقدر بر تقابل آن­ها تأکید رود باز قیاس قضائی از سیطره­ی قواعد حاکم بر استدلال خارج نمی‌شود زیرا حداکثر چیزی که از اشراق برمی‌آید القاء نتیجه به دادرس است و با توجه به تکلیف دادرس به توجیه رأی او باید بردرستی رأی خود استدلال کند و هر جا سخن از استدلال در میان باشد پای منطق به عنوان معیار درستی استدلال به میان خواهد آمد و نتیجه­ی برآمده از شهود نیز باید نتیجه­ی منطقی مقدماتی باشد که برای توجیه آن ذکر شده‌اند.

کلید واژه ها

  • استدلال
  • شهود (اشراق)
  • قضاوت
  • منطق حقوق