ماده ۲۵۶ قانون مجازات اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی حقوق
پرش به ناوبری پرش به جستجو
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲۰: خط ۲۰:
== منابع ==
== منابع ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
[[رده:جرائم موجب حد]]

نسخهٔ ‏۳ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۲۱:۵۷

کسی که چند نفر را به طور جداگانه قذف کند خواه همه آنها با هم، خواه جداگانه شکایت کنند، در برابر قذف هر یک، حد مستقلی بر او جاری می شود.

نکات توضیحی تفسیری دکترین

قذف دسته جمعی به عنوان مثال یعنی گوینده بگوید:"این سه نفر زنا کرده اند"و قذف جداگانه به این صورت است که مثلا بگوید:"فلانی و فلانی و فلانی زنا کرده اند"[۱]در مورد تعدد قذف،اگر کسی جماعتی را قذف کند به شکلی که تک تک آنها را جداگانه نام ببرد، به تعداد هر نفر حدود ثابت شده و تداخل نمیکنند[۲]و تفاوتی نمیکند دسته جمعی به محکمه آمده و مطالبه حد او را بکنند یا یکی یکی مطالبه کنند.[۳]اما اگر به یک لفظ دسته جمعی همه را قذف کند،اگر یکی یکی به محکمه رفته و تقاضای اجرای حد داشته باشند،برای هر نفر یک حد کامل بر فرد جاری میشود.اما اگر دسته جمعی برای مطالبه حد حاضر شوند،برای همه آنها یک حد بر قاذف زده میشود.[۴]

گفتنی است در قذف چند نفر به طور جداگانه ،چنانچه تمام افراد قذف شده با هم شکایت کنند و سپس یکی از آنان گذشت کند،حق بقیه باقی است.[۵]

فرض دیگر در مورد تعدد مقذوفین آن است که قاذف با الفاظ جداگانه هرکس را قذف کند.یعنی هم الفاظ قذف متفاوت اند هم مقذوف.که در اینجا باید گفت نتیجه ،جمع مجازات هاست.یعنی هر فعل مجرمانه حد جداگانه ای دارد.[۶]از طرفی دیگر نیز تعدد مقذوف موجب تعدد کیفر است.[۷]

مستندات فقهی

حکم این ماده مستند به روایات شرعی است.

1)از حسن عطار نقل شده است که به امام صادق (ع) گفته است که شخصی جماعتی را قذف میکند.امام پرسید:"با یک کلمه آنها را قذف میکند"؟جواب داد:بلی .امام فرمود:"یک حد میخورد اما اگر به صورت جداگانه افراد را قذف کند،برای هر کدام یک حد میخورد."[۸]

2)امام باقر (ع) در مورد شخصی که جماعتی را با یک لفظ قذف میکند فرمودند"اگر اسم تک تک آنان را نبرد یک حد میخورد،اما اگر اسم آنها را ببرد برای هر کدام یک حد میخورد"[۹]

سوابق فقهی

اگر فرد گروهی را قذف نماید اختلاف نظر وجود دارد.عده ای چون "مالک" ،"ابوحنیفه" ، "ثوری" و "احمد" بر این نظر هستند که تنها یک حد اقامه میگردد اعم از اینکه با هم تقاضای اجرای حد کنند یا جداگانه .ولی "شافعی" ،"لیث" و گروهی دیگر معتقد هستند که به ازای هریک از آنها یک حد جاری میشود.این دسته به روایت"علی بن حسن بن یحیی" استنا میکند با این مضمون که اگر فردی بگوید هرکس وارد این خانه شود زانی است،به ازای هر فردی که وارد میشود یک حد قذف بر گوینده واجب میگردد.[۱۰]

منابع

  1. عباس زراعت. شرح مختصر قانون مجازات اسلامی (مصوب 1392). چاپ 1. ققنوس، 1392.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 3898812
  2. احمد حاجی ده آبادی. قواعد فقه جزایی (حدود و تعزیرات، قصاص و دیات). چاپ 2. پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، 1389.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 3980940
  3. محمدحسین کارخیران. کاملترین مجموعه محشای قانون مجازات اسلامی مصوب 1392/02/01 (جلد دوم) (تطبیق با قانون مجازات اسلامی سابق. چاپ 1. راه نوین، 1392.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 4142564
  4. محمدحسین کارخیران. کاملترین مجموعه محشای قانون مجازات اسلامی مصوب 1392/02/01 (جلد دوم) (تطبیق با قانون مجازات اسلامی سابق. چاپ 1. راه نوین، 1392.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 4142564
  5. عباس زراعت. شرح مختصر قانون مجازات اسلامی (مصوب 1392). چاپ 1. ققنوس، 1392.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 3898792
  6. غلامحسین الهام. مبانی فقهی و حقوقی تعدد جرم. چاپ -. بشری، 1372.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 842144
  7. محمدجعفر جعفری لنگرودی. مبسوط در ترمینولوژی حقوق (جلد چهارم). چاپ 4. گنج دانش، 1388.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 338720
  8. عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی بخش حدود (جلد اول) (جرایم منافی عفت). چاپ 3. ققنوس، 1390.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 2587168
  9. عباس زراعت. شرح قانون مجازات اسلامی بخش حدود (جلد اول) (جرایم منافی عفت). چاپ 3. ققنوس، 1390.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 2587168
  10. غلامحسین الهام. مبانی فقهی و حقوقی تعدد جرم. چاپ -. بشری، 1372.  ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 842156