بازاندیشی مقایسه‌ای دو نظریه «سبب مقدم در تأثیر» و «سبب اقوی از مباشر» درحقوق کیفری ایران

از ویکی حقوق
پرش به ناوبری پرش به جستجو
مطالعات حقوق تطبیقی معاصر
عنوانبازاندیشی مقایسه‌ای دو نظریه «سبب مقدم درتأثیر» و «سبب اقوی ازمباشر» درحقوق کیفری ایران
نویسندهمراد عباسی
فضل الله فروغی
محور موضوعیحقوق کیفری
حقوق مسئولیت مدنی
سال نشر۱۴۰۰
منتشر شده درنشریه مطالعات حقوق تطبیقی معاصر
دوره۱۲
شماره۲۴
دانلود مقالهدانلود از سایت نشریه


بازاندیشی مقایسه‌ای دو نظریه «سبب مقدم درتأثیر» و «سبب اقوی ازمباشر» درحقوق کیفری ایران عنوان مقاله ای از مراد عباسی و فضل الله فروغی است که در مهر 1400 و در شماره 24 نشریه مطالعات حقوق تطبیقی معاصر منتشر شده است.

چکیده

اجتماع طولی عوامل به دو حالتِ اجتماع « سبب و مباشر » و « اجتماع اسباب » قابل تصور است. حقوقدانان اسلامی، برای شناخت عاملِ ضامن در صورتی که آن عامل«سبب» باشد، به نظریه‌ های مختلفی از جمله دون ظریه مشهورِ « سبب اقوی از مباشر » و « سبب مقدم در تأثیر » استناد کرده‌اند. به دلیل عدم تبیین معیار روشن برای استناد به این دو نظریه در جایگاه مشخص و واقعی هر یک، شاهد نوعی تداخل در کاربرد این دون ظریه هستیم تا جایی که دادرسان در پرونده‌ هایی که از لحاظ مبانی مشترک‌ اند، با تمسک به این دو نظریه، گاهی حکم به ضمان « سبب اقوی از مباشر » و گاهی « سبب مقدم در تأثیر » می‌ دهند. مقاله حاضر در پی بررسی مبانی و دلایل استنادیِ هر یک از این دو نظریه، جایگاه واقعی این دو را تبیین و در نهایت به این نتیجه می‌ رسد که رابطه آنها به صورت « عموم و خصوص مطلق » بوده و « سبب مقدم در تأثیر » ، همان «سبب اقوی» است. از این رو ، می‌توان گفت که در دونظریه مذکور ملاک و معیار ضمان، اقوائیت است که با وجود نظریه«عامل اقوی» ضرورتی به استناد«سبب مقدم درتأثیر» نیست.

کلیدواژه‌ها