بازشناسی عدالت معاوضی از دیدگاه مطلوبیت‌گرایی

بازشناسی عدالت معاوضی از دیدگاه مطلوبیت‌گرایی عنوان مقاله ای از ید الله دادگر، عبدالرضا علیزاده و محمود زمانی است که در آذر 1397 و در شماره 58 فصلنامه حقوق اسلامی منتشر شده است.

حقوق اسلامی
عنوانبازشناسی عدالت معاوضی از دیدگاه مطلوبیت‌گرایی
نویسندهیدالله دادگر
عبدالرضا علیزاده
محمود زمانی
محور موضوعیحقوق قراردادها
حقوق خصوصی
فلسفه حقوق
سال نشر۱۳۹۷
منتشر شده درنشریه حقوق اسلامی
دوره۱۵
شماره۵۸
دانلود مقالهدانلود از سایت نشریه


چکیده

عنصر اصلی ارزش مبادله‎ای در یک قرارداد، مطلوبیت است. معیار سنجش این ارزش، احساس رضایت نسبت به یک موقعیت ناشی از تحقق ترجیحات بر پایه توازن ناشی از اجرای تعهدات خود و طرف مقابل است. تعادل عوضین در ارزش، تملیک‎ به ‎تملیک و تسلیم‎ به ‎تسلیم و تعادل حقوق و تعهدات طرفین در عقد معاوضی بر پایه مطلوبیت، به عدالت معاوضی منجر می‎شود. قرارداد واجد وصف اخلاقی، دو آرمان «خودآئینی» یعنی تبلور اراده آزادانه و آگاهانه و «رفتار متقابل» به مفهوم بهره ‎مندی از نفع متقابل را محقق می‎سازد. سنجش عدالت معاوضی بر مبنای مطلوبیت، با معیار شخصی و توجه به هویت فرد به دلیل هماهنگی و رابطه بیناذهنی او با عمل ارتکابی و انتخاب عقلایی او مناسبتر است. تعدیل قرارداد، موافق تحقق ترجیحات قراردادی، ابزاری برای استقرار عدالت معاوضی مخدوش محسوب می‎شود. شرط توسل به نقض کارآمد قرارداد با معیارکارائی پارتو یا کالدرـ هیکس، برقراری عدالت معاوضی با تأمین نظر متعهدله درخصوص مطلوبیت حاصل از نقض تعهد است.

کلیدواژه‌ ها

مواد مرتبط