بررسی و نقد قانون حمایت خانواده مصوب 1391 از حیث نحوه رسیدگی به دعاوی خانوادگی
 | |
| عنوان | بررسی و نقد قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱ از حیث نحوه رسیدگی به دعاوی خانوادگی |
|---|---|
| رشته | حقوق خصوصی |
| دانشجو | فایزه قاسمی قمی |
| استاد راهنما | محمد روشن |
| استاد مشاور | محسن جواهری |
| مقطع | کارشناسی ارشد |
| سال دفاع | ۱۳۹۳ |
| دانشگاه | دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی |
بررسی و نقد قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱ از حیث نحوه رسیدگی به دعاوی خانوادگی عنوان پایان نامه ای است که توسط فایزه قاسمی قمی، با راهنمایی محمد روشن و با مشاوره محسن جواهری در سال ۱۳۹۳ و در مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی دفاع گردید.
چکیده
در طی سه دهی گذشته، قانونگذار بارها به تغییر و اصلاح قوانین موضوعه مربوط به حوزه خانواده پرداخته است. ولی این اصلاحات موردی، منجر به نتیجه مطلوب نشده است و نتوانسته است انتظارات جامعه و قانونگذار را برآورده نماید. با توجه به این امر، قانونگذار اقدام به تصویب قانون حمایت خانواده با هدف برطرف کردن مشکلات مربوط به حوزه قوانین شکلی خانواده نموده است. قانون حمایت از خانواده با همه حواشی و فرازهای نشیب های حقوقی و قانونی خویش؛ سرانجام در جلسه علنی ۰۱/۱۲/۱۳۹۱ مجلس شورای اسلامی تصویب و پس از تایید شورای نگهبان برای انتشار به روزنامه رسمی کشور برابر قانون مدنی منعکس و ابلاغ گردید.اگرچه قانون حمایت خانواده اقدامات مثبتی را جهت رفع مشکلات حوزه قوانین شکلی خانواده از جمله الزام به استفاده از قضات زن، احیاء نهاد نامزدی و پیش بینی خسارات ناشی از آن و اقداماتی از این قبیل را لحاظ نموده است، اما به نظر می رسد این اقدامات نه تنها کافی نمی باشد، بلکه در برخی از موارد با اهداف شکل گیری قانون نظیر حمایت از بانوان و کودکان، تخصصی نمودن رسیدگی به دعاوی خانوادگی، کاهش اطاله دادرسی منافات دارد و قانون مزبور را از دست یابی به اهداف مورد نظر خود باز می دارد.
ساختار و فهرست پایان نامه
فهرست مطالب
عنوان صفحه
مقدمه ۱
بیان مسیله ۲
اهمیت موضوع تحقیق و انگیزه انتخاب آن ۳
هدف های تحقیق ۴
سوال ها یا فرضیه های تحقیق ۴
چهارچوب نظری تحقیق ۴
مدل تحقیق ۴
روش تحقیق ۵
فصل اول: کلیات آیین دادرسی ۶
مبحث اول: تعاریف و مفاهیم و مبانی ۷
گفتار اول: مفهوم خانواده و حقوق خانواده ۷
بند ۱: مفهوم خانواده ۷
بند ۲: مفهوم حقوق خانواده ۱۱
گفتار دوم: تعریف آیین دادرسی خانواده و اصول حاکم بر آن ۱۳
بند ۱: تعریف آیین دادرسی ۱۳
بند۲: تعریف آیین دادرسی خانواده ۱۶
بند۳: اصول دادرسی در دعاوی خانوادگی ۱۷
۳–۱: اصل سرعت ۱۷
۳–۲: اصل دقت و تامل ۱۸
بند ۳–۳: اصل تصالح ۱۹
۳–۴: اصل حمایت و تسهیل ۲۰
۳–۵: اصل ساده و ارزان بودن دادرسی ۲۰
۶–۳:اصل تجمیع رسیدگی در دعاوی خانوادگی ۲۱
۳–۷: اصل برقراری تعادل میان حقوق طرفین ۲۱
۳–۸: اصل سازشی بودن دادرسی ۲۲
مبحث دوم: اهمیت خانواده ۲۲
گفتار اول: اهمیت خانواده از دیدگاه اسلام ۲۳
گفتار دوم: اهمیت خانواده در حقوق اساسی ۲۴
گفتار سوم: اهمیت خانواده در حقوق خصوصی ۲۶
مبحث سوم: مقررات شکلی خانواده قبل و بعد از انقلاب ۲۷
گفتار اول: مقررات شکلی خانواده قبل از انقلاب اسلامی تا سال ۱۳۵۸ ۲۷
بند ۱: قانون تشکیل اصول عدلیه و محاکم شرعیه ۲۷
بند ۲: قانون راجع به ازدواج ۲۸
بند ۳: قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۴۶ ۲۹
بند ۴: قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۵۳ ۳۰
گفتار دوم: مقررات شکلی خانواده بعد از انقلاب اسلامی از سال ۱۳۵۸ تا ۱۳۹۱ ۳۳
بند ۱: لایحه قانونی تشکیل دادگاه های مدنی خاص مصوب اول مهر ماه ۱۳۵۸ ۳۳
بند ۲: ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق مصوب ۱۳۷۱ مجمع تشخیص مصلحت نظام ۳۴
بند ۳: قانون تشکیل دادگاه های عمومی و انقلاب مصوب سال ۱۳۷۳ ۳۶
بند ۴: قانون اختصاص تعدادی از دادگاه های موجود به دادگاه خانواده موضوع اصل
قانون اساسی مصوب ۱۳۷۶ ۳۷
بند ۵: قانون حمایت خانواده مصوب سال ۱۳۹۱ ۳۸
فصل دوم: آیین دادرسی خاص قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱ و مقایسه آن با قوانین پیشین ۴۰
مبحث اول: انواع دعاوی و اقامه دعوا در دادگاه خانواده ۴۱
گفتار اول: درخواست یا دادخواست ۴۳
گفتار دوم: فقدان سمت و عدم اهلیت قانونی ۴۵
بند ۱: متمایز بودن دعاوی خانوادگی از لحاظ متاثرین از حکم دادگاه ۴۸
بند ۲: متمایز بودن دعاوی خانوادگی از لحاظ ضمانت اجرایی ۴۸
بند ۱: هزینه دادرسی ۵۱
بند ۲: ابلاغ ۵۲
مبحث دوم: تشریفات نکاح و طلاق ۵۳
گفتار اول: تشریفات ثبت نکاح ۵۳
بند۱: لزوم ثبت نکاح ۵۳
بند۲: سن ازدواج ۶۰
بند ۳: گواهی سلامت زوجین ۶۵
بند ۴: مهریه ۶۷
۴–۱: مالیات بر مهریه های سنگین ۶۹
۴–۲: عدم تسری قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی بر مهریه نامتعارف ۷۰
۴–۳: صلاحیت دادگاه رسیدگی کننده به دعای مهریه ۷۳
۴–۳–۱: صلاحیت ذاتی ۷۳
۴–۳–۲: صلاحیت محلی ۷۴
بند ۵: ثبت ازدواج مجدد ۷۶
گفتار دوم: تشریفات طلاق ۸۲
بند ۱: حکم طلاق و گواهی عدم امکان سازش ۸۳
بند۳: پرداخت حقوق مالی زوجه جهت ثبت طلاق ۸۹
بند۴: لزوم ارایه گواهی وجود یا عدم وجود جنین ۹۲
بند ۵: حضانت ۹۴
۵–۱: ضمانت اجرای ناشی از تخلف از اجرای حکم حضانت ۹۵
۵–۲: دادرسی حضانت و ملاقات طفل ۹۷
۵–۳: صلاحیت دادگاه رسیدگی کننده ۹۸
مبحث سوم: تصمیمات دادگاه خانواده ۹۸
گفتار اول: قرارهای دادگاه خانواده ۹۹
بند ۱: تامین خواسته ۹۹
بند ۲: دستور موقت ۱۰۰
گفتار دوم: اقسام احکام دادگاه خانواده ۱۰۳
بند ۱: حکم حضور و غیابی ۱۰۴
بند۲: حکم قطعی و غیرقطعی ۱۰۵
گفتار سوم: اجرای احکام دادگاه خانواده ۱۰۵
بند ۱: تقدم طلب زوجه بر سایر دیون ۱۰۶
بند ۲: مستثنیات دین ۱۰۷
فصل سوم: صلاحیت مراجع قضایی و شبه قضایی قانون حمایت خانواده ۱۳۹۱ و مقایسه آن با قوانین پیشین
مبحث اول: مراجع قضایی و شبه قضایی رسیدگی کننده به دعاوی خانوادگی ۱۱۱
گفتار اول: دادگاه خانواده ۱۱۱
بند ۱: ضرورت تاسیس دادگاه تخصصی خانواده ۱۱۲
بند ۲: جداسازی دادگاه خانواده از دادگاه های عمومی ۱۱۳
بند ۳: پیشینه دادگاه خانواده در حقوق ایران ۱۱۴
گفتار دوم: شورای حل اختلاف– مراکز مشاوره ۱۱۹
بند ۱: شورای حل اختلاف ۱۱۹
بند۲: مراکز مشاوره خانواده ۱۲۱
گفتار سوم: داوری در دعاوی خانوادگی ۱۲۴
بند۱: مفهوم داوری و اهمیت داوری میان زوجین ۱۲۴
بند ۲: داوری در حقوق خانواده و آیین دادرسی مدنی ۱۲۷
۲–۱: حصر داوری به دعاوی طلاق در خانواده و عدم انحصار داوری به دعاوی معین در آیین دادرسی ۱۲۸
۲–۲: اجباری بودن داوری در دعوای طلاق و اختیاری بودن در آیین دادرسی ۱۳۰
۲–۳: انتخاب و شرایط داوران در دادگاه خانواده و آیین دادرسی مدنی ۱۳۰
مبحث دوم: قواعد صلاحیت در دادگاه خانواده ۱۳۳
گفتار اول: مفهوم صلاحیت و اقسام آن ۱۳۴
بند ۱: صلاحیت ذاتی ۱۳۴
بند۲: صلاحیت محلی(نسبی) ۱۳۵
گفتار دوم: صلاحیت ذاتی و نسبی دادگاه خانواده ۱۳۵
بند ۱: صلاحیت ذاتی دادگاه خانواده ۱۳۶
بند۲: صلاحیت محلی دادگاه خانواده ۱۴۰
۲–۱: صلاحیت محلی دادگاه خانواده برای ایرانیان مقیم در ایران ۱۴۰
۲–۲: صلاحیت محلی دادگاه خانواده برای ایرانیان مقیم خارج از کشور ایران ۱۴۳
گفتار سوم: صلاحیت قضات دادگاه خانواده ۱۴۵
مبحث سوم: وابستگان قضایی در دادگاه خانواده با توجه به قانون حمایت خانواد مصوب ۱۳۹ ۱۵۰
گفتار اول: پزشکان، روان پزشکان، پزشکان قانونی ۱۵۱
گفتار دوم: کارشناسان نفقه ۱۵۲
گفتار سوم: مددکاران اجتماعی ۱۵۳
نتیجه گیری ۱۵۴
منابع و مآخذ ۱۵۸
کلیدواژه ها
- حقوق خانواده
- رسیدگی قضایی
- خانواده
- آیین دادرسی قانونی
- نقد
- حمایت خانواده
- حضانت کودک
- صلاحیت قضایی