بررسی چالش ها و پیامدهای حقوقی پیرامون رسانه های اجتماعی در رابطه با حقوق مالکیت فکری

از ویکی حقوق
پرش به ناوبری پرش به جستجو
بررسی چالش ها و پیامدهای حقوقی پیرامون رسانه های اجتماعی در رابطه با حقوق مالکیت فکری
عنوانبررسی چالش ها و پیامدهای حقوقی پیرامون رسانه های اجتماعی در رابطه با حقوق مالکیت فکری
رشتهحقوق تجارت بین الملل
دانشجوزهرا حقی
استاد راهنمامیرقاسم جعفرزاده
استاد مشاورباقر انصاری
مقطعکارشناسی ارشد
سال دفاع۱۴۰۰
دانشگاهدانشگاه شهید بهشتی



بررسی چالش ها و پیامدهای حقوقی پیرامون رسانه های اجتماعی در رابطه با حقوق مالکیت فکری عنوان پایان نامه ای است که توسط زهرا حقی، با راهنمایی میرقاسم جعفرزاده و با مشاوره باقر انصاری در سال ۱۴۰۰ و در مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه شهید بهشتی دفاع گردید.

چکیده

بنگاه های تامین کننده رسانه آنلاین به جهت ویژگی های خاصی که اینگونه رسانه ها دارند؛ نظیر رایگان بودن خدمات، فعالیت مبتنی بر جمع آوری داده و اثرشبکه و ماهیت چندخانگی موجب ایجاد انحصار در این بازار گردیده اند؛ بطوریکه نهایتا منجر به ناکارآمدی برخی از قواعد رقابت در این عرصه شده است. این ویژگی ها، ابزارهای سنتی حقوق رقابت را به جهت شناسایی رویه های ضد رقابتی به چالش کشیده است. برای مثال غالبا شاخص های مبتنی بر اندازه گیری قیمت محصول یا خدمت ملاک شناسایی بازار و قدرت بازاری قرار می گیرند؛ درحالی که این شاخص ها در رسانه های آنلاین ناکارآمد می باشند. برای توضیح بیشتر، به منظور شناسایی بازار مرتبط از ابزار بالابردن قیمت استفاده می شود در حالی که اساسا اکثر رسانه های آنلاین خدمات رایگان ارایه می دهند و استفاده از این ابزار جهت شناسایی بازار مرتبط در این عرصه امکان پذیر نمی باشد. همچنین هم آمیزی بازارهای مختلف در یک بنگاه در این عرصه به وفور دیده می شود. بنابراین بنظر می رسد به جهت ناکارامدی معیارهای کمی و تجمیع بازارهای گوناگون در یک پلتفرم لزوم توجه به مفهوم کارایی بازار به جای شناسایی بازار در ارزیابی های رقابتی این حوزه ضروری می باشد. درتبیین قدرت بازاری نیز برخلاف حقوق سنتی رقابت، شاخص توانایی تعیین قیمت در بازار نشان از قدرت بازاری ندارد؛ بلکه بنگاه کنترلگری که دارای اثر شبکه گسترده و کلان داده های منحصر به فرد است را دارای قدرت بازاری تلقی می کنی. بنابراین مصادیق رویه های ضدر قابتی نیز در این عرصه متفاوت می گردد؛ ادغامات مبتنی بر بهبود کلان داده،توافقات انحصاری دسترسی به داده ی کاربران، توافق بر تنزل قواعد حریم خصوصی، اعمال شروط نامنصفانه ی غیرپولی، عدم رعایت بی طرفی در الگوریتم ها و باهم فروشی خدمات رایگان از مصادیق رویه های ضد رقابتی خاص این حوزهمی باشد. کنترل این رویه ها از طریق لزوم اشتراک گذاری داده با رقبا، بطلان قرارداد های انحصاری، شفاف سازی در الگوریتم ها و امکان حذف خدمات باهم فروخته شده صورت می گیرد. بنابراین باتوجه به لزوم تغییر برخی از مقررات حاکم بر این عرصه و نبود قانون مستقل حقوق رقابت برای کشور، لزوم تدوین قانونی برای تنظیم گری در عرصه پلتفرم ها ضروری است.

ساختار و فهرست پایان نامه

فهرست مطالب عنوان صفحه مقدمه:

بیان مسیله

پیشینه تحقیق

ضرورت و هدف تحقیق

سوالات تحقیق

فرضیه های تحقیق

روش پژوهش

سازمان دهی پژوهش

فصل اول: مفهوم و ویژگی های رسانه های آنلاین

مبحث اول: ماهیت رسانه های آنلاین

گفتار اول: رسانه و انواع آن

بند اول: مفهوم رسانه آنلاین

بند دوم: مصادیق مشابه رسانه های آنلاین

گفتاردوم : طبقه بندی رسانه های آنلاین

بند اول : بر اساس نحوه درآمدزایی

بند دوم: بر اساس طرفین ارتباطی رسانه ها (خطی یا چندوجهی)

بند سوم :بر اساس موضوع فعالیت

مبحث دوم: ویژگی رسانه های آنلاین

گفتار اول: ویژگی های مشترک در تمامی رسانه های آنلاین

بند اول: مبتنی بر کلان داده (جمع آوری، ذخیره و پردازش داده کاربران)

الف: سازوکار داده و اهمیت آن

ب: مکانیزم کلان داده

بند دوم: اثر شبکه ای

بند سوم : مبتنی بر پلتفرم

گفتار دوم : ویژگی هایی که در برخی از رسانه ها وجود دارد

بند اول: رسانه ها به مثابه ابداعات تکنولوژی محور

الف: ابداعات نگهدارنده و مخرب

ب: تمایز ابداعات مخرب با فزاینده

بند دوم: چندخانگی

فصل دوم: چالش های نظری حقوق رقابت پیرامون شناسایی مفهوم بازار، بازار مرتبط و قدرت بازاری

مبحث اول: چالش شناسایی بازار و بازار مرتبط در رسانه های آنلاین

گفتار اول: تعارض رایگان بودن و اثر شبکه سرویس رسانه های آنلاین و پولی بودن ابزار شناسایی بازار

بند اول: ناکارآمدی آزموناس اس ان آی پی در بازار رسانه های آنلاین

بند دوم: راه حل اول: جایگزینی معیار کیفی به جای معیار قیمت

بند سوم: ناکارآمدی راه حل اول (معیار کیفیت)

بند چهارم: راه حل دوم : در نظر گرفتن داده به جای قیمت در معیار SSNIQ

گفتار دوم: چالش هم آمیزی بازار غیرمرتبط با بازار مرتبط

بند اول: ابداعات مخرب عاملی برای دگرگونی بازارها

بند دوم : راه حل هم آمیزی بازارهای غیر مرتبط

مبحث دوم: چالش شناسایی قدرت بازاری در رسانه های آنلاین

گفتار اول: چالش شناسایی معیارهای سهم بازاری

بند اول: بیان چالش

بند دوم:اثر شبکه معیار شناسایی سهم بازاری

گفتار دوم: چالش شناسایی موانع ورود به بازار رسانه های آنلاین

بند اول: پدیده چسبندگی یا بالا بودن هزینه تغییر در رسانه آنلاین

بند دوم: نقش کلان داده در ایجاد قدرت بازاری

بند سوم: معیارهای شناسایی کلان داده به مثابه عامل ایجاد قدرت بازاری

بند چهارم: نوآوری، معیاری در تعیین قدرت بازاری

مبحث سوم:خلاء ها وکاستی نظام حقوقی ایران در شناسایی بازار و قدرت بازاری در رسانه های آنلاین

گفتار اول:خلاء حقوقی ایران در شناسایی بازار مرتبط در قیاس باکشورهای توسعه یافته

گفتار دوم:خلاء های حقوقی ایران در شناسایی سهم و قدرت بازاری در قیاس با کشورهای توسعه یافته

فصل سوم: چالش شناسایی تمرکزات و توافقات ضدرقابتی در رسانه های آنلاین

مبحث اول: چالش شناسایی تمرکزات ضدرقابتی در رسانه های آنلاین

گفتار اول: چالش ناشی از اثر شبکه ای رسانه های آنلاین در شناسایی تمرکزات ضدرقابتی

گفتار دوم: چالش تعارض افزایش انبوه داده در نتیجه ادغام در مقابل افزایش نوآوری

گفتار سوم : چالش نامشخص بودن زنجیره تامین در ادغامات عمودی رسانه های آنلاین

گفتار چهارم: چالش ناشی از وجود کلان داده در رسانه های انلاین

بند چهارم: ارتباط اصول حریم خصوصی و کلان داده در تمرکزات

گفتار پنجم: راه های جلوگیری از ادغام های ضد رقابتی

مبحث دوم: بررسی مصادیق توافقات ضدرقابتی در رسانه های آنلاین

گفتار اول: توافق بر لیسانس یا دسترسی انحصاری به داده های مهم وکاهش حریم خصوصی

بند الف: لیسانس انحصاری داده

بند ب: توافق بر کاهش حریم خصوصی

گفتار دوم: توافق بر تبعیض قیمت ناشی از داده اقتباس شده و تاثیر هوش مصنوعی

مبحث سوم: کاستی های نظام حقوقی ایران در شناسایی تمرکزات و توافقات ضد رقابتی رسانه های آنلاین

گفتار اول: بررسی رویه قضایی و قوانین ایران در حوزه تمرکزات و توافقات ضدرقابتی رسانه های آنلاین

گفتار دوم:بررسی سند شورای عالی فضای مجازی درمورد تمرکزات وتوافقات رسانه های آنلاین

فصل چهارم: چالش شناسایی مصادیق سوءاستفاده از موقعیت مسلط و راه های کنترل آن

مبحث اول: مصادیق سوءاستفاده استثماری و انحصاری در رسانه ها

گفتار اول: سوءاستفاده استثماری

بند اول: اعمال شرایط نامنصفانه در قراردادهای خدمات رسانه های آنلاین

الف: شرط نامنصفانه مربوط به داده های اشخاص

ب: شروط نامنصفانه مربوط به بهره برداری از اموال فکری

بند دوم: تحمیل انتخاب و تصمیم به کاربران به مثابه سوءاستفاده از قدرت مسلط

بند سوم: نقض حریم خصوصی به مثابه سوءاستفاده از قدرت

بند چهارم: غیرفعال سازی (حق بر فراموش شدن)

گفتار دوم: سوءاستفاده های انحصاری

بند اول : ترتیبات پیوندی (باهم فروشی و فروش بسته ای)

الف:باهم فروشی در رسانه های آنلاین

ب:فروش بسته ای در رسانه های آنلاین

ج: پدیده نوظهور سوپراپ ها به مثابه فروش بسته ای

بند دوم: اهرم فشار در رسانه های آنلاین

بند سوم: اعمال شرایط تبعیض آمیز در رسانه های آنلاین

بند چهارم: عدم اشتراک گذاری داده ها به مثابه سوءاستفاده انحصاری

مبحث دوم: راه کارهای رقابتی جهت جلوگیری از سوءاستفاده از قدرت مسلط در رسانه های آنلاین

گفتار اول: اعمال قواعد بهره مندی جهت جلوگیری از انحصار یا حذف رقبا

گفتار دوم: اعمال قابلیت انتقال داده به جهت جلوگیری از سوء استفاده

گفتار سوم: اعطای لیسانس اجباری در لوای تیوری امکانات حیاتی

بند اول: ایجاد خدمت یا یک محصول جدید موردنیاز

بند دوم: شرایط لازم جهت اعمال قاعده امکانات ضروری

مبحث سوم: بررسی خلاءهای حقوقی مرتبط با سوءاستفاده از قدرت مسلط رسانه های آنلاین در ایران

گفتار اول: بررسی رویه و اسناد حقوقی مرتبط با سوء استفادهاز قدرت مسلط رسانه ها در ایران

بند اول:بررسی قانون و سند شورای عالی فضای مجازی در ارتباط با سوء استفاده از قدرت مسلط

بند دوم :حمایت از رسانه های آنلاین داخلی ایران در مقابل خارجی در مقایسه با سایر کشور ها

گفتار دوم: مصادیق سوءاستفاده از قدرت مسلط رسانه های آنلاین در ایران

بند اول:تحمیل شروط نامنصفانه در قراردادها به مثابه سوء استفاده استثماری

الف:اسنپ فود وچلیوری

ب: حق انحصاری فروش فیلم به یک توزیع کننده شبکه خانگی

ج: رایگان کردن ترافیک مصرفی یکی از شبکه های خانگی

د: بی طرفی در موتورهای جست وجوی شبکه های خانگی

ه:حق بر فراموشی در رسانه های آنلاین ایرانی

بند دوم : مصداق رفتار تهاجمی در رسانه های آنلاین در ایران

نتیجه و پیشنهادات

منابع و مآخذ

کلیدواژه ها

  • بی طرفی در الگوریتم
  • اثر شبکه
  • کلان داده
  • سوء استفاده استثماری و استعماری
  • شروط نامنصفانه
  • لیسانس اجباری داده
  • قابلیت انتقال داده