تحلیل کودک همسری از منظر حقوق ایران بارویکرد تطبیقی اسناد بین المللی

از ویکی حقوق
پرش به ناوبری پرش به جستجو
تحلیل کودک همسری از منظر حقوق ایران بارویکرد تطبیقی اسناد بین المللی
عنوانتحلیل کودک همسری از منظر حقوق ایران بارویکرد تطبیقی اسناد بین المللی
رشتهحقوق خصوصی
دانشجوملیحه محمدی پلارتی
استاد راهنماراضیه عبدالصمدی
استاد مشاورزینب گیلانی
مقطعکارشناسی ارشد
سال دفاع۱۴۰۲
دانشگاهدانشگاه شهید اشرفی اصفهانی



تحلیل کودک همسری از منظر حقوق ایران بارویکرد تطبیقی اسناد بین المللی عنوان پایان نامه ای است که توسط ملیحه محمدی پلارتی، با راهنمایی راضیه عبدالصمدی و با مشاوره زینب گیلانی در سال ۱۴۰۲ و در مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه شهید اشرفی اصفهانی دفاع گردید.

چکیده

شکلی از زناشویی است که در آن حداقل یکی از طرفین کمتر از ۱۸ سال سن دارد. در بیشتر موارد این دختر است که هنوز یک کودک می‌باشد. این نوع ازدواج هر دو جنس را متاثر می‌سازد اما دختران بیشتر در معرض آسیب هستند و آسیب‌ها و عوارض شدیدی را متحمل می‌گردند. با وجود این که تحقیقات متعدد حاکی از آسیب‌های متعدد پدیده کودک همسری است این پدیده در برخی از نقاط کشور ما امری شایع است. در واقع می‌توان این پدیده را به عنوان یکی از اقسام ازدواج اجباری یک مصداق بارز از نقض حقوق بشر تلقی کرد. طرح کودک همسری در مجلس شورای اسلامی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته که در این راستا موافقت‌ها و مخالفت‌های بسیاری را به دنبال داشته است. مسائل مربوط به کودک همسری در ایران در پناه تلطیف با حقوق و تاکید بر اخلاق با محوریت قوانین و متون صریح اسالمی تبیین گردد و بر بسیاری از سوالات در قالب بررسی نظرات موافقان و مخالفان این طرح انسانی با ارایه راهکار مناسب پاسخ مطلوبی داد. کودک همسری نوعی کودک آزاری جنسی است که با امتداد ازدواج کودکان در جامعه، کشور به جامعه‌ای نابالغ تبدیل خواهد شد. خانواده را می‌توان پایه و اساس ساخت اجتماعی به حساب آورد، به گونه‌ای که سالمت جامعه همواره در گرو سالمت خانواده است با توجه به اینکه سیاست ما در کشور، تشویق جوانان به امر ازدواج در سن مناسب است، پیشنهاد و تاکید ما در این پایان‌نامه ممنوع شدن ازدواج زیر ۱۵سال است مضاف بر این، در مجلس شورای اسلامی قانون سن ازدواج متناسب با کنواسیون های بین المللی ۱۸ سال تمام برای دختران، با در نظر داشتن تبصره برای افرادی که حایز تمامی شرایط الزم در تمامی جنبه‌های رشد بشرط تایید پزشک و مشاور متخصص، باشند را تصویب نماید. این پایان نامه ؛ حاصل یک مطالعه کیفی با تمرکز بر تجربه زندگی در ازدواج زود هنگام بوده و هدف آن دسترسی به تجربیات زندگی زنانی است که در کودکی ازدواج کرده‌اند. طبق تعاریف، ازدواج زود هنگام به ازدواجی اطلاق می‌شود که زوجین یا یکی از آنان به سن ۱۸ سالگی نرسیده باشد.یک تحقیق انجام شده که تجربیات آن‌ها از طریق مصاحبه عمیق نیمه ساختاری جمع‌آوری و بازنویسی گردید و با استفاده از روش کالیزی، جمالت و عبارات مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. از تدوین مصاحبه‌های انجام شده، دوازده مضمون استخراج شد. نتایج نشان داد که ازدواج زود هنگام می‌تواند یک عامل مثبت در بروز خشونت خانگی و ترک تحصیل دختران باشد. ازدواج کودک از منظر روابط زناشویی می‌تواند یکی از مصادیق آزار جنسی کودکان نیز باشد. اکثریت زنان کودک همسر، کودک مادر هم هستند. ازدواج زود هنگام اغلب باعث استثمار کار زن از جمله کار خانگی، روستایی یا اشتغال خارج از منزل می‌شود. فقر و عوامل اقتصادی، فرهنگ خانوادگی، محلی و قومی و ترس از بی‌آبرویی مهم‌ترین عوامل رخداد ازدواج زودهنگام در نمونه مورد مطالعه بوده است. مضمون‌های استخراج شده مشخص نمود که زنان در ازدواج زودهنگام با مشکالت متعددی روبرو هستند. به نظر می‌رسد که رشد اقتصادی و فرهنگی خانواده‌ها می‌تواند به عنوان یک عامل پیشگیری‌کننده عمل کند ولی به تنهایی کافی نیست و این امر مستلزم تغییر نگرش‌ها، فرایندها، فرهنگ و قانون است. کودک همسری از جمله موضوعات حساس و قابل بحث در حوزه علوم انسانی در دنیای امروز است که به صورت موضوع بین رشته‌ای قابل بررسی است. پژوهش های کیفی که بتواند این پدیده را عمیقا و از ابعاد مختلف مورد بررسی قرار دهد، اندک است. از این جهت، پایان نامه‌ی حاضر با هدف بررسی پدیدارشناسانه کودک همسری انجام گرفت.

ساختار و فهرست پایان نامه

فهرست مطالب عنوان صفحه مقدمه ۱ بیان مسئله ۱ پیشینه ی تحقیق ۲ اهمیت و ارزش تحقیق۳ فرضیه ها یا سوال های تحقیق ۴ سوال اصلی۴ سوال فرعی ۴ فرضیه اصلی ۴ فرضیه فرعی ۴ اهداف تحقیق ۴ هدف اصلی۴ هدف فرعی۴ روش تحقیق۴ کاربرد نتایج تحقیق ۵ فصل اول: کلیات و مفاهیم اساسی و کاربردی گفتار اول: تعریف کودک ۸ گفتار دوم: تعریف همسر۸ گفتار سوم: دالیل مهم رواج کودک همسری ۹ گفتار چهارم: عوارض جسمی وروحی کودک همسری

گفتار پنجم: عوارض جسمی وروحی کودک همسری

–۵–۱ آسیب پذیری جسمی وبهداشتی

–۵–۲ محرومیت از تحصیل

–۳ افزایش خشونت های خانگی علیه زنان

–۵–۴ پیامدهای روانی

–۵–۵ پیامدهای اجتماعی

–۵–۶ تبعات کودک همسری برای پسران

گفتار ششم: راهکارهای مقابله با کودک همسری

گفتار هفتم: آمار کودک همسری در ایران

گفتار هشتم: اعتبار رضایت کودکان بر پایه سن قانونی روابط جنسی

گفتار نهم: تاثیرات ازدواج زودهنگام از دید روانشناسی

گفتار دهم: مقایسه کودک همسری در سایر کشورها

فصل دوم: کودک همسری از منظر فقه چه آثاری به دنبال دارد؟ گفتار اول: کودک همسری در فقه امامیه

گفتار دوم: شریعت در مورد کودک همسری چه میگوید

گفتار سوم: بررسی دینی و اجتماعی کودک همسری

گفتار چهارم: تحلیل فقهی کودک همسری در پرتو انتقادات وارد بر آن

گفتار پنجم: بلوغ و ازدواج کودکان از منظر فقه اسالمی

گفتار ششم: ظرفیتهای فقه شیعه در مواجهه با کودکهمسری

گفتار هفتم: خواستگاه های خسارت معنوی ناشی از کودک همسری در فقه امامیه

گفتار هشتم: بررسی اجازه اسالم به ازدواج دختران خردسال

گفتار نهم: نظرات قرآنی در مورد خلقت جنس زن

فصل سوم: کودک همسری از منظر حقوق ایران گفتار اول: تناقضهای مواد قانونی با ۱۰۴۱

گفتار دوم: تحلیل ماده ۱۰۴۱ قانون مدنی ایران

گفتار سوم: طرح اصالح ماده قانونی۱۰۴۱

گفتار چهارم: مجازات کودک همسری در قانون ایران

گفتار پنجم: رویکرد های قضایی به تشخیص مصلحت در ازدواج کودکان گفتار ششم: کودک همسری درنظام بین المللی

گفتار هفتم: کودک همسری و تالش برای تغییر و تصویب قوانین

گفتار هشتم: کودک همسری از منظر حقوق بشر

گفتار نهم: نحوه پیشگیری کیفری از ازدواج در سنین کودکی از گذر تطبیق آن با جرم ازدواج اجباری

گفتار دهم: کودک همسری در نظام حقوقی انگلیس

گفتار یازدهم: ضمانت اجرای کودک همسری در انگلیس

نتیجه گیری

پیشنهادات

منابع و مآخذ

کلیدواژه ها

مواد مرتبط