دادخواهی اساسی
یکی از نهادهای مهم برای تضمین حقوق و آزادی های اساسی ملت و کنترل قدرت حکومت، دادخواهی اساسی است. دادخواهی اساسی عملی تشریفاتی است که به موجب آن، فرد یا نماینده قانونی جامعه که ادعا می کند حقوق و آزادی های اساسی آن فرد یا جامعه نقض شده یا مورد تعرض قرار گرفته است، از طریق آیینی از پیش تعیین شده مطابق قانون اقدام به احقاق حق می نماید. دادخواهی اساسی در جمهوری اسلامی ایران دارای نظامی مختلط است، بدین معنا که اعمال بخشی از مصادیق آن بر عهده قوه قضاییه و بخشی دیگر بر عهده شورای نگهبان است. قوه قضاییه به عنوان مرجع عام شکایات و تظلمات از طریق دادگاه های دادگستری به جنبه کیفری نقض حقوق و آزادی های اساسی رسیدگی می کند و از اجرای مقررات دولتی خلاف قانون اساسی امتناع می نماید. همچنین از طریق دیوان عدالت اداری، اقدامات مامورین و واحدهای دولتی و مقررات نوعی خلاف قانون اساسی را کنترل می نماید. شورای نگهبان نیز به عنوان نماد دادرسی اساسی در ایران، ظرفیت اعمال دادخواهی اساسی نسبت به قوانین عادی و هنجارهای در حکم قانون را در محدوده نظارت شرعی اصل ۴ قانون اساسی دارا می باشد و همچنین اعمال دادخواهی اساسی در مراجعه به آراء عمومی یعنی انتخابات و همه پرسی را بر عهده دارد.[۱]
پایاننامههای مرتبط
منابع
- ↑ مهدی یعقوبیان، الزامات و موانع دادخواهی اساسی در حقوق ایران، ۱۴۰۲، پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری