داوری اجباری و قراردادی در حقوق خانواده و تطبیق آن با قانون حمایت از خانواده

عنوان	داوری اجباری و قراردادی در حقوق خانواده و تطبیق آن با قانون حمایت از خانواده
رشته	حقوق خصوصی
دانشجو	سعید جعفری
استاد راهنما	محمدجواد کوچک یزدی
مقطع	کارشناسی ارشد
سال دفاع	۱۴۰۱
دانشگاه	دانشگاه آزاد اسلامی واحد تفت

داوری اجباری و قراردادی در حقوق خانواده و تطبیق آن با قانون حمایت از خانواده عنوان پایان نامه ای است که توسط سعید جعفری، با راهنمایی محمدجواد کوچک یزدی در سال ۱۴۰۱ و در مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد تفت دفاع گردید.

چکیده

هدف از انجام این پژوهش مطالعه تطبیقی داوری اجباری و قراردادی در حقوق خانواده و تطبیق آن با قانون حمایت خانواده است. نوع مطالعه این پژوهش توصیفی تحلیلی و از نظر هدف کاربردی می باشد. این پژوهش با توجه به اینکه داوری در امور خانواده موجبی برای کاهش ورود پرونده های خانواده به دستگاه قضایی است و این کاهش خود سبب تسریع در دادرسی ها می شود به تحلیل موضوع پرداخته است. برای انجام این پژوهش منابع کتابخانه ای و مقالات معتبر با موضوع گردآوری و مطالعه گردید. نتایج نشان می دهد در میان قوانین مربوط به خانواده، مقررات مربوط به حکمیت یا داوری نیز واجد اهمیت است، زیرا هدف آن استواری روابط خانوادگی است. قانونگذار برای نیل به هدف مذکور که بهتر بتواند استحکام روابط خانوادگی را تامین نماید، مقررات مربوط به داوری در حقوق خانواده را بارها تغییر داده و این بخش از قوانین ما پیوسته در حال تغییر بوده است. تغییرات صورت گرفته، گاهی مربوط به مقررات شکلی داوری و گاهی نیز به مقررات ماهوی آن مربوط بوده است. از جمله این تغییرات، اجباری نمودن داوری در دعاوی خانوادگی است. همچنین نتایج این پژوهش حاکی از آن است که افزایش یا کاهش این اختلافات با مقولات اصلی مربوط به موضوع داوری در حوزه فردی، اجتماعی و در حوزه حقوقی رابطه دارد؛ یعنی عدم تخصص و آگاهی و بصیرت داوران، محیط متشنج داوری در دادگاه و ...، موجب شده که نتایج مطلوبی از اجرای داوری میان زوجین به منظور حل وفصل اختلاف حاصل نشود.

ساختار و فهرست پایان نامه

چکیده

مقدمه

فصل اول : کلیات تحقیق ۱–۱– بیان مساله

۱–۲– ضرورت و اهمیت تحقیق

۱–۳– اهداف تحقیق

۱–۳–۱– هدف اصلی

۱–۳–۲– اهداف فرعی

۱–۴– سوالات تحقیق

۱–۴–۱– سوال اصلی پژوهش

۱–۴–۲– سوالات فرعی پژوهش

۱–۵– فرضیه های تحقیق

۱–۵–۱– فرضیه اصلی پژوهش

۱–۵–۲– فرضیههای فرعی

۱–۶– پیشینه تحقیق

۱–۷– روش تحقیق

۱–۸– گردآوری اطلاعات و روش تجزیه و تحلیل

۱–۹– ساختار تحقیق

فصل دوم : مبانی نظری تحقیق ۲–۱– مفاهیم

۲–۱–۱– داوری در لغت

۲–۱–۲– تعریف حقوقی داوری

۲–۱–۳– تعریف فقهی داوری

۲–۲– مفاهیم مرتبط با داوری

۲–۲–۱– داوری و قضاء

۲–۲–۱–۱– تعریف قضاء

۲–۲–۱–۲– اهلیت قاضی (شروط قاضی)

۲–۲–۱–۳– فرق میان داوری و قضاء

۲–۲–۲– فرق بین داوری و وکالت

۲–۲–۳– فرق بین داوری و صلح

۲–۲–۴– فرق بین داوری و کارشناسی

۲–۳– مشروعیت داوری، حکم و حکمت تشریع آن

۲–۳–۱– حکم شرعی داوری

۲–۳–۲– ادله مشروعیت داوری

۲–۳–۲–۱– مشروعیت داوری در قرآن کریم

۲–۳–۲–۲– سنت نبوی

۲–۳–۲–۳– اجماع

۲–۳–۳– حکمت داوری

۲–۳–۴– مزایا و معایب داوری

۲–۳–۴–۱– مزایای داوری

۲–۳–۴–۲– عیوب داوری

۲–۴– اقسام داوری

۲–۴–۱– داوری اختیاری و اجباری

۲–۴–۲– داوری داخلی و بین المللی

۲–۴–۳– داوری موردی و سازمانی

۲–۴–۴– داوری تجاری و مدنی

۲–۴–۵– داوری عادی و الکترونیکی

۲–۴–۶– داوری خصوصی و داوری قضایی

۲–۴–۷– داوری عادی و داوری به صلح

۲–۵– سیر تاریخی داوری

۲–۵–۱– جایگاه داوری اسلامی در کنار قضاوت شرعی

۲–۵–۲– جایگاه داوری در فقه اسلامی

۲–۵–۳– نمونه ای از داوری در صدر اسلام؛ نقش داوری در ظهور خوارج ۵۰ ۲–۶– سیر تحول داوری در ایران

۲–۶–۱– تحولات پیش از انقلاب اسلامی

۲–۶–۲– تحولات پس از انقلاب اسلامی

۲–۷– موضوع و قلمرو داوری در قوانین خانواده

۲–۸– چالش های مهم ماهیت داوری

۲–۸–۱– رویکرد قایل به قراردادی بودن داوری

۲–۸–۲– رویکرد قایل به قضایی بودن داوری

۲–۸–۳– رویکرد قایل به ماهیت مختلط قضایی و قراردادی

۲–۹– ماهیت داوری در حقوق خانواده

۲–۹–۱– نگاه قرآن کریم به داوری در اختلافات خانوادگی

۲–۹–۲– رویکردهای قانونی به داوری در اختلافات خانوادگی

۲–۹–۲–۱– پیشینه قانونی داوری در اختلافات خانوادگی

۲–۹–۲–۲– داوری در قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱

۲–۱۰– قواعدحاکم بر داوری در نهاد خانواده، ضمانت های اجرایی و موانع

۲–۱۰–۱– قواعد حاکم بر داوری در نهاد خانواده

۲–۱۰–۱–۱– قواعد حاکم بر خویشاوند بودن داور با زوجین

۲–۱۰–۱–۲– قواعد حاکم بر عدم اهمیت زن یا مرد بودن داور

۲–۱۰–۱–۳– امتیاز داور خانوادگی

۲–۱۰–۱–۴– قواعد حاکم بر حق الزحمه داوری در نهاد خانواده

۲–۱۰–۱–۵– قواعد حاکم بر عدم امکان ارجاع اصل طلاق به داوری

۲–۱۰–۲– قواعد حاکم بر ضمانت اجرای مقررات داوری خانواده

۲–۱۰–۲–۱– قواعد حاکم بر ضمانت اجرای داوری در قانون حمایت از خانواده

۲–۱۰–۲–۱–۱– قواعد حاکم بر اجرای اختیاری رای داور

۲–۱۰–۲–۱–۲– قواعد حاکم بر اجرای اجباری رای داور

۲–۱۱– قواعد حاکم بر ابلاغ آرا، اوقات رسیدگی و جرح و تعدیل داوری در نهاد خانواده

۲–۱۱–۱– قواعد حاکم بر ابلاغ آرا و اوقات رسیدگی

۲–۱۱–۱–۱– قواعد حاکم بر مواردی که در قرارداد یا شرط داوری نحوه ابلاغ تعیین گردیده

۲–۱۱–۱–۲– قواعد حاکم بر مواردی که در قرارداد یا شرط داوری نحوه ابلاغ مشخص نگردیده

۲–۱۱–۲– قواعد حاکم بر جرح و تعدیل داوری در نهاد خانواده

۲–۱۱–۳– نمونه های نظریه داوری در دادگاه خانواده

فصل سوم : داوری اجباری در حقوق خانواده ۳–۱– داوری اجباری در قوانین خانواده

۳–۱–۱– سیر تحول اجباری شدن داوری در قوانین خانواده

۳–۱–۱–۱– قانون آیین دادرسی مدنی مصوب ۱۳۱۸

۳–۱–۱–۲– قانون حمایت خانواده، مصوب ۱۳۵۳

۳–۱–۱–۳– لایحه قانونی دادگاه مدنی خاص، مصوب ۱۳۶۰

۳–۱–۱–۴– ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق، مصوب ۱۳۷۱

۳–۱–۲– داوری اجباری در نظم حقوق کنونی

۳–۱–۲–۱– حصر داوری به دعوی طلاق

۳–۱–۲–۲– لزوم ارجاع مطلق دعاوی طلاق به داوری

۳–۱–۲–۳– ضمانت اجرای مقررات داوری

۳–۱–۲–۴– نقد و بررسی

۳–۲– شرایط اجبار به داوری

۳–۲–۱– متوقف بودن سازش بر داوری

۳–۲–۲– وجود داور واجد شرایط

۳–۳– ماهیت شرط داوری اجباری

۳–۳–۱– جایگاه اراده طرفین در تکوین شرط داوری

۳–۳–۲– داوری اجباری قراردادی

۳–۳–۲–۱– توافق داوری درضمن عقد نکاح

۳–۳–۲–۲– توافق داوری مرتبط با عقد نکاح

۳–۳–۲–۳– توافق مستقل داوری

فصل چهارم : داوری قراردادی در حقوق خانواده ۴–۱– اهمیت داوری قراردادی در حقوق خانواده

۴–۲– تعیین قانون حاکم بر داوری در دعاوی خانوادگی در ایران

۴–۳– مراکزمشاوره خانواده

۴–۳–۱– تفاوت و شباهت عمل مراکز مشاوره خانواده با داوری در اختلافات بین زوجین

۴–۳–۲– اعتبار حضور و توافقات زوجین در مراکز مشاوره خانواده

۴–۴– شقاق مستوجب بعث حکمین یا مواضع لزوم ارجاع اختلافات بین زوجین به داوری در حقوق ایران

۴–۴–۱– شقاق

۴–۴–۲– مصادیق شقاق در حقوق ایران

۴–۴–۳– اختلافات قابل ارجاع به داوری زوجین

۴–۴–۳–۱– طلاق توافقی

۴–۴–۳–۲– طلاق توافقی و قابلیت ارجاع آن به داوری: جایگاه داوری و مراکز مشاوره خانواده در کنار هم

۴–۵– آسیب شناسی داوری در قانون حمایت خانواده

۴–۵–۱– چالش های نظری داوری در قانون حمایت خانواده

۴–۵–۱–۱– مبنای الزام به داوری

۴–۵–۱–۲– ماهیت فقهی– حقوقی داوری

۴–۶– چالشهای عملی داوری در قانون حمایت خانواده

۴–۶–۱– ضعف توانایی اصلاح

۴–۶–۲– فقدان انگیزه اصلاح

۴–۷– مزیتهای داوری قراردادی در حقوق خانواده

۴–۷–۱– گستره موضوع داوری قراردادی

۴–۷–۱–۱– موضوع داوری در قوانین سابق و کنونی خانواده

۴–۷–۱–۲– ظرفیت قرارداد در تعمیم موضوع داوری

۴–۷–۲– کارکرد شبه قضایی داوری قراردادی

۴–۷–۲–۱– کارکردهای دوگانه داوری در حقوق ایران

۴–۷–۲–۲– ظرفیت قرارداد داوری در فصل غیرقضایی دعاوی خانواده

۴–۸– بررسی اعتبار قرارداد داوری در حقوق خانواده

۴–۸–۱– شرط ضمنی داوری در حقوق خانواده

۴–۸–۲– قرارداد جداگانه داوری در حقوق خانواده

۴–۸–۲–۱– بررسی های فقهی

۴–۸–۲–۱–۱– قرارداد جداگانه داوری به مثابه عقد جدید

۴–۸–۲–۱–۲– قرارداد جداگانه داوری به مثابه شرط بدوی

۴–۹– رسیدگی قضایی به موضوع داوری قراردادی

۴–۹–۱– تاثیر قرارداد داوری در سلب صلاحیت از دادگاه

۴–۹–۲– اقاله قرارداد داوری و امکان رسیدگی قضایی

۴–۱۰– موانع و مشکلات داوری در نهاد خانواده

۴–۱۰–۱– فقدان کانون داوری

۴–۱۰–۲– مشکلات اجرایی تفکیک صلاحیت داوری و مشاوره

۴–۱۰–۳– نقد رویکرد قانونگذار در خصوص داوری در قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱

فصل پنجم : نتیجه گیری و پیشنهادات

۵–۱– نتیجه گیری

۵–۲– پیشنهادات

فهرست منابع و مآخذ

چکیده لاتین

کلیدواژه ها

• داوری
• حقوق خانواده
• داوری اجباری
• داوری قراردادی