مطالعه تطبیقی جایگاه زبان مادری در موازین بین المللی حقوق بشر و حقوق ایران
 | |
| عنوان | مطالعه تطبیقی جایگاه زبان مادری در موازین بین المللی حقوق بشر و حقوق ایران |
|---|---|
| رشته | حقوق بشر |
| دانشجو | سامان مبارکی |
| استاد راهنما | خیرالله پروین |
| استاد مشاور | بیژن عباسی |
| مقطع | کارشناسی ارشد |
| سال دفاع | ۱۴۰۲ |
| دانشگاه | دانشگاه تهران |
مطالعه تطبیقی جایگاه زبان مادری در موازین بین المللی حقوق بشر و حقوق ایران عنوان پایان نامه ای است که توسط سامان مبارکی، با راهنمایی خیرالله پروین و با مشاوره بیژن عباسی در سال ۱۴۰۲ و در مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه تهران دفاع گردید.
چکیده
اکثر کشورهای جهان دارای تنوع قومی و فرهنگی هستند و کمتر کشوری را می توان یافت که تک بافت و دارای یک فرهنگ و قومیت باشد و بیشتر کشورها دارای قومیت ها و فرهنگ های مختلف هستند، یکی از مولفه های مهم مرتبط با قومیت ها مقوله زبان مادری است در حقیقت زبان فراتر از وسیله ای ارتباطی و بخشی از فرهنگ و هویت مردمان است با توجه به این مساله پژوهش حاضر با هدف تبیین جایگاه زبان مادری در موازین حقوق بشری بین المللی و قوانین ایران انجام گرفت. روش تحقیق توصیفی و تحلیلی است و برای جمع آوری اطلاعات از منابع کتابخانه ای استفاده شده است. براساس یافته های تحقیق؛ حمایت از زبان مادری نشانه ای از احترام به تنوع و کثرت گرایی فرهنگی، حقوق فردی و جمعی افراد است. چندین سند بین المللی در راستای حمایت از حقوق زبانی و ربان مادری از جمله میثاق حقوق مدنی و سیاسی، اعلامیه حقوق زبانی و... تصویب شده است و سازمان های بین المللی نیز احترام و حمایت از زبان مادری و حقوق اقلیت ها را به عنوان حقوق بشر مورد توجه قرار داده است. در نظام حقوقی ایران در اصل ۱۵ قانون اساسی و چندین سند دیگر به صورت جزیی و محدود به حقوق زبانی و زبان مادری اشاره شده است ولی در عمل و در اجرا گام های آنچنانی برداشته نشده است و در حقیقت در حوزه اجرا سازو کارهای آنچنانی پیش بینی نشده است، لذا با توجه به تاکید تعدادی از اسناد بین المللی و اثبات اهمیت حقوق زبانی، توجه به این حق در نظام های داخلی به ویژه در قوانین ایران ضروری است.
ساختار و فهرست پایان نامه
فهرست مطالب عنوان صفحه کلیات پژوهش
الف) مقدمه و بیان مساله
ب) اهمیت و ضرورت انجام تحقیق
ج) پیشینه تحقیق
د) اهداف تحقیق
ه) سوال های تحقیق
و) فرضیه های تحقیق
ز) روش تحقیق و ابزار جمع آوری اطلاعات
ح) ساماندهی تحقیق
فصل اول: مفاهیم، پیشینه و مبانی نظری موضوع
مبحث اول– مفهوم شناسی اقلیت
گفتار اول– تعریف اقلیت در لغت
گفتار دوم– مفهوم حقوقی اقلیت
گفتار سوم– اقلیت زبانی
گفتار چهارم– مفهوم شناسی قومیت
گفتار پنجم– عناصر مربوطه به تشکیل اقلیت
بند اول– عنصر تعداد
بند دوم– عنصر غیر حاکم بودن
بند سوم– عناصر عینی
بند چهارم– عناصر ذهنی
مبحث دوم– مفهوم شناسی زبان مادری
گفتار اول– تعریف زبان
گفتار دوم– تعریف حقوق زبانی
گفتار سوم– تعریف زبان مادری
گفتار چهارم– تعریف حقوق بشر زبانی
گفتار پنجم– جمعیت زبانی
مبحث سوم– انواع حقوق و نظریه های مرتبط با زبان مادری
گفتار اول– نظریه فردی بودن حق بر زبان مادری
گفتار دوم– نظریه جمعی بودن حق بر زبان مادری
گفتار سوم– فردی و جمعی بودن حق بر زبان مادری در اسناد بین المللی حقوق بشری
مبحث چهارم– مبانی حق بر زبان مادری
گفتار اول– کرامت انسانی و پیوند آن با حق بر زبان مادری
گفتار دوم– حقوق بشر و تنوع زبانی
گفتار سوم– حق تعیین سرنوشت و حق بر زبان مادری
گفتار چهارم– چندفرهنگ گرایی و حق بر زبان مادری
گفتار پنجم– زبان به عنوان یک ارزش جهانی
گفتار ششم– ارتقای وضعیت حقوق بشری کشورها
مبحث ششم– پیشینه دغدغه های مربوط به حمایت از اقلیت های زبانی
گفتار اول– دوره ابتدایی
گفتار دوم– دوره جامعه ی ملل
گفتار سوم– دوره ملل متحد
فصل دوم: حق بر آموزش زبان مادری در موازین بین المللی حقوق بشر
مبحث اول– حق بر زبان مادری در اسناد و موازین حقوق بشری بین المللی
گفتار اول– منشور ملل متحد
گفتار دوم– اعلامیه جهانی حقوق بشر
گفتار سوم– میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی
گفتار چهارم– میثاق حقوق اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی
گفتار پنجم– اعلامیه مربوط به حقوق اشخاص متعلق به اقلیت های ملی یا قومی، مذهبی و زبانی
گفتار ششم– اعلامیه جهانی حقوق زبانی ۱۹۹۶
گفتار هفتم– کنوانسیون بین المللی مبارزه با تبعیض در امر تعلیم و تربیت یونسکو ۱۹۶۰
گفتار هشتم– توصیه نامه یونسکو مربوط به مقام و منزلت معلم ۱۹۶۶ ۵۰ گفتار نهم– اجلاس دوربان ۵۰ گفتار دهم– معاهده بین المللی محو همه اشکال تبعیض نژادی
گفتار یازدهم– کنوانسیون حقوق کودک
گفتار دوازدهم– اعلامیه کپنهاگ
مبحث دوم– مکانیزم های بین المللی برای اجرای قواعد مربوط به حقوق اقلیت ها
گفتار اول– مکانیزم جامعه ملل
گفتار دوم– مکانیزم دیوان دایمی دادگستری
گفتار سوم– مکانیزم سازمان ملل
مبحث سوم– مصادیق و اجرای حق بر زبان مادری در موازین بین المللی حقوق بشری
گفتار اول– حق تحصیل به زبان مادری
گفتار دوم– حق آموزش زبان مادری
گفتار سوم– استفاده از زبان مادری در مجامع خصوصی و عمومی
گفتار چهارم– حق برخورداری از تحصیلات بر اساس ویژگی های اقلیتی
گفتار پنجم– حق برخورداری اقلیت ها از فرهنگ خود و اعمال آن
گفتار ششم– حق استفاده از زبان مادری در عرصه های عمومی و نهادهای اداری
گفتار هفتم– حق داشتن رسانه به زبان مادری
گفتار هشتم– حق بر چاپ و نشر به زبان مادری
گفتار نهم– تدوین اسناد و مدارک رسمی به زبان مادری
گفتار دهم– حق بر استفاده از نام های خاص به زبان مادری
گفتار یازدهم– حق بر استفاده از زبان مادری در محیط اجتماعی و اقتصادی
گفتار دوازدهم– استفاده از زبان مادری در دادرسی
گفتار سیزدهم– حفظ و توسعه زبان مادری
گفتار چهاردهم– عدم استفاده از عنوان زبان محلی برای اقلیت های زبانی
گفتار پانزدهم– عدم تبعیض بر علیه اقلیت های زبانی
مبحث چهارم– تعهدات دولت ها در رابطه با زبان مادری در موازین حقوق بشری
گفتار اول– تعهدات سلبی دولت ها در در رابطه با زبان مادری
بند اول– تعهد به عدم اعمال تبعیض علیه اقلیت های زبانی
بند دوم– تعهد بر عدم توهین تحقیر یا ایجاد تنفر نسبت به اقلیت های زبانی
بند سوم– تعهد بر عدم اعمال مجازات و محدودیت بر زبان مادری
گفتار دوم– تعهدات ایجابی دولت ها در رابطه با زبان مادری در اسناد بین المللی
بند اول– بوجود آوردن فرصت های کافی جهت تعلیم و فراگیری برای اقلیت های زبانی
بند دوم– بوجود آوردن توازن میان تعلیم زبان های اکثریت و اقلیت
بند سوم– گسترش تنوع زبانی و آموزش میان فرهنگی
بند چهارم– تعهد بر یاد دهی و آموزش زبان مادری
بند پنجم– حمایت و ترویج زبان مادری
مبحث پنجم– نهادهای قضایی در صیانت و حمایت از زبان مادری
گفتار اول– دیوان دایمی دادگستری بین المللی
گفتار دوم– دیوان اروپایی حقوق بشر
گفتار سوم– دادگاه مابین آمریکایی حقوق بشر
گفتار چهارم– نهادهای شبه قضایی
بند اول– کمیته حقوق بشر
بند دوم– کمیسیون اروپایی حقوق بشر
فصل سوم: حق بر آموزش زبان مادری در سیستم حقوقی ایران
مبحث اول– حق بر زبان مادری در اسلام و قانون اساسی جمهوری اسلامی
گفتار اول– حق بر زبان مادری و حقوق زبانی در اسلام
گفتار دوم– حقوق زبانی در قانون اساسی مشروطه
گفتار سوم– حق بر زبان مادری در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
بند اول– حق بر زبان مادری در اصول قانون اساسی
بند دوم– سازو کارهای حمایت از زبان مادری در قانون اساسی
الف– مسیولیت رییس جمهور در رابطه با حق بر زبان مادری
ب– نقش شورای نگهبان در رابطه با زبان مادری
ج– دیوان عدالت اداری و زبان مادری
د– کمیسیون اصل
و زبان مادری
مبحث دوم– حقوق زبانی و حق بر زبان مادری در قوانین عادی و مقررات دولتی
گفتار اول– مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی
گفتار دوم– اساسنامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی
گفتار سوم– شورای عالی آموزش و پرورش
گفتار چهارم– سند سیاست های کلی جمهوری اسلامی ایران در خصوص جهانی شدن
گفتار پنجم– اصول سیاست فرهنگی جمهوری اسلامی
گفتار ششم– سند چشم انداز جمهوری اسلامی ایران در افق ۱۴۰۴
گفتار هفتم– برنامه های توسعه شش گانه
گفتار هشتم– قانون شوراهای محلی
گفتار نهم– منشور حقوق شهروندی
مبحث سوم– مصادیق و اجرای حق بر آموزش زبان مادری در حقوق ایران
گفتار اول– ممنوعیت تبعیض براساس زبان اصل
۸۹ گفتار دوم– حق بر استفاده از زبان مادری
گفتار سوم– آموزش زبان مادری
گفتار چهارم– غفلت از حق آموزش به زبان مادری
گفتار پنجم– حقوق فرهنگی و اجتماعی در قانون اساسی
گفتار ششم– مجوز انتشار نشریه های مختلف
مبحث چهارم– تکالیف و تعهدات دولت ایران در حوزه حق بر زبان مادری
گفتار اول– تعهدات منفی دولت ایران
گفتار دوم– تعهدات مثبت دولت ایران
بند اول– ایجاد فرصت های کافی برای آموزش و یادگیری برای اقلیت های زبانی
بند دوم– ایجاد تعادل بین آموزش به زبان های اکثریت و اقلیت های جامعه
بند سوم– ترویج تنوع زبانی و آموزش بین فرهنگی
بند چهارم– جرم محسوب شدن عدم تحصیل به زبان مادری
نتیجه گیری
پیشنهادات
منابع و مآخذ
کلیدواژه ها
- زبان مادری
- حقوق زبانی
- اقلیت قومی
- اقلیت زبانی