نظریه شماره 1664/96/7 مورخ 1396/07/22 اداره کل حقوقی قوه قضاییه

از ویکی حقوق
پرش به ناوبری پرش به جستجو



نظریه مشورتی ۱۶۶۴/۹۶/۷
شماره نظریه۱۶۶۴/۹۶/۷
شماره پرونده۱۱۸۷-۱۰۸-۹۶
تاریخ نظریه۱۳۹۶/۰۷/۲۲
موضوع نظریهحقوق کار
محور نظریهمسئولیت کارفرما و مقاطعه دهنده در حوادث کار

نظریه شماره ۱۶۶۴/۹۶/۷ مورخ ۱۳۹۶/۰۷/۲۲ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره تعیین مسئولیت مقاطعه دهنده در قبال حوادث کار ناشی از عدم رعایت مقررات ایمنی و بهداشتی: استعلام موضوع به بررسی مسئولیت مقاطعه دهنده و کارفرما در حوادث کارگاهی ناشی از عدم رعایت مقررات ایمنی و بهداشتی می‌پردازد. مطابق نظریه مشورتی، مقاطعه دهنده به عنوان کارفرما شناخته نمی‌شود و مسئولیت رعایت موازین ایمنی و بهداشتی بر عهده پیمانکار است. با این حال، مسئولیت کیفری و مدنی ناشی از حادثه بر اساس تخلف از موازین قانونی و قراردادی تعیین می‌شود و تشخیص اشخاص مسئول برعهده مرجع قضایی رسیدگی‌کننده خواهد بود.

استعلام

همان طور که مستحضرید مطابق مدلول ماده 95 قانون کار چنانچه بر اثر عدم رعایت مقررات فنی و بهداشتی در کارگاه حادثه ای رخ دهد شخص کارفرما مشمول مجازات های مندرج در قانون کار خواهد شد مضافا بر این وفق مواد ۳ و۷ همان قانون که در مقام تعریف کارفرما وضع شده است کارفرما شخصی است که با کارگر رابطه قراردادی داشته و حق السعی کارگر را پرداخت می نماید همچنین مطابق نص صریح ماده 13 قانون کار در پیمان هایی که صاحب کار در قالب تشریفات مناقصه پیمان را به شرکت های پیمانکار واگذار می نماید صاحب کار با عنوان مقاطعه دهنده شناسایی شده است در واقع شخصیت مقاطعه دهنده از شخصیت کارفرما تفکیک گردیده است خواهشمند است مشخص فرمایید که در صورت وقوع حادثه ای برای کارگران پیمانکار مقاطعه کار آیا مقاطعه دهنده مشمول عنوان کارفرمای مندرج در ماده 95 قانون کار می باشد یا خیر؟ به عبارت دیگر آیا مجازات مذکور در ماده 95 قانون کار با توجه به اصل تفسیر مضیق قوانین جزایی به مقاطعه دهنده هم تسری پیدا می کند یا اینکه صرفا مقاطعه کار (کارفرمای کارگر) مشمول مجازات مذکور می گردد.

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

مطابق ماده 3 قانون کار مصوب ۱۳۶۹، کارفرما شخصی است حقیقی یا حقوقی که کارگر به درخواست و به حساب او در مقابل دریافت حق السعی کار می کند و نیز مستفاد از ماده ۱۳ قانون فوق الذکر، شخصی که انجام کار را به صورت مقاطعه به دیگری واگذار می نماید، مقاطعه دهنده است نه کارفرما. بنابراین در فرض سؤال که مقاطعه دهنده انجام کار را به دیگری واگذار نموده است کارفرما شخصی است که کارگران به درخواست و به حساب وی در مقابل حق السعی (حقوق، مزایا و مزد) کار می کنند و لذا پیمانکار اخیرالذکر، کارفرما محسوب و مطابق مواد ۹۱ و۹۵ قانون کار، مسئولیت رعایت موازین ایمنی و بهداشتی را در کارگاه عهده دار است. با این حال باید توجه داشت درصورت وقوع حادثه، مسئولیت کیفری و مدنی مطابق قواعد و ضوابط حاکم بر مسئولیت کیفری و مدنی، حسب مورد، متوجه کسانی خواهد بود که حادثه در اثر تخلف آنان از موازین قانونی، قراردادی و عرفی صورت پذیرفته است و تعیین شخص یا اشخاص مسئول حادثه در چنین مواردی، یک امر موضوعی و مصداقی بوده که حسب مورد با انجام تحقیقات لازم و کسب اطلاع از کارشناسان و بازرسان ذیربط و توجه به اوضاع و احوال موجود، بنا به تشخیص مرجع قضایی رسیدگی کننده خواهد بود.

مواد مرتبط