نظریه شماره 1823/95/7 مورخ 1395/08/03 اداره کل حقوقی قوه قضاییه
چکیده این نظریه توسط هوش مصنوعی تولید شده است و هنوز توسط پژوهشگران ویکی حقوق بررسی نشده است. |
 | |
| شماره نظریه | ۱۸۲۳/۹۵/۷ |
|---|---|
| شماره پرونده | ۱۳۳۳-۱/۱۶۸-۹۵ |
| تاریخ نظریه | ۱۳۹۵/۰۸/۰۳ |
| موضوع نظریه | آیین دادرسی کیفری |
| محور نظریه | جرایم عمدی و قرار منع تعقیب |
نظریه شماره ۱۸۲۳/۹۵/۷ مورخ ۱۳۹۵/۰۸/۰۳ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره تحلیل احراز عنصر روانی در جرایم عمدی و شرایط اعمال ماده ۲۷۸ قانون آیین دادرسی کیفری: برای تحقق جرایم عمدی، علاوه بر احراز رکن قانونی و مادی، نیاز به احراز رکن معنوی جرم که قصد مجرمانه است میباشد که در صورت فقدان این رکن، جرم محقق نمیشود. بر همین اساس است که قانونگذار در ماده ۱۴۴ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱/۲/۱۳۹۲، در کنار علم مرتکب به موضوع جرم، احراز قصد مجرمانه را شرط تحقق جرایم عمدی میداند، بنابراین در فرض سوال بازپرس باید بر اساس جرم نبودن عمل ارتکابی، قرار منع تعقیب صادر نماید. در فرضی که پرونده به صورت مستقیم در دادگاه کیفری رسیدگی میگردد، در واقع دادگاه خود رأسا متکفل انجام مرحله ی تحقیقات مقدماتی است و انجام این تحقیقات اعم از تحقیق و تعقیب باید طبق مقررات مربوط به مرحله ی تحقیقات مقدماتی صورت گیرد، بنابراین در فرض سوال اعمال ماده ۲۷۸ قانون یاد شده امکان پذیر است. همچنین، عبارت "در دادسرا قطعی شود" مربوط به فرضی است که قرار منع تعقیب صادره از دادسرا مورد اعتراض قرار نگیرد، و در فرض سوال که قرار مورد اعتراض قرار گرفته و در دادگاه کیفری صالحه تأیید گردیده است، در واقع قرار در دادگاه قطعی شده است و مشمول قسمت دوم ماده ۲۷۸ است و مشمول عبارت "در دادسرا قطعی شود" نمیگردد.
استعلام
۱-در صورت عدم احراز عنصر روانی (علم به موضوع عمد در فعل و عمد در نتیجه ) استدلال بازپرس در صدور قرار منع تعقیب با در نظر گرفتن ماده ۲۶۵ ق. آ. د. ک مصوب ۱۳۹۲ آیا بر اساس جرم نبودن عمل ارتکابی ( عدم احراز یکی از ارکان تشکیل دهنده جرم می باشد یا فقدان ادله کافی برای انتساب جرم به متهم ؟
۲-با توجه به ماده ۲۷۸ ق. آ. د. ک مصوب ۱۳۹۲ الف) در مواردی که وفق مواد ۳۰۶ و ۳۴۰ قانون پرونده به صورت مستقیم در دادگاه کیفری رسیدگی می گردد در صورت صدور قرار منع تعقیب آیا موجبی برای اعمال ماده ۲۷۸ ق. آ. د. ک می باشد یا خیر؟
ب) به عبارت و در دادسرا قطعی شود) در ماده ۲۷۸ ق. آ. د. ک آیا مشمول فرضی که پرونده با اعتراض شاکی نسبت به قرار منع تعقیب به دادگاه ارسال و دادگاه قرار منع تعقیب را تایید نموده است می شود ؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه
۱) برای تحقق جرایم عمدی، علاوه بر احراز رکن قانونی و مادی، نیاز به احراز رکن معنوی جرم که قصد مجرمانه است می باشد که درصورت فقدان این رکن، جرم محقق نمی شود. بر همین اساس است که قانونگذار در ماده ۱۴۴ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱/۲/۱۳۹۲، در کنار علم مرتکب به موضوع جرم، احراز قصد مجرمانه را شرط تحقق جرایم عمدی می داند، بنابراین در فرض سوال بازپرس باید بر اساس جرم نبودن عمل ارتکابی، قرار منع تعقیب صادر نماید.
۲) الف: در فرضی که پرونده به صورت مستقیم در دادگاه کیفری رسیدگی می گردد، در واقع دادگاه خود رأسا متکفل انجام مرحله ی تحقیقات مقدماتی است و انجام این تحقیقات مقدماتی اعم از تحقیق و تعقیب با توجه به مواد ۲۴ و ۱۰۲ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲، و ملاک قسمت ذیل ماده ی ۳۴۱ این قانون باید طبق مقررات مربوط به مرحله ی تحقیقات مقدماتی مذکور در بخش دوم همین قانون صورت گیرد، بنابراین در فرض سوال اعمال ماده ۲۷۸ قانون یاد شده امکان پذیر است.
ب: عبارت مذکور در ماده ی ۲۷۸ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲، مبنی بر این که "در دادسرا قطعی شود" مربوط به فرضی است که قرار منع تعقیب صادره از دادسرا مورد اعتراض قرار نگیرد و در فرض سوال که قرار مورد اعتراض قرار گرفته و در دادگاه کیفری صالحه تأیید گردیده است، در واقع قرار در دادگاه قطعی شده است و مشمول قسمت دوم ماده ی ۲۷۸ است و مشمول عبارت "در دادسرا قطعی شود" نمی گردد./