نظریه شماره 7/1401/853 مورخ 1402/02/13 اداره کل حقوقی قوه قضاییه

از ویکی حقوق
پرش به ناوبری پرش به جستجو



نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۱/۸۵۳
شماره نظریه۷/۱۴۰۱/۸۵۳
شماره پرونده۱۴۰۱-۱۸۶/۱-۸۵۳ ک
تاریخ نظریه۱۴۰۲/۰۲/۱۳
موضوع نظریهحقوق جزا
محور نظریهایراد جرح با آلت جرح

نظریه شماره ۷/۱۴۰۱/۸۵۳ مورخ ۱۴۰۲/۰۲/۱۳ اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره بررسی ارتباط استفاده از چاقو و وقوع جرح در تحقق جرم طبق تبصره ماده ۶۱۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): در این نظریه مشورتی، اداره کل حقوقی قوه قضاییه به بررسی استعلامی پرداخته است که در آن سوال شده بود آیا استفاده از کنار و لبه غیر برنده چاقو برای وارد کردن صدماتی مثل کبودی، باعث می‌شود متهم به اتهام ایراد صدمه با چاقو طبق تبصره ماده ۶۱۴ قانون مجازات اسلامی قابل مجازات باشد؟ نظریه مشورتی بیان می‌کند که برای تحقق جرم مذکور در تبصره ماده ۶۱۴، استفاده از آلت جرح و ایجاد جرح از این طریق ضروری است؛ زیرا تبصره تنها به جرح اشاره دارد و نه ضرب. بنابراین، اگر استفاده از آلت مانند چاقو جرحی ایجاد نکرده و تنها باعث ضرب شود، تحقق جرم مدنظر در تبصره امکان‌پذیر نیست. استفاده از برخی آلت‌ها برای جرح در تبصره بیشتر بر مبنای غلبه است و ابزارها ممکن است کاربردهای متفاوتی داشته باشند.

استعلام

چنانچه فردی با استفاده از کنار و لبه غیر برنده چاقو صدماتی مثل کبودی به دیگری وارد کند، آیا در این فرض وجود چاقو موضوعیت داشته و متهم مطابق تبصره ماده ۶۱۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مصوب ۱۳۷۵ قابل مجازات به اتهام ایراد صدمه با چاقو است؟ یا اینکه ایراد جرح با چاقو ملاک است و اتهام متهم ایراد صدمه بدنی عمدی ساده است؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه

صرف نظر از تفاوت های صدر ماده ۶۱۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مصوب ۱۳۷۵ و تبصره آن از حیث نوع ضایعات وارده و میزان مجازات، باید در نظر داشت صدر ماده ناظر به ایراد هر دو نوع ضرب و جرح بدون پیش شرط استفاده از آلت خاصی است، در حالی که تحقق مفاد تبصره مستلزم استفاده از آلت جرح است؛ لذا جهت تحقق جرم موصوف در تبصره، هر دو شرط استفاده از آلت جرح و ایجاد جرح در نتیجه استفاده از آلت جرح لازم است. تبصره ماده ۶۱۴ قانون یاد شده اگرچه ناظر به صدر ماده است؛ اما تنها از جرح سخن گفته و ضرب را بیان نکرده است. بدیهی است که امکان توسعه حکم مذکور در تبصره به ضرب وجود ندارد. همچنین مراد از ذکر برخی آلت های تمثیلی ایجاد کننده جرح در تبصره از باب غلبه بوده و آنچه مطرح است، همان ایجاد جرح با آلت جرح است؛ وگرنه هر ابزاری از جمله چاقو ممکن است استعداد استفاده های مختلف را داشته باشد. مثلا چنانچه شخصی بتواند با استفاده از چاقو قفلی را باز کند، آثار کلید موضوع ماده ۶۶۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مصوب ۱۳۷۵، بر این ابزار بار نمی شود؛ نتیجه اینکه شرط تحقق جرم موضوع تبصره ماده ۶۱۴ قانون یاد شده آن است که ابزار جرح باعث ایراد جرح شود.

مواد مرتبط