نقش کاربردی علوم زیستی و بیومتریک در اثبات جرایم و چالش های موجود
 | |
| عنوان | نقش کاربردی علوم زیستی و بیومتریک در اثبات جرایم و چالش های موجود |
|---|---|
| رشته | حقوق جزا و جرم شناسی |
| دانشجو | علی استکی |
| استاد راهنما | امین امیریان فارسانی |
| استاد مشاور | مرتضی آبکار |
| مقطع | کارشناسی ارشد |
| سال دفاع | ۱۴۰۲ |
| دانشگاه | دانشگاه شهید اشرفی اصفهانی |
نقش کاربردی علوم زیستی و بیومتریک در اثبات جرایم و چالش های موجود عنوان پایان نامه ای است که توسط علی استکی، با راهنمایی امین امیریان فارسانی و با مشاوره مرتضی آبکار در سال ۱۴۰۲ و در مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه شهید اشرفی اصفهانی دفاع گردید.
چکیده
ادله اثبات در امور کیفری در ماده ۱۶۰ قانون مجازات اسلامی سال ۱۳۹۲ احصا گردید که شامل اقرار، شهادت، قسامه، سوگند و علم قاضی می باشد. علم قاضی از طریق مستندات و قرائن و امارات بین و در مفهوم خاص کلمه به کمک دلیل حاصل می شود و دلیل در اثبات جرایم و تحقق محکومیت کیفری در همه نظام های حقوقی یک شاه کلید محسوب می گردد. امروزه با توجه به پیشرفت هایی که در زمینه علوم جدید و نیز رشته های آزمایشگاهی نسبت به دهه های گذشته حاصل شده ادله اثباتی دیگر را تحت شعاع قرار داده است و دلایل علمی جایگاهی ویژه و ممتاز در فرآیند کشف و اثبات جرایم دارند. بدون شک علومی نظیر بیولوژی جنایی، شیمی جنایی، فیزیک جنایی و بیومتریک یا علوم زیست سنجی این امکان را فراهم می نمایند که همزمان با شیوه و شگرد های پیچیده مجرمان در روند ارتکاب جرم روش های علمی و سهل الوصول در خصوص کشف و اثبات جرایم و تحقق محکومیت کیفری به کار گرفته شود. سعی شده در فصول مختلف ادله علمی هم به صورت نظری و هم به صورت کاربردی بررسی و مطالعه گردد، در ابتدا مقدمه و بیان مسیله و سوالات و فرضیاتی مطرح گردیده و همچنین پیشینه تحقیق و مقالاتی که مبتنی بر واژگان کلیدی این پژوهش بررسی گردیده عنوان شده است و سپس اهداف تحقیق که شامل بررسی های نظری و کاربردی علوم زیستی و بیومتریک و نیز چالش ها و موانع موجود در مسیر استفاده از این ادله و لزوم انسجام و هماهنگی بین سازمان های متولی این امر مورد مطالعه قرار گرفته است. نوع تحقیق در این پژوهش کاربردی و رویکرد آن توصیفی–تحلیلی و روش انجام آن مطالعه کتابخانه ای و استفاده از مقالات و فصلنامه های علمی و ابزار گردآوری اطلاعات آن فیش برداری می باشد. مطالب تدوین شده در این پایان نامه قابل استفاده برای تکنسین های بررسی صحنه جرم–متخصصین پزشکی قانونی–قضات دادگستری–وکلا و دانشجویان رشته حقوق می باشد. در فصل اول مفاهیم بنیادی و مبانی نظری تحقیق مورد مطالعه قرار گرفته است، در فصل دوم مبانی بیولوژی جنایی و شیمی جنایی و نحوه جمع آوری ادله علمی و کاربرد آن مورد بررسی قرار گرفته است. در فصل سوم مبانی نظری و کاربردی مرتبط با فیزیک جنایی و علوم بیومتریک یا زیست سنجی و ارتباط آن به کشف و اثبات جرایم بررسی شده است. در فصل چهارم چالش ها و موانع استفاده از ادله علمی در کشف و اثبات جرایم بررسی و مطالعه و در آخر نتیجه گیری و ارائه پیشنهادات و راهکارهایی به منظور استفاده هرچه بهتر در راستای ارتقاروش های به کارگیری ادله علمی ارایه گردیده است. البته چالش ها و مشکلات متعددی در پیش روی این نوع ادله موجود می باشد که از جمله چالش های تقنینی و قضایی، تامین منابع مالی، نیروی انسانی متخصص، تعدد متولیان و مقررات حوزه کارشناسی و فقدان مقررات ناظر بر حریم خصوصی افراد را می توان نام برد. در این تحقیق و پژوهش علاوه بر تبیین نقش کاربردی علوم زیستی و بیومتریک در روند اثبات جرایم به بررسی چالش های موجود در این مسیر و ارایه راهکارهای کاربردی پرداخته خواهد شد.
ساختار و فهرست پایان نامه
مقدمه
۱–بیان مسئله
۲–پیشینه تحقیق
۳–اهمیت و ضرورت تحقیق:
۴– فرضیه ها یا سوالهای تحقیق:
۵–اهداف تحقیق:
۶–روش تحقیق:
۷–کاربرد نتایج تحقیق:
۸– سازماندهی پژوهش:
فصل اول:مفاهیم و مبانی نظری تحقیق
مبحث اول: مفاهیم بنیادین
مبحث دوم:اعتبار نظریه کارشناس از منظر فقه و حقوق
مبحث سوم: صحنه جرم
گفتار اول: حفظ صحنه جرم و نتایج حاصل از آن
گفتار دوم: صحنه جرم چگونه بررسی می شود؟
گفتار سوم: چه اقداماتی باید در صحنه جرم انجام شود؟
گفتار چهارم: چالش های تقنینی مرتبط با صحنه جرم
فصل دوم: بررسی مبانی بیولوژی جنایی و شیمی جنایی
مبحث اول: بیولوژی جنایی
گفتار اول: بافت و سلول های خون و نقش آنها در بدن
گفتار دوم: گروه های خون و نقش آنها در علوم جنایی
گفتار سوم: نحوه جمع آوری و نمونه گیری آثار خون از صحنه ها
بند اول: خون تازه
بند دوم: نمونه گیری از خون مایع
بند سوم: نمونه گیری البسه خونی
بند چهارم: نمونه برداری از وسایل آغشته به خون تازه
بند پنجم: نمونه گیری از خون لخته شده
گفتار چهارم: آزمایش لکه های خون
گفتار پنجم: تست ادلر–کاستل میر– بنزدین–پرسیپتاسیون
گفتار ششم: تست الوشن
مبحث دوم: بررسی سایر مایعات بیولوژیک
گفتار اول: بزاق و طرز جمع آوری و نمونه گیری آن
بند اول: نحوه نمونه برداری از آب دهان
گفتار دوم: جمع آوری نمونه های آغشته به منی(اسپرم)
بند اول: نحوه نمونه گیری منی و لکه های منی
بند دوم: تست اسید فسفاتاز
بند سوم: تعیین گروه خونی مربوط به نمونه
مبحث سوم: مو و الیاف
گفتار اول: ساختمان موی انسان
گفتاردوم: نحوه نمونه برداری تارهای مو و الیاف موجود در صحنه جرم
مبحث چهارم: بیولوژی استخوان
گفتار اول: ساختمان و شکل استخوان
گفتار دوم: نمونه گیری از استخوان
مبحث پنجم: تشخیص هویت ژنتیکی
گفتار اول: ساختمان DNA
گفتار دوم: ساختمان کروموزوم انسان
بند اول: ژن
گفتار سوم: DNAهای تکرار شونده ماهواره ایSatellites
گفتار چهارم: ماهوارک ها و انگشت نگاری DNA
بند اول:کاربرد ماهوارک ها یا VNTR
بند دوم:ریز ماهوارک ها یا STR ها
بند سوم:CODIS (Combined DNA Index System)
گفتار پنجم: پارامترهای تشخیص هویت ژنتیکی
گفتار ششم: DNA از چه قسمت هایی به دست می آید
بند اول: کاربرد DNA در کشف جرایم:
بند دوم: موانع و چالش ها
گفتار هفتم: ژنتیک قانونی در حکم فرمایی جرم
گفتار هشتم: کاربرد ریز آرایه ها در جرم شناسی
گفتار نهم: میکرو RNA–کروموزوم Y و زیست شناسی محاسباتی در پزشکی قانونی
گفتار دهم: تشخیص غرق شدگی
مبحث ششم: شیمی جنایی
گفتار اول:کاربردهای شیمی جنایی
گفتار دوم:علوم مرتبط با شیمی جنایی
گفتار سوم: :سم شناسی جنایی
بند اول:طبقه بندی سموم و آزمایش های مربوط به هر گروه
بند دوم: ترکیبات ضد افسردگی
بند سوم: فلزات
بند چهارم: سموم نباتی
بند پنجم:شناسایی و دسته بندی مواد مخدر و اعتیادآور
گفتار چهارم: آثار انگشت
بند اول: بازسازی انگشتان مجهول الهویه جهت انگشت نگاری
بند دوم: تکنیک انگشت نگاری مغز
بند چهارم: موارد کاربردی انگشت نگاری مغز
مبحث هفتم: مصاحبه و بازجویی
گفتار اول: بازجویی مستقیم
گفتار دوم: بازجویی غیر مستقیم
بند اول: نشانه های احتمالی دروغگویی سوژه ها
مبحث هشتم: اصول و فنون مذاکره
مبحث نهم: پلی گراف(دروغ سنج)
مبحث دهم: بررسی اسناد و نوشته های مجعول در بسیاری از صحنه های جرم
گفتار اول: نحوه بررسی اسناد و نوشته های مشکوک و مجعول
بند اول:بررسی فیزیکی
بند دوم: بررسی شیمیایی
ج)بررسی مقایسه ای
گفتاردوم: تشخیص الحاق در متن اسناد ۵۰ مبحث یازدهم: تشخیص امحاء (محو کردن)
مبحث دوازدهم: حریق
گفتار اول: موارد مشکوک قابل بررسی در صحنه های حریق
مبحث سیزدهم:سندروم های روانشناسی
گفتار اول: روانشناسی جنایی و عوامل موثر در ایجاد جرم
فصل سوم:فیزیک جنایی و بیومتریک
مبحث اول: فیزیک جنایی
گفتار اول: فیلم ها و تصاویر مرتبط با صحنه ها
گفتار دوم: اسلحه شناسی جنایی
بند اول: پوکه
بند دوم: مرمی
بند سوم: زاویه و فاصله تیراندازی
بند چهارم: فاصله شلیک
بند پنجم: سلاح های گرم
بند ششم: آثار ناشی از شلیک با سلاح های گرم بر بدن
بند هفتم: زاویه شلیک
بند هشتم: نوع سلاح
بند نهم: بافت های مورد اصابت پس از شلیک گلوله یا ساچمه و اصابت به بدن
بند دهم: اقدامات آزمایشگاه اسلحه شناسی جنایی
مبحث دوم: علوم بیومتریک
گفتار اول: روش های بیومتریک
الف)انگشت نگاری :
ب) تشخیص هویت با استفاده از عنبیه چشم
ج)نحوه حرکت افراد:
د(صدا :
ه)فناوری بیومتریک تشخیص چهره:
و)دست خط و امضا
ز) DNA در مبحث علوم زیستی مشروحا بحث گردیده است
ژ)سایر روش های مورد استفاده در فناوری بیومتریک
مبحث سوم: پزشکی قانونی
گفتار اول: مقدمه و تاریخچه
گفتار دوم: وظایف پزشکی قانونی
گفتار سوم: نقش نظریات پزشکی قانونی در دادرسی های کیفری
گفتار چهارم:مرگ و بررسی اجساد از دیدگاه پزشکی قانونی
بند اول: سردی جسد
بند دوم:کبودی نعشی
بند سوم: جمود نعشی
بند چهارم:علایم دیررس فساد نعشی یا گندیدگی جسد
بند پنجم:مرمری شدن
بند ششم: صابونی شدن
بند هفتم: مومیایی شدن
گفتار پنجم: نبش قبر
گفتار ششم: بازسازی چهره از روی جمجمه
مبحث چهارم:گیاه شناسی جنایی
گفتار اول:دانش اکولوژی
فصل چهارم :چالش ها و راهکارها
مبحث اول: چالش های مرتبط با گیاه شناسی جنایی
مبحث دوم: چالش های مرتبط با تشخیص گفتار و اصوات
مبحث سوم: چالش ها و موانع استفاده از اثر انگشت
مبحث چهارم: چالش های مرتبط با فناوری بیومتریک تشخیص چهره
مبحث پنجم : چالش های مرتبط با پزشکی قانونی
مبحث ششم: چالش های اخلاقی با پزشکی قانونی ژنتیک
بند اول: راهکارها
مبحث هفتم: چالش های مربوط به کارشناسی تصادفات
مبحث هشتم: چالش های مربوط به ادله علمی
مبحث نهم: چالش های استفاده از ادله بیومتریک در تشخیص هویت
مبحث دهم: چالش های مرتبط با کارشناسان دادگستری در روند رسیدگی به دعاوی کیفری
بند اول: راهکارهای پیشنهادی
مبحث یازدهم: موانع و چالش های مرتبط با شناسایی اشخاص و کشف جرایم از طریق عکس و تصاویر
فصل پنجم:نتیجه گیری و پیشنهادات
نتیجه گیری
پیشنهادات
منابع
Abstract