نگرش بر وجه التزام از نظرگاه فقهی و حقوقی با مطالعه تطبیقی در حقوق کانادا

عنوان	نگرش بر وجه التزام از نظرگاه فقهی و حقوقی با مطالعه تطبیقی در حقوق کانادا
رشته	حقوق خصوصی
دانشجو	سیاوش غلامی پور
استاد راهنما	مظفر باشکوه
مقطع	کارشناسی ارشد
سال دفاع	۱۳۹۸
دانشگاه	دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل

نگرش بر وجه التزام از نظرگاه فقهی و حقوقی با مطالعه تطبیقی در حقوق کانادا عنوان پایان نامه ای است که توسط سیاوش غلامی پور، با راهنمایی مظفر باشکوه در سال ۱۳۹۸ و در مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل دفاع گردید.

چکیده

در حقوق اسلامی وجه التزام نظریه ای مدون نیست، بلکه در هنگام نگارش قانون مدنی ماده ۲۳۰ از ماده ۱۱۵۲ قانون مدنی فرانسه اقتباس شده است و علیرغم اینکه قانون مدنی فرانسه، درجهت اصلاح و بهبود این نهاد، بارها مورد اصلاح قرار گرفته است، ماده ۲۳۰ قانون مدنی که تنها ماده راجع به وجه التزام است از آن زمان تغییری ننموده است وبه این لحاظ ماهیت وآثار آن، هم چنان درهاله ای از ابهام قراردارد ولی با توسل به قواعدی از فقه امامیه می توان وجه التزام و چرایی آن را توجیه نمود، نظیر: قاعده لاضرر، قاعده منع اکل اموال به باطل، قاعده شروط ضمن عقد، قاعده الغرم بالغنم، قاعده رفع حرج. در حقوق ایران علمای حقوق ماهیت وجه التزام را خسارت می دانند، این درحالی است که در حقوق کانادا و سیستم های حقوقی مبتنی بر کامن لا، نسبت به جنبه مورد نظر به جهت نظام های دوگانه قضایی اختلاف نظر وجود دارد و این اختلاف نظر از دو اصل متفاوت ناشی می گردد یکی اصل غرامت عادلانه و دیگری اصل آزادی قرارداد؛ بر همین مبنا وجه التزام ها به دو نوع تقسیم شده: (وجه التزام تضمینی – تنبیهی، تهدیدی) (penalty ciause) و وجه التزام مقطوع کننده خسارت( liguited damages) که اولی بر خلاف نظم عمومی و باطل تلقی شده است. در نظام حقوقی ایران، توجه به ماده ۲۳۰ قانون مدنی، خود نمایانگر ویژگی های این نهاد حقوقی است در مقابل، ویژگی های وجه التزام در حقوق کانادا عبارتند از: نامعقول و گزاف نبودن وجه التزام، غیرقابل پیش بینی بودن خسارت، غیر قابل تجزیه بودن، تناسب بین خسارت واقعی و خسارت تعیینی. شرایط مطالبه خسارت ناشی از تاخیر در انجام تعهد در حقوق کانادا نیزبا اندکی تفاوت با حقوق ایران عبارتند از: بد عهدی، ورود ضرر به متعهدله، درخواست متعهد له و شرط کیفری نبودن.

ساختار و فهرست پایان نامه

چکیده

مقدمه

الف)بیان مساله

ب) پیشینه تحقیق

ج)سوالات تحقیق

د)اهداف تحقیق

ه)روش تحقیق

و)جنبه جدید بودن تحقیق

ز)ساماندهی تحقیق

فصل اول کلیات تحقیق (مفاهیم، مبانی و تاریخچه)

۱–۱–مفاهیم

۱–۱–۱–خسارت

۱–۱–۲–تعهد

۱–۱–۳–وجه التزام

۱–۱–۳–۱–انواع وجه التزام

۱–۱–۳–۲–مزایای وجه التزام

۱–۱–۳–۳–ایرادات وجه التزام

۱–۱–۳–۴–وجه التزام و شروط مسیولیت

۱–۱–۳–۴–۱–شروط مسیولیت

۱–۱–۳–۴–۲–شروط تحدید مسیولیت

۱–۱–۳–۴–۳–شروط افزایش مسیولیت

۱–۱–۳–۴–۴–شروط کاهش مسیولیت

۱–۱–۳–۴–۵–شروط عدم مسیولیت

۱–۱–۳–۴–۶–ماهیت شروط مسیولیت

۱–۲–مبانی نظری

۱–۲–۱–اصول حقوقی حاکم بر وجه التزام

۱–۲–۱–۱–اصل حکومت اراده طرفین

۱–۲–۱–۲–اصل آزادی قراردادها (ماده

ق م)

۱–۲–۱–۳–اصل لزوم قراردادها(ماده

ق م)

۱–۲–۱–۴–اصل صحت(ماده

ق م)

۱–۲–۱–۵–اطلاق ماده

ق م

۱–۲–۲–مبانی فقهی وجه التزام

۱–۲–۲–۱–قاعده لاضرر

۱–۲–۲–۲–قاعده منع اکل اموال به باطل

۱–۲–۲–۳–قاعده شروط ضمن عقد

۱–۲–۲–۴–قاعده الغرم بالغنم

۱–۲–۲–۵–قاعده رفع حرج

۱–۳–پیشینه تاریخی وجه التزام

فصل دوم ماهیت حقوقی و ویژگی های وجه التزام

۲–۱–ماهیت وجه التزام

۲–۱–۱–ماهیت وجه التزام در حقوق ایران

۲–۱–۱–۱–نظریه خسارت بودن وجه التزام

۲–۱–۱–۲–نظریه کیفر بودن وجه التزام

۲–۱–۲– ماهیت وجه التزام در فقه امامیه

۲–۱–۲–۱–وجه التزام و بیعانه

۲–۱–۲–۲–وجه التزام وبیع اربون

۲–۱–۳–ماهیت وجه التزام درحقوق کانادا

۲–۱–۳–۱–پیش بینی خسارت(مقطوع نمودن خسارت)

۲–۱–۳–۲–تضمین اجرا(تضمین عهد)

۲–۱–۴–مقارنه و تطبیق

۲–۲–ویژگیهای وجه التزام

۲–۲–۱– در حقوق ایران

۲–۲–۱–۱–مقطوع بودن

۲–۲–۱–۲–معافیت از اثبات ورود ضرر و تقویم آن

۲–۲–۱–۳–تجزیه پذیری

۲–۲–۱–۴–تقدم توافق بر پرداخت وجه التزام بر تحقق تخلف ۵۰ ۲–۲–۱–۵–امکان یا عدم امکان مطالبه هم زمان وجه التزام و انجام تعهد ۵۰ ۲–۲–۱–۶–لزوم تناسب بین خسارت تخمینی و خسارت واقعی

۲–۲–۱–۷–تقدم توافق بر پرداخت وجه التزام بر تحقق تخلف

۲–۲–۲–ویژگی های وجه التزام در حقوق کانادا

۲–۲–۲–۱–نامعقول و گزاف نبودن وجه التزام

۲–۲–۲–۲–غیرقابل پیش بینی بودن خسارت

۲–۲–۲–۳– غیر قابل تجزیه بودن

۲–۲–۲–۴–تناسب بین خسارت واقعی و خسارت تعیینی

فصل سوم شرایط مطالبه وجه التزام

۲–۱–شرایط مطالبه وجه التزام در حقوق ایران

۲–۱–۱–انقضای موعد اجرای تعهد یا عدم انجام تعهد

۲–۱–۲–تاخیر در اجرای تعهد

۲–۱–۳–ورود ضرر به متعهدله

۲–۱–۴–رابطه سببیت عرفی بین تاخیر در اجرای تعهد و ضرر

۲–۱–۵–لزوم جبران خسارت به حکم قرارداد، قانون یا عرف

۲–۱–۲–تاثیر قوه قاهره و اسباب خارجی

۲–۱–۴–تاثیر تغییر اوضاع و احوال قراردادی

۲–۲–شرایط مطالبه وجه التزام در حقوق کانادا

۲–۲–۱–بد عهدی متعهد

۲–۲–۲–ورود ضرر به متعهد له

۲–۲–۳–درخواست متعهد

۲–۲–۳–شرط کیفری نبودن

۲–۲–۳–۱–بطلان یا تعدیل شرط کیفری

۲–۲–۳–۲–قلمرو تعدیل وجه التزام

۲–۲–۳–۲–۱– شرط حال شدن دین

۲–۲–۳–۲–۲–شرط کیفری مخفی

۲–۲–۳–۲–۳–وجه التزام ناچیز

۲–۳–وضعیت شرط کیفری در حقوق ایران

۲–۳–۱–تعدیل شرط غیر متناسب

۲–۳–۱–۱–تفسیر اراده متعاقدین

۲–۳–۱–۲–تفسیر قانون

۲–۳–۱–۳–قاعده عسر و حرج

۲–۳–۲–تعدیل اجرای قسمتی از تعهد

۲–۳–۲–۱–تجزیه پذیری تعهد اصلی

۲–۳–۲–۲–انتفاع متعهدله

۲–۳–۲–۳–فقدان شرط خلاف

نتیجه

پیشنهاد

منابع و ماخذ

کلیدواژه ها

• وجه التزام
• فقه امامیه
• حقوق ایران
• حقوق کانادا

مواد مرتبط

• ماده ۱۱۵۲ قانون مدنی
• ماده ۲۳۰ قانون مدنی