ماده ۶۹۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

ماده ۶۹۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): هر کس عالماً عامداً به قصد متهم نمودن دیگری آلات و ادوات جرم یا اشیایی را که یافت شدن آن در تصرف یک نفر موجب اتهام او می‌گردد بدون اطلاع آن شخص در منزل یا محل کسب یا جیب یا اشیایی که متعلق به اوست بگذارد یا مخفی کند یا به نحوی متعلق به او قلمداد نماید و در اثر این عمل شخص مزبور تعقیب گردد، پس از صدور قرار منع تعقیب یا اعلام برائت قطعی آن شخص، مرتکب به حبس از سه ماه تا یک سال و شش ماه یا تا (۷۴) ضربه شلاق محکوم می‌شود.

• مشاهده ماده قبلی
• مشاهده ماده بعدی

مواد مرتبط

• ماده ۷۲۷ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
• ماده ۲۶۹ مکرر قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴
• ماده ۱۴۲ قانون تعزیرات مصوب ۱۳۶۲

• مواد ۲۶ و ۲۷ قانون مبارزه با مواد مخدر
• ماده ۱۷ قانون مجازات مرتکبین قاچاق مصوب ۱۳۱۲
• ماده ۱۱ قانون راجع به جلوگیری از اجناس ممنوع الورود مصوب ۱۳۱۱
• ماده ۵۷ قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح مصوب ۱۳۷۱

توضیح واژگان

• علم: به معنای اطمینان اجمالی یا تفصیلی از وقوع امری می باشد.
• عمد: هر عمل ممنوعی که از کسی سر بزند، هنگامی عمد به‌ شمار می‌رود که در شرایط خاص رویداده، مسبوق به قصد باشد.

• قصد: به معنای تصمیم بر اتیان کاری می باشد.
• متهم: کسی است که فاعل جرم تلقی شده ولی هنوز انتساب جرم به او ثابت نشده است.

• جرم: هر رفتاری اعم از فعل یا ترک فعل که در قانون برای آن مجازات تعیین شده‌ است جرم محسوب می‌شود.

• تصرف: عبارت است از استیلا بر مال، به نحوی که هر نوع عملی بتوان در خصوص آن انجام داد و به هر نحوی از آن منتفع گردید و درباره آن اتخاذ تصمیم نمود.
• اتهام: به معنای نسبت دادن فعل یا ترک فعلی که جرم محسوب می‌شود، به شخص می باشد.
• شخص: موجودی است که دارای حق و تکلیف می‌باشد.
• تعقیب: توسل به یک عمل قضایی برای وصول به گرفتن حکم یا قرار یا اجرای آن است.
• قرار منع تعقیب: عبارت است از قرار صادره در شرایطی که بازپرس دلایل کافی برای احراز وقوع جرم یا انتساب آن به متهم را نداشته باشد.
• برائت: به معنای رهایی ذمه اشخاص، از هرگونه التزام به شخص دیگر می باشد.

• حبس: به معنای محدود کردن فرد از رفت و آمد و جلوگیری از تصرفات او، آن گونه که خودش می‌خواهد، است.

پیشینه

در ماده ۲۶۹ مکرر قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴ نیز این جرم پیش‌بینی شده بود، با این تفاوت که در ماده مذکور، میزان مجازات متناسب با نوع جرم انتسابی (جنحه یا جنایت) بود. در قانون تعزیرات مصوب ۱۳۶۲ ماده ۱۴۲ و تبصره آن، با پیش‌بینی شرایط افترای عملی، جایگزین قانون قبلی شد.

نکات تفسیری دکترین ماده ۶۹۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

در ماده ۶۹۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، قانونگذار شرایط تحقق جرم افترای عملی را پیش‌بینی می‌کند، این جرم زمانی محقق می‌شود که شخصی به جای انتساب کتبی یا شفاهی جرم به دیگری، ادوات و اشیای اتهام آور را نزد او می‌گذارد یا به نحوی متعلق به او قلمداد می‌کند تا وی را در معرض اتهام قرار دهد. عنصر مادی این جرم شامل هر یک از رفتارهای «گذاردن»، «مخفی کردن» و «متعلق به غیر قلمداد نمودن» است. این جرم از نوع جرائم مقید به نتیجه است، بدین معنا که اعمال فوق، زمانی جرم و قابل تعقیب هستند که منجر به این شوند که شخص تحت تعقیب قرار بگیرد؛ در غیر این صورت عمل از شمول ماده خارج است. همچنین این تعقیب باید منتهی به صدور قرار منع تعقیب یا حکم برائت شود تا بتوان مفتری را مشمول ماده ۶۹۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) قرار داد. به لحاظ عنصر روانی نیز لازم است مرتکب با اراده و اختیار خود و علم به اینکه اشیای مذکور ماهیت اتهام آور دارند آن را در تصرف شخص مقابل قرار دهد.(سوء نیت عام) همچنین این عمل باید با قصد «متهم نمودن شخص مذکور» باشد؛ بنابراین اگر قاچاقچی یا قاتل حین فرار، آلت جرم را در خانه دیگری بیاندازد، به دلیل فقدان سوء نیت خاص، قابل مجازات نیست.

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده ۶۹۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

1. انجام عمل باید آگاهانه و عمدی باشد.
2. قصد متهم نمودن دیگری شرط است.
3. اَعمال شامل گذاشتن، مخفی کردن یا متعلق نشان دادن اشیا است.
4. اشیا باید به نحوی باشند که یافتنشان باعث اتهام شود.
5. قرار منع تعقیب یا اعلام برائت قطعی، پیش‌شرط مسئولیت‌پذیری مرتکب است.
6. مجازات شامل حبس یا شلاق است.
7. مجازات حبس از سه ماه تا یک سال و شش ماه تعیین شده‌است.
8. امکان محکومیت به تا ۷۴ ضربه شلاق وجود دارد.

مقالات مرتبط

• اشتباه در شخص در جرایم علیه تمامیت معنوی اشخاص با رویکردی به نظریه شرّ انتقال یافته
• معناشناسی حق معنوی در گفتمان حقوقی اسلام و ایران