معناشناسی حق معنوی در گفتمان حقوقی اسلام و ایران

از ویکی حقوق
پرش به ناوبری پرش به جستجو
مطالعات حقوق تطبیقی معاصر
عنوانمعناشناسی حق معنوی در گفتمان حقوقی اسلام و ایران
نویسندهعلی مظهر قراملکی
فاطمه قدرتی
سعید نظری توکلی
محور موضوعیحقوق معنوی
حقوق مدنی
فقه
سال نشر۱۳۹۳
منتشر شده درنشریه مطالعات حقوق تطبیقی معاصر
دوره۵
شماره۹
دانلود مقالهدانلود از سایت نشریه


معناشناسی حق معنوی در گفتمان حقوقی اسلام و ایران عنوان مقاله ای از علی مظهر قراملکی، فاطمه قدرتی و سعید نظری توکلی است که در شماره 9 (بهمن 1393) نشریه مطالعات حقوق تطبیقی معاصر منتشر شده است.

چکیده

ترکیب اضافی «حق معنوی» در میان فقها و حقوقدانان داخلی، به روشنی مصداق‌یابی و موضوع‌شناسی نشده و دامنة مصادیق آن در تعاریف مختلف، متفاوت است. این اختلاف در مفهوم و دامنة مصادیق حق معنوی، ناشی از ترجمه و وارداتی بودن این اصطلاح از ادبیات حقوقی غرب نیست؛ چرا که در آنجا نیز با دقت در نام‌ها و عبارت‌های انتخاب شده برای این مفهوم، همین ابهام و سردرگمی را می‌توان مشاهده کرد.

امروزه با نظر به اهمیت موضوع‌شناسی در مباحث فقهی و حقوقی، و بویژه توجه به حق معنوی انسان، به‌عنوان حقی که احکام آن، موضوع بسیاری از تحقیقات فقهی و حقوقی معاصر است، به عنوان اولین قدم، ضرورت ارائه تعریفی روشن و واحد از حق معنوی احساس می شود.

لذا این مقاله با بررسی و نقد تعاریف متعدد موجود، در ارائة تعریفی دوباره از حق معنوی، آن را مفهومی مجزا از حق فکری و حق اخلاقی و حقوق مربوط به شخصیت دانسته که دارای رابطة منطقی با این مفاهیم است. در این معنا، حق معنوی، حقی مبتنی بر مصالح ضروری پنج‌گانه انسان و جهت حمایت از مصالح معنوی شخصیت تعریف شده است که دامنة مصادیق آن، منبعث از همان مصالح ضروری پنج‌گانه است. در ادامه در تبیین معنای مصلحت معنوی شخصیت انسان و جایگاه ارزشی حق معنوی در بین سایر حقوق، با مقایسه مبانی نظری مصالح معنوی شخصیت در حقوق اسلام و غرب، مصادیق حق معنوی را مبتنی بر هر دو نیاز طبیعی و متعالی بشر دانستیم.

کلیدواژه‌ها

  • حق معنوی 
  • معناشناسی 
  • حقوق اسلام 
  • حقوق ایران

مواد مرتبط