اجرت المثل: تفاوت میان نسخهها
پرش به ناوبری
پرش به جستجو
(ابرابزار) |
فاطمه امیدی (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۱۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۸ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
به مالی که صرف نظر از وجود یا عدم [[اذن]] مالک، بابت انتفاع از مال او، بدون وجود | '''اجرت المثل'''، همان میزان اجرتی است که عرفاً برای یک کار و یا اجاره کردن میپردازند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=شرح اصطلاحات فقهی-حقوقی|ترجمه=|جلد=|سال=1390|ناشر=نگاه معاصر|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6796224|صفحه=|نام۱=حسن|نام خانوادگی۱=شیبانی فر|چاپ=1}}</ref> در تعریف دیگر، چنین بیان شده است که استفاده از [[منفعت|منافع]] [[مال]] غیر بدون مجوز یا باعث فوت منافع مال دیگری شدن، موجب پرداخت عوض آن منفعت میگردد، چنین عوضی '''عوض المثل''' یا '''اجرت المثل''' نام دارد.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=دایره المعارف حقوق مدنی و تجارت (جلد اول) (حقوق تعهدات عقود و ایقاعات)|ترجمه=|جلد=|سال=1388|ناشر=گنج دانش|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=6796220|صفحه=|نام۱=محمدجعفر|نام خانوادگی۱=جعفری لنگرودی|چاپ=1}}</ref> | ||
به [[مال|مالی]] که صرف نظر از وجود یا عدم [[اذن]] مالک، بابت انتفاع از مال او، بدون وجود رابطهی [[اجاره]] بین طرفین، باید پرداخت گردد؛ '''اجرتالمثل''' گویند.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=فرهنگ فقه (جلد اول)|ترجمه=|جلد=|سال=1390|ناشر=مؤسسه دایرةالمعارف فقه اسلامی|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=2620652|صفحه=|نام۱=آیت اله سیدمحمود|نام خانوادگی۱=هاشمی شاهرودی|چاپ=3}}</ref> بهعنوان مثال، عدهای، حالتی را که در آن، پزشک، بدون نمایندگی یا [[قرارداد]] و صرفاً به قصد احسان و کمک به بیمار و نجات جان وی، بدون اطلاع یا موافقت او، مداخلات پزشکی نماید، باید عمل او را از مصادیق [[اراده فضولی|ارادهی فضولی]] تلقّی نموده و او را فقط مستحق اجرتالمثل دانست.<ref>{{یادکرد کتاب۲||عنوان=اندیشه صادق شماره 6 و 7|ترجمه=|جلد=|سال=1381|ناشر=دانشگاه امام صادق (ع)|مکان=|شابک=|پیوند=|شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران=379784|صفحه=|نام۱=دانشگاه امام صادق (ع)|نام خانوادگی۱=|چاپ=}}</ref> | |||
'''اجرتالمثل زوجه در خصوص کارهای رایج خانهداری''' | |||
اَعمال خانهداری، همچون شستوشو، پخت و پز و شیردادن به فرزندان و همچنین کارهایی که [[عرف|عرفاً]] زوجه، نسبت به [[زوج]] انجام دادهاست، متعلق اجرتالمثل قرار میگیرد و [[زوجه]]، ملزم به اثبات غیر [[تبرع|تبرّعی]] بودن آنها نیست.<ref>[[رای دادگاه درباره اجرت المثل زوجه در خصوص کارهای رایج خانه داری (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۲۶۰۲۰۷۶)]]</ref> | |||
'''استحقاق زوجه نسبت به اجرتالمثل ایّام زوجیت''' | |||
در صورتی که [[زوجه]]، کارهایی را انجام بدهد که شرعاً به عهدهی وی نبودهاست و برای آن کار نیز [[عرف|عرفاً]] مستحق دریافت اجرتالمثل باشد، شرایط مطالبهی اجرتالمثل محرز میباشد و همچنین باید توجّه داشت، تقدیم [[دادخواست]] مطالبهی اجرتالمثل توسّط زوجه، نشاندهندهی [[قصد انشاء|قصد]] عدم [[تبرع|تبرّع]] وی در انجام امور بودهاست.<ref>[[رای دادگاه درباره احراز استحقاق زوجه نسبت به اجرت المثل ایام زوجیت (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۰۲۰۲۱۴۹)]]</ref> | |||
== رویه قضایی == | |||
* '''[[نظریه شماره 7/1402/304 مورخ 1402/05/13 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره جایگذاری دستگاه ردیاب و GPS شنوددار زیر خودرو افراد و زرع غیرمجاز]]''' | |||
* [[نظریه شماره 7/1401/1195 مورخ 1402/06/03 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره بزه تصرف عدوانی در مال غیرمنقول]] | |||
* [[نظریه شماره 7/1401/1297 مورخ 1402/05/08 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره دعوای خلع ید دارنده پروانه بهره برداری معدن علیه غاصب ملک]] | |||
== منابع == | == منابع == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
[[رده:اصطلاحات حقوق خصوصی]] | |||
[[رده:اصطلاحات قانون مدنی]] | |||
[[رده:اجرت المثل]] | |||
[[رده:اصطلاحات حقوق مدنی]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۲۲ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۱۰
اجرت المثل، همان میزان اجرتی است که عرفاً برای یک کار و یا اجاره کردن میپردازند.[۱] در تعریف دیگر، چنین بیان شده است که استفاده از منافع مال غیر بدون مجوز یا باعث فوت منافع مال دیگری شدن، موجب پرداخت عوض آن منفعت میگردد، چنین عوضی عوض المثل یا اجرت المثل نام دارد.[۲]
به مالی که صرف نظر از وجود یا عدم اذن مالک، بابت انتفاع از مال او، بدون وجود رابطهی اجاره بین طرفین، باید پرداخت گردد؛ اجرتالمثل گویند.[۳] بهعنوان مثال، عدهای، حالتی را که در آن، پزشک، بدون نمایندگی یا قرارداد و صرفاً به قصد احسان و کمک به بیمار و نجات جان وی، بدون اطلاع یا موافقت او، مداخلات پزشکی نماید، باید عمل او را از مصادیق ارادهی فضولی تلقّی نموده و او را فقط مستحق اجرتالمثل دانست.[۴]
اجرتالمثل زوجه در خصوص کارهای رایج خانهداری
اَعمال خانهداری، همچون شستوشو، پخت و پز و شیردادن به فرزندان و همچنین کارهایی که عرفاً زوجه، نسبت به زوج انجام دادهاست، متعلق اجرتالمثل قرار میگیرد و زوجه، ملزم به اثبات غیر تبرّعی بودن آنها نیست.[۵]
استحقاق زوجه نسبت به اجرتالمثل ایّام زوجیت
در صورتی که زوجه، کارهایی را انجام بدهد که شرعاً به عهدهی وی نبودهاست و برای آن کار نیز عرفاً مستحق دریافت اجرتالمثل باشد، شرایط مطالبهی اجرتالمثل محرز میباشد و همچنین باید توجّه داشت، تقدیم دادخواست مطالبهی اجرتالمثل توسّط زوجه، نشاندهندهی قصد عدم تبرّع وی در انجام امور بودهاست.[۶]
رویه قضایی
- نظریه شماره 7/1402/304 مورخ 1402/05/13 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره جایگذاری دستگاه ردیاب و GPS شنوددار زیر خودرو افراد و زرع غیرمجاز
- نظریه شماره 7/1401/1195 مورخ 1402/06/03 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره بزه تصرف عدوانی در مال غیرمنقول
- نظریه شماره 7/1401/1297 مورخ 1402/05/08 اداره کل حقوقی قوه قضاییه درباره دعوای خلع ید دارنده پروانه بهره برداری معدن علیه غاصب ملک
منابع
- ↑ حسن شیبانی فر. شرح اصطلاحات فقهی-حقوقی. چاپ 1. نگاه معاصر، 1390. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6796224
- ↑ محمدجعفر جعفری لنگرودی. دایره المعارف حقوق مدنی و تجارت (جلد اول) (حقوق تعهدات عقود و ایقاعات). چاپ 1. گنج دانش، 1388. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 6796220
- ↑ آیت اله سیدمحمود هاشمی شاهرودی. فرهنگ فقه (جلد اول). چاپ 3. مؤسسه دایرةالمعارف فقه اسلامی، 1390. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 2620652
- ↑ اندیشه صادق شماره 6 و 7. دانشگاه امام صادق (ع)، 1381. ,شماره فیش در پژوهشکده حقوق و قانون ایران: 379784
- ↑ رای دادگاه درباره اجرت المثل زوجه در خصوص کارهای رایج خانه داری (دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۲۲۲۶۰۲۰۷۶)
- ↑ رای دادگاه درباره احراز استحقاق زوجه نسبت به اجرت المثل ایام زوجیت (دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۲۲۰۲۰۲۱۴۹)