سید مصطفی محقق داماد
سید مصطفی محقق داماد (زاده ۱۳۲۴ خورشیدی در قم) فقیه، حقوقدان، فیلسوف و استاد دانشگاه ایرانی است. وی از شخصیتهای برجسته علمی معاصر در ایران به شمار میرود و در زمینه حقوق خصوصی، حقوق اسلامی، فلسفه اسلامی و حقوق بینالملل دارای آثار و پژوهشهای متعددی به زبانهای عربی، انگلیسی و فرانسوی است.[۱]
زندگینامه
محقق داماد در سال ۱۳۲۴ در شهر قم در خانوادهای روحانی و سرشناس از تبار روحانیت شیعه دیده به جهان گشود. وی نوه دختری شیخ عبدالکریم حائری یزدی، مؤسس حوزه علمیه قم، و از چهرههای شاخص حوزوی، است و پدرش سید محمد محقق داماد از فقهای برجسته حوزه علمیه قم به شمار میرفت.[۱]
تحصیلات
حوزوی
وی پس از گذراندن مقدمات علوم اسلامی، وارد حوزه علمیه قم شد و تحصیلات عالی خود را نزد بزرگان حوزه پی گرفت و در سال ۱۳۴۸ خورشیدی موفق به کسب درجه اجتهاد شد.[۱]
دانشگاهی
سید مصطفی محقق داماد به صورت همزمان با تحصیلات حوزوی، تحصیل دانشگاهی خود را نیز پی گرفت. او موفق به اخذ لیسانس و فوقلیسانس در رشتههای حقوق و فلسفه اسلامی از دانشگاه تهران شد و سپس برای ادامهٔ تحصیل به دانشگاه فرانسویزبان لوون در بلژیک رفت. وی در سال ۱۹۹۶ میلادی درجه دکترای خود را در رشته حقوق بینالملل با رسالهای با عنوان «حمایت از افراد در زمان مخاصمات مسلحانه در حقوق بینالملل و اسلام» دریافت کرد.[۱]
سمتها و فعالیتهای علمی
- رئیس پیشین سازمان بازرسی کل کشور (۱۳۶۰ تا ۱۳۶۵)
- عضو شورای عالی قضایی جمهوری اسلامی ایران (۱۳۷۰)
- استاد تمام و رئیس بخش حقوق اسلامی در دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی
- استاد مدعو فلسفه در مدرسه عالی شهید مطهری
- عضو پیوسته فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران
وی همچنین در هیئت امنای چندین مرکز علمی، دانشگاهی و مجامع علمی عضویت داشتهاست.[۱]
آثار علمی
محقق داماد دارای دهها جلد کتاب و دهها مقاله در حوزههای فلسفه، حقوق و دین به زبانهای فارسی، عربی، انگلیسی و فرانسوی است. او در کنفرانسهای متعدد بینالمللی به عنوان سخنران شرکت داشته و آثار وی در خارج از کشور نیز منتشر شدهاند.[۱]
کتابها
- حقوق بشردوستانه بین المللی، رهیافت اسلامی
- حقوق بین الملل، رهیافتی اسلامی
- حقوق قراردادها در فقه امامیه (جلد اول، جلد دوم)
- فقه استدلالی جزایی تطبیقی
- فقه پزشکی
- قواعد فقه (جلد اول،جلد دوم،جلد سوم،جلد چهارم،جلد پنجم)
برخی از آثار شاخص:
- Human Right in the West and Islam
- Islamic Legal Responses to International Terrorism
- Protection of Individuals in Times of Armed Conflict Under the International and Islamic Law
- Environmental Protection in Islamic Culture
- The Transcendent Theosophy (al-Hikmat al-Mutaaliyah) of Mulla Sadra[۱]
مقالات
- اثر تسلیم در انتقال مالکیّت مبیع کلّی فی الذمّه (مطالعة تطبیقی حقوق ایران، فقه اسلامی، حقوق مصر، انگلستان و کنوانسیون بیع بین المللی کالا)
- اعتبار شرط همتایی دین و مذهب در نکاح در حقوق ایران، مصر و لبنان
- امکان سنجی فقهی حقوقی وقف اوراق بهادار مبتنی بر آموزه های حقوق اقتصادی
- حقوق را جدی بگیریم (جای خالی قانون«مدیریت تعارض منافع» در انتخابات ریاست جمهوری سیزدهم)
- حمایت از مد (آفرینشهای پوششی-زیبایی) از رهگذر حقوق مالکیت صنعتی ایران و فرانسه
- قاعده جابه جایی عوضین برای طرفین در عقود معاوضی و شبه معاوضی
- قلمرو مسؤولیت مدنى ناشى از تخلف از اجراى تعهّد
تدریس و سخنرانی
محقق داماد به طور مستمر به تدریس دروس خارج فقه برای طلاب حوزه مشغول است و در دانشگاههای شهید بهشتی، شهید مطهری و تربیت مدرس تهران نیز تدریس میکند. او همچنین در موضوعات مختلف در حوزه حقوق بشر، فلسفه اسلامی و گفتوگوی ادیان در مجامع داخلی و بینالمللی به ایراد سخنرانی پرداخته است.[۱]