اصل تسبیب با محوریّت آراء قضائی و اداری
اصل تسبیب با محوریّت آراء قضائی و اداری مقاله ای از عباس زراعت، محدثه زراعت، ام لیلا فقیه عبداللهی و زهرا زندیه که در اسفند 1402 و در شماره 33 فصلنامه نشریه علمی مطالعات فقه و حقوق اسلامی منتشر شده است.
چکیده
مهمترین بخش هر رأی قضایی و شبه قضایی، بخش تسبیب آن است به این معنا که رأی، باید موجه، مستند و مدلل باشد و اسباب قانونی و مادی آن بیان گردد. رأی فاقد تسبیب به منزله عدم رأی است و به ندرت اتفاق میافتد که چنین آرائی صادر شود اما موارد فراوانی وجود دارد که تسبیب به شکل ناقص یا معیوب صورت میگیرد. از آنجا که در ادبیات حقوقی ایران منابع کافی در خصوص عیوب تسبیب وجود ندارد، این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی تلاش کرده است از طریق تطبیق قوانین داخلی با خارجی به بررسی آرای دادگاه ها و مراجع شبه قضایی بپردازد. در این مقاله ضمن معرفی عیوب تسبیب همراه با ضمانت اجرای آن، مهمترین مصادیق عیوب تسبیب نیز مورد بررسی قرار میگیرد. سوال اصلی تحقیق آن است که این قاعده در رویه قضایی ایران چگونه مورد استفاده قرار می گیرد. عیوب تسبیب چنانچه جوهری و اساسی باشد، موجب بطلان رأی میشود اما حکم صریحی در قوانین موضوعه بیان نشده است. نتایچ نشان می دهد بطلان تسبیب در نظام حقوقی ایران از نوع بطلان قضایی است زیرا تشخیص عیوب اساسی بر عهده مراجع ارزیابی کننده رأی یعنی دادگاههای تجدیدنظر، دیوان عالی کشور و دیوان عدالت اداری می باشد.
کلیدواژه ها
- تسبیب قانونی
- تسبیب مادی
- عیوب تسبیب
- بطلان
مواد مرتبط
- ماده 279 قانون آیین دادرسی کیفری
- ماده 378 قانون آیین دادرسی کیفری
- ماده 433 قانون آیین دادرسی کیفری
- ماده 438 قانون آیین دادرسی کیفری
- ماده 455 قانون آیین دادرسی کیفری
- ماده 457 قانون آیین دادرسی کیفری
- ماده 464 قانون آیین دادرسی کیفری
- ماده 465 قانون آیین دادرسی کیفری
- ماده 469 قانون آیین دادرسی کیفری
- اصل 167 قانون اساسی
- اصل 57 قانون اساسی
- ماده 199 قانون آیین دادرسی مدنی
- ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی
- ماده 4 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی
- ماده 64 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری