تأثیر جهل به قانون در مسئولیت کیفری از منظر قانون مجازات اسلامی
 | |
| عنوان | تأثیر جهل به قانون در مسئولیت کیفری از منظر قانون مجازات اسلامی |
|---|---|
| نویسنده | محمد حسن حسنی سیدحسین شاهچراغ |
| محور موضوعی | حقوق مجازات اسلامی مسئولیت کیفری |
| سال نشر | ۱۳۹۷ |
| منتشر شده در | نشریه مطالعات فقه و حقوق اسلامی |
| دوره | ۱۰ |
| شماره | ۱۹ |
| دانلود مقاله | دانلود از سایت نشریه |
تأثیر جهل به قانون در مسئولیت کیفری از منظر قانون مجازات اسلامی مقاله ای از محمد حسن حسنی و سیدحسین شاهچراغ که در شماره 19 (دی 1397) فصلنامه نشریه علمی مطالعات فقه و حقوق اسلامی منتشر شده است.
چکیده
حدود مسئولیت کیفری جاهل به قانون، از جمله چالش های حقوقی برقراری توازن بین حفظ نظم عمومی و اجرای عدالت است. به اقتضای حفظ نظم اجتماعی، همگان مکلّف به تعلّم و آگاهی از قانون بوده و قاعده کلّی، مبتنی بر عذر نبودن جهل به قانون است. با این وجود، چنان چه حصول علم به قانون ناممکن و یا فهم درست آن از قدرت انسان خارج باشد، نپذیرفتن عذر جهل به قانون، ناعادلانه خواهد بود. قانونگذار مجازات اسلامی مصوّب 1392 با شناسایی صریح قاعده عذر نبودن جهل به قانون و استثنائات آن از یک سو، و قاعده درأ از سوی دیگر، رویکرد نوینی اتّخاذ نموده است. به علاوه، برخی احکام خاصّ ناظر به جهل به حکم، به ویژه در ارتباط با جرائم مستوجب حدّ و قصاص را پیش بینی کرده است. هدف از این نوشتار، تبیین قاعده کلّی و ضوابط آن در این باب در مقام مقایسه با قاعده درأ و تعارض یا مطابقت و همچنین حدود اعتبار آنها در جرائم تعزیری و غیر تعزیری از منظر قانونگذار مجازات اسلامی است. در نهایت، رویکرد نوین قانونگذار نقد میگردد.