تحلیل بنیادین انگاره تابعیت در حقوق معاصر مبتنی بر رهیافت «امّت الگو»

از ویکی حقوق
پرش به ناوبری پرش به جستجو
دانش حقوق عمومی
عنوانتحلیل بنیادین انگاره تابعیت در حقوق معاصر مبتنی بر رهیافت «امّت الگو»
نویسندهوحید حیدری
عباس کعبی نسب
امیر کشتگر
محور موضوعیحقوق عمومی
حقوق اساسی
حقوق بین الملل خصوصی
سال نشر۱۴۰۴
منتشر شده درنشریه دانش حقوق عمومی
دوره۱۴
شماره۱
دانلود مقالهدانلود از سایت نشریه


تحلیل بنیادین انگاره تابعیت در حقوق معاصر مبتنی بر رهیافت «امّت الگو» عنوان مقاله ای است از وحید حیدری ، عباس کعبی نسب ،امیر کشتگر که در فروردین 1404 در شماره 1 فصلنامه دانش حقوق عمومی منتشر شده است.

چکیده

«تابعیت» به ‏عنوان یکی از مهم‏ترین مستحدثات حقوقی و سیاسی معاصر، که مقارن با پیدایش مفهوم «ملت» مطرح شده، زندگی انسانِ عهد مدرن را در دو عرصه داخلی و بین‌‏المللی دستخوش آثار و نتایج گوناگون کرده است. همچنین موجب شده نظامات حقوقی کشورهای مختلف با نگرشی حق‏‌مدارانه به این پدیده بپردازند و آن را از حقوق مصرّح و مسلّم آحاد شهروندان به حساب آورند. با وجود تدارک این فقره در اصول 41 و 42 از فصل حقوق ملت در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، مناسبات نهاد تابعیت با موازین فقهی و اندیشه‏ های اسلامی پیوسته مورد تردید و ابهام قرار گرفته و عدم تطابق خوانش‏ ها و قرائت‏ های مشهور با مسلمات دینی بر دامنه این تردیدها و ابهامات افزوده است. در تحقیق حاضر به ابعاد مختلف این پرسش پرداخته‏ شده که «مبتنی بر مبانی شرعی، الگوی مناسب تحلیل انگاره تابعیت در حقوق معاصر چیست؟». با هدف ارائه پاسخی قابل اتکا به پرسش یادشده، نگارندگان با مطالعات کتابخانه‌‏ای در قلمرو معارف اسلامی و نظام حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران از رهگذر نقد و بررسی نظریات رایجِ «ملّی‌ گرایی محض» و «فرا ملی‏ گرایی محض» با رویکردی اکتشافی به تشریح «نظریه امّت الگو» به‏ عنوان نظریه اسلامی تابعیت در تطبیق با نظام حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران پرداخته و مؤلفه‏‌ها و تمایزات این الگوی تحلیلی را عرضه کرده‏ اند. در انتها نیز الزامات تحقق نظریه امّت الگو در نظام حقوقی جمهوری اسلامی در دو محور «تفسیر مترقیانه از اصول 41 و 42 قانون اساسی» و «بازخوانی انتقادی نظام حقوقی نسبت به تحقق نظریه امّت الگو» ارائه شده است.

کلیدواژه ها

مواد مرتبط