تحلیل بنیادین انگاره تابعیت در حقوق معاصر مبتنی بر رهیافت «امّت الگو»
| عنوان | تحلیل بنیادین انگاره تابعیت در حقوق معاصر مبتنی بر رهیافت «امّت الگو» |
|---|---|
| نویسنده | وحید حیدری عباس کعبی نسب امیر کشتگر |
| محور موضوعی | حقوق عمومی حقوق اساسی حقوق بین الملل خصوصی |
| سال نشر | ۱۴۰۴ |
| منتشر شده در | نشریه دانش حقوق عمومی |
| دوره | ۱۴ |
| شماره | ۱ |
| دانلود مقاله | دانلود از سایت نشریه |
تحلیل بنیادین انگاره تابعیت در حقوق معاصر مبتنی بر رهیافت «امّت الگو» عنوان مقاله ای است از وحید حیدری ، عباس کعبی نسب ،امیر کشتگر که در فروردین 1404 در شماره 1 فصلنامه دانش حقوق عمومی منتشر شده است.
چکیده
«تابعیت» به عنوان یکی از مهمترین مستحدثات حقوقی و سیاسی معاصر، که مقارن با پیدایش مفهوم «ملت» مطرح شده، زندگی انسانِ عهد مدرن را در دو عرصه داخلی و بینالمللی دستخوش آثار و نتایج گوناگون کرده است. همچنین موجب شده نظامات حقوقی کشورهای مختلف با نگرشی حقمدارانه به این پدیده بپردازند و آن را از حقوق مصرّح و مسلّم آحاد شهروندان به حساب آورند. با وجود تدارک این فقره در اصول 41 و 42 از فصل حقوق ملت در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، مناسبات نهاد تابعیت با موازین فقهی و اندیشه های اسلامی پیوسته مورد تردید و ابهام قرار گرفته و عدم تطابق خوانش ها و قرائت های مشهور با مسلمات دینی بر دامنه این تردیدها و ابهامات افزوده است. در تحقیق حاضر به ابعاد مختلف این پرسش پرداخته شده که «مبتنی بر مبانی شرعی، الگوی مناسب تحلیل انگاره تابعیت در حقوق معاصر چیست؟». با هدف ارائه پاسخی قابل اتکا به پرسش یادشده، نگارندگان با مطالعات کتابخانهای در قلمرو معارف اسلامی و نظام حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران از رهگذر نقد و بررسی نظریات رایجِ «ملّی گرایی محض» و «فرا ملی گرایی محض» با رویکردی اکتشافی به تشریح «نظریه امّت الگو» به عنوان نظریه اسلامی تابعیت در تطبیق با نظام حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران پرداخته و مؤلفهها و تمایزات این الگوی تحلیلی را عرضه کرده اند. در انتها نیز الزامات تحقق نظریه امّت الگو در نظام حقوقی جمهوری اسلامی در دو محور «تفسیر مترقیانه از اصول 41 و 42 قانون اساسی» و «بازخوانی انتقادی نظام حقوقی نسبت به تحقق نظریه امّت الگو» ارائه شده است.
کلیدواژه ها
مواد مرتبط
- اصل 11 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
- اصل 41 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
- اصل 42 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
- ماده 976 قانون مدنی
- ماده 977 قانون مدنی
- ماده 978 قانون مدنی
- ماده 979 قانون مدنی
- ماده 980 قانون مدنی
- ماده 981 قانون مدنی
- ماده 982 قانون مدنی
- ماده 983 قانون مدنی
- ماده 984 قانون مدنی
- ماده 985 قانون مدنی
- ماده 986 قانون مدنی
- ماده 987 قانون مدنی
- ماده 988 قانون مدنی
- ماده 989 قانون مدنی
- ماده 990 قانون مدنی
- ماده 991 قانون مدنی
- ماده 87 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران