تحلیل فقهی– مبنایی گسترۀ تعزیر در قانون مجازات اسلامی با تأکید بر قواعد فقه حکومتی
 | |
| عنوان | تحلیل فقهی– مبنایی گسترۀ تعزیر در قانون مجازات اسلامی با تأکید بر قواعد فقه حکومتی |
|---|---|
| نویسنده | هادی صالحی محمد کاظم زارع |
| محور موضوعی | حقوق کیفری فقه جزایی |
| سال نشر | ۱۴۰۳ |
| منتشر شده در | نشریه پژوهشنامه حقوق کیفری |
| دوره | ۱۵ |
| شماره | ۲۹ |
| دانلود مقاله | دانلود از سایت نشریه |
تحلیل فقهی– مبنایی گسترۀ تعزیر در قانون مجازات اسلامی با تأکید بر قواعد فقه حکومتی مقاله ای از هادی صالحی و محمد کاظم زارعی که در شماره 29 دوره 15 (تیر 1403) نشریه پژوهشنامه حقوق کیفری منتشر شده است .
چکیده
قانون مجازات اسلامی سال 92 در اقدامی آنی از یکسو اقدام به توسیع مفهوم تعزیر به ارتکاب محرمات شرعی (معاصی) نمود و از سوی دیگر، ضمن حذف عنوان «مجازاتهای بازدارنده» موضوع قانون سابق، دایرۀ تعزیر را شامل نقض مقررات حکومتی نیز دانست. با مراجعه به فقه شیعه، بهویژه قاعدۀ «التعزیر لکل حرام»، عنوان تعزیر، نهتنها قابلیت شمول تمامی گناهان، اعم از صغیره و کبیره، را نداشته، بلکه پاسخ دادن برخی اعمال غیرمعاصی به استناد صیانت از اجتماع و بهعنوان قسمی از کیفرهای تعزیری از منظر فقهی فاقد توجیه مبنایی است؛ کما اینکه این اعمال از باب احکام سلطانیه و تحت عناوین دیگری، همچون «مجازاتهای حکومتی»، قابل توجیه به نظر میرسد. این در حالی است که اقدام قانونگذار از یکسو منجر به ایجاد تقسیمبندی مبهم و پرسشبرانگیز، تحتعنوان تعزیرات منصوص و غیرمنصوص شده و از سوی دیگر سبب پیشبینی نهاد مرور زمان برای تعزیرات (برخلاف فقه امامیه) گردیده است.
کلید واژه ها
- تعزیر
- گناه
- مجازات های باز دارنده
- مجازات های حکومتی
- احکام سلطانیه