عدم اختصاص «بینه» به شهادت دو شاهد
 | |
| عنوان | عدم اختصاص «بینه» به شهادت دو شاهد عنوان |
|---|---|
| نویسنده | اصغر عربیان |
| محور موضوعی | آیین دادرسی مدنی فقه |
| سال نشر | ۱۳۹۲ |
| منتشر شده در | نشریه مطالعات حقوق تطبیقی معاصر |
| دوره | ۴ |
| شماره | ۶ |
| دانلود مقاله | دانلود از سایت نشریه |
عدم اختصاص «بینه» به شهادت دو شاهد عنوان مقاله ای از اصغر عربیان است که در شماره 6 (مرداد 1392) نشریه مطالعات حقوق تطبیقی معاصر منتشر شده است.
چکیده
بینه را میتوان مهمترین دلیل اثبات موضوعات و احکام در صدر اسلام دانست که در لسان اخبار و فتاوای فقهاء نوعاً معادل دو شاهد مرد عادل عنوان شده است. تحت این عنوان اخیر هنوز هم در قوانین قضائی بعنوان یکی از مهمترین دلائل اثبات دعوا مطرح است. در بسیاری از روایات بینه با قرائنی از قبیل عدالت و تعداد همراه است که باعث شده اکثر فقهاء آن را به شهادت دو شاهد عادل تعبیر کنند چرا که صفت عادل بودن (البینه العدول) یا دو نفر بودن بینه صرفاً در همین تعبیر میگنجد. از این رو این گروه قائل به اختصاص بینه به شهادت دو مرد عادل هستند و آن را به چیز دیگری غیر از این اطلاق نمیکنند. یعنی اولاً باید تعداد شهود دو نفر باشند و کمتر یا بیشتر را معتبر نمیدانند. ثانیاً باید مذکر باشند و شهادت زنان را خلاف اصل میدانند مگر در مواردی. ثالثاً باید عادل هم باشند. در کنار این قول، قول دیگری که مختار این مقاله هم هست با استفاده از عموم و اطلاق روایات و برخی قرائن، بینه را به معنی مطلق آن بکار میبرند. یعنی هر دلیلی که شأن اثباتی و تبیین کنندگی داشته باشد. لذا علم قاضی هم تحت عنوان بینه بکار رفته و با این تعبیر میتوان آن را به تمام دلائل اثبات اطلاق کرد ضمن اینکه در مواردی هم که بعنوان شهادت شهود بکار رفته دیگر خصوصیتی در دو نفر بودن و حتی در مذکر بودن شهود نخواهد داشت.
کلیدواژهها
- بینه
- شهادت
- دلیل اثبات
- قضا
- ترافعات
- حکم
- عدلین