عوامل دخیل در اضرار و تبیین ملاک تمییز آنها

از ویکی حقوق
پرش به ناوبری پرش به جستجو
حقوق اسلامی
عنوانعوامل دخیل در اضرار و تبیین ملاک تمییز آنها
نویسندهمحمد هادی صادقی
محمد میرزایی
محور موضوعیحقوق کیفری
فقه
سال نشر۱۳۹۵
منتشر شده درنشریه حقوق اسلامی
دوره۱۳
شماره۴۸
دانلود مقالهدانلود از سایت نشریه


عوامل دخیل در اضرار و تبیین ملاک تمییز آنها عنوان مقاله ای از محمد هادی صادقی و محمد میرزایی است که در خرداد 1395 و در شماره 48 فصلنامه حقوق اسلامی منتشر شده است.

چکیده

عوامل دخیل در حدوث نتیجه زیان بار، از سه قسم خارج نیست که عبارت‌اند از: علت، سبب و شرط؛ ولی عوامل مؤثر در ضمان فقط به «سبب» و «علت» منحصر است. تمییز این مفاهیم از یکدیگر به دلیل عدم ارائه معیار ممیزه و تشابهات فراوان، در مواردی پیچیدگی‌های فراوانی دارد. در این نوشتار با توجه به آثار مترتب بر مداخله هریک از صورت‌های مذکور و به منظور تشخیص و تفکیک آنها از یکدیگر، «تأثیر» و ماهیت واقعی آن به عنوان ملاک و وجه تمییز اصلی محسوب می‌گردد و معیارهای فرعی دیگر یعنی «عدوان»، به عنوان مقدمه تأثیر و «رابطه استناد» به عنوان مجرای تأثیر، معرفی می‌گردند. بر این اساس، علت عامل مؤثری قلمداد می‌شود که عدوانش به صورت نوعی، حتماً موجود و نفساً، تأثیر مستقیم در اضرار دارد؛ بنابراین رابطه استناد میان آن و نتیجه زیانبار برقرار است. سبب نیز عامل مؤثری است که تحقق نتیجه، نه به طور مستقیم از نفس وجودی آن، بلکه از اثرش حاصل شده، عدوانش به صورت بالقوه موجود و به نحو نسبی و با توجه به شرایط، قابلیت حدوث و فعلیت می‌یابد. رابطه استناد نیز به عنوان مجرای سریان تأثیر، زمانی برقرار می‌شود که تأثیر سبب بر اضرار، به فعلیت برسد. همچنین شرط، عامل غیرمؤثری است که به طور مستقیم یا غیرمستقیم، تأثیری بر اضرار ندارد و عدوان نیز در آن به طور نوعی یا نسبی موجود نیست؛ بنابراین هرگز مؤثر در تحقق نتیجه نبوده، به دلیل فقدان تأثیر، توانایی به جریان انداختن رابطه استناد را به عنوان مجرای تأثیر، ندارد.

کلیدواژه‌ ها

مواد مرتبط

برگرفته از «https://wikihoghoogh.net/w/index.php?title=عوامل_دخیل_در_اضرار_و_تبیین_ملاک_تمییز_آنها&oldid=481001»