قاعده فقهی «شَیـن»
 | |
| عنوان | قاعده فقهی «شَیـن» |
|---|---|
| نویسنده | اردوان ارژنگ سمیه آقایی نژاد |
| محور موضوعی | حقوق اسلامی حقوق جزا |
| سال نشر | ۱۴۰۲ |
| منتشر شده در | نشریه مطالعات فقه و حقوق اسلامی |
| دوره | ۱۵ |
| شماره | ۳۳ |
| دانلود مقاله | دانلود از سایت نشریه |
قاعده فقهی «شَیـن» مقاله ای از اردوان ارژنگ و سمیه آقایی نژاد که در اسفند 1402 و در شماره 33 فصلنامه نشریه علمی مطالعات فقه و حقوق اسلامی منتشر شده است.
چکیده
براساس این قاعده، قصاص عضو به جهت «شین» (عیب) است که به سبب جنایت پدید آمده است (انّما یکون القصاص من أجل الشین)، نه مجرّد قطع و جدا شدن عضو. «شین» تا کنون جایگاه خود را به مثابه یک قاعده فقهی به دست نیاورده است. بر این اساس، مسأله این جستار تحقیقی، استخراج و تأسیس قاعده فقهی شین، به عنوان قاعدهای اساسی در باب قصاص عضو است. نوشته حاضر با ابتنای بر روش توصیفی - تحلیلی، به بیان مدارک قاعده (از جمله آیه اعتداء، روایت اسحاق بن عمّار و اجماع) و نیز تبیین ویژگی های قاعده نظیر استمرار شین، فعلیّت شین، مماثلت شین پرداخته است. تنظیم قاعده وار عناوین مرتبط (بر منهج و مسلک فقیهان) موجب میشود باب قصاص عضو به سوی ضابطه مندی در رویّه رهنمون شود. همچنین این قاعده، از منظر فلسفه کیفری قابل تأمّل و درنگ است و هویّت امضایی و ارتکازی آن به اعتبار، انضباط و روال مندی آن کمک میکند.
کلیدواژه ها
- قاعده فقهی
- شین
- قصاص عضو
- مماثلت