ماده 8 مصوبه شورای عالی اداری در خصوص حقوق شهروندی در نظام اداری

ماده 8 مصوبه شورای عالی اداری در خصوص حقوق شهروندی در نظام اداری: حق آگاهی به موقع از تصمیمات و فرآیندهای اداری و دسترسی به اطلاعات مورد نیاز

۱ـ مردم حق دارند بر اساس اطلاعاتی که دستگاه ­های اجرایی در دسترس قرار می­ دهند یا منتشر می ­کنند، برنامه ­های خود را تنظیم کنند. چنانچه دستگاهی بر خلاف اطلاعاتی که قبلاً اعلام کرده و آن اطلاعات، مبنای تصمیمات و اقدامات مردم قرارگرفته عمل نماید، باید پاسخگو باشد.

۲ـ در راستای تحقق نظارت واقعی مردم، دستگاه­ های اجرایی باید به طور سالانه، گزارش عملکرد خود را در دسترس عموم قرار دهند.

۳ـ با رعایت قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات مصوب سال ۱۳۸۸ و آیین نامه­ های اجرایی آن و سایر قوانین و مقرراتی که حق دسترسی افراد به اطلاعات موجود در دستگاه­ های اجرایی را تصریح کرده ­اند، دستگاه­ های اجرایی موظفند اطلاعات درخواستی مردم را در دسترس آنها قرار دهند.

۴ـ به موجب ماده (۱۰) قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات، هر دستگاه اجرایی باید راهنمای دسترسی مردم به اطلاعات خود مشتمل بر انواع و اشکال اطلاعات موجود در آن موسسه و نیز نحوه دسترسی به آن­ ها را در سامانه اطلاع رسانی خود منتشر کرده و به صورت مکتوب نیز در اختیار متقاضیان قرار دهد.

۵ ـ برای آشنا نمودن مردم با حقوق خود و فرآیندهای اداری، دستگاه­های اجرایی باید به آموزش همگانی از طریق وسایل ارتباط ­جمعی اقدام، تا مردم ضمن آشنایی با حقوق و تکالیف خود در تعامل با آن سازمان، انتظارات خود را تنظیم نمایند.

۶ ـ اطلاعات مورد نیاز مردم می­ بایست از طرق مختلف نظیر موارد ذیل در اختیار آن ها قرار داده شوند:

الف ـ نصب تابلو راهنما در مبادی ورودی و معرض دید مراجعین و نیز تارنما (وب سایت) و درگاه (پُرتال) اینترنتی.

ب ـ تهیه و توزیع بروشور و کتاب راهنمای مراجعین.

ج ـ راه اندازی خط تلفن گویا.

د ـ نصب نام، پست سازمانی و رئوس وظایف متصدیان انجام کار در محل استقرار آنان.

۷ـ دستگاه ­های اجرایی باید در ابلاغ تصمیمات خود به مراجعین، ضمن رعایت نکات زیر، نسخه ­ای از تصمیم اتخاذ شده را به ذینفع تحویل نمایند.

الف ـ تاریخ و شماره تصمیم.

ب ـ مشخصات متقاضی.

ج ـ مستندات قانونی و استدلال ­های منجر به تصمیم اتخاذ شده.

د ـ مفاد اصلی تصمیم.

هـ ـ اعلام مرجع و مهلت اعتراض به تصمیم.

و. نام و سمت صادر کننده ابلاغیه.

۸ ـ دستگاه­ های اجرایی مکلفند فرآیند انجام کار مراجعین را به صورت مرحله به مرحله، از طرق مقتضی نظیر ارسال پیامک به اطلاع آن ­ها برسانند.

۹ـ دستگاه­ های اجرایی مکلفند اطلاعات راجع به نحوه استفاده مردم از خدمات و فرآیندهای اداری، نحوه مشارکت در آن ها و نحوه اعتراض به تصمیمات و اقدامات خود را در اختیار عموم قرار دهند، به نحوی که امکان تصمیم­گیری آگاهانه را برای آن ها فراهم کنند.

• ۱۰ـ دستگاه ­های اجرایی باید متناسب با مراجعات، به منظور بهبود مستمر نظام ارائه خدمت و افزایش رضایت­مندی مراجعان، به طرق مناسب اطلاع­ رسانی نموده و حسب میزان اهمیتی که اطلاع مردم از فعالیت­ های آن ها دارد، جلسات پرسش و پاسخ با اصحاب رسانه برگزار کنند.

۱۱ـ در جلسات پرسش و پاسخی که از سوی سخنگوی دستگاه اجرایی یا روابط عمومی دستگاه برگزار می­شود، نباید تبعیضی از حیث دعوت، شرکت، طرح پرسش، ارائه پاسخ و سایر موارد، علیه رسانه­ های منتقد صورت گیرد.

۱۲ ـ دستگاه ­های اجرایی باید در فعالیت­ های اطلاع ­رسانی خود نکات زیر را مورد توجه قرار دهند:

الف ـ مفید بودن اطلاعات قابل دسترس یا ارائه شده؛ یعنی اطلاعاتی که علم به آن­ ها، توان تشخیص و قضاوت و آگاهی افراد را افزایش می­دهد.

ب ـ درست بودن اطلاعات ارائه شده؛ بدین معنا که هم اسناد و مدارک و ابزارهای حاوی اطلاعات باید واقعی و صحیح بوده و هم مفاد و مندرجات آن­ها عاری از خدشه باشد.

ج ـ به روز بودن اطلاعات قابل دسترس یا ارائه شده؛ یعنی اطلاعات باید حاوی آخرین تحولات، مصوبات، اصلاحیه­ ها و تفسیرها باشد.

د ـ به موقع بودن اطلاع­ رسانی؛ یعنی اطلاعات باید در زمانی که نیاز به آن وجود دارد ارائه شود به نحوی که مخاطبان، فرصت معقول برای واکنش و تصمیم­ گیری پس از آگاه شدن از آن را داشته باشند.

هـ ـ کامل بودن اطلاع­ رسانی؛ یعنی تمام اطلاعاتی که واکنش یا اقدام یا تصمیم مخاطبان به آن­ ها منوط است، نظیر زمان، مکان، اسناد و ادله، هزینه و مدارک هویتی لازم، به صورت یک جا اعلام شوند.

توضیح واژگان

• دستگاه اجرایی: کلیه وزارتخانه ها، مؤسسات دولتی، مؤسسات یا نهادهای عمومی غیردولتی، شرکت های دولتی و کلیه دستگاه هایی که شمول قانون بر آنها مستلزم ذکر و یا تصریح نام است از قبیل شرکت ملی نفت ایران، سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، بانک مرکزی، بانک ها و بیمه های دولتی، دستگاه اجرایی نامیده می شوند.
• آیین نامه اجرایی: آیین نامه ای است که برای به اجرا نهادن قانون، وضع شود، خواه خود پارلمان وضع کند یا قوه مجریه یا مقامات اداری در حدود صلاحیت خود.
• اعتراض: اعتراض دارای دو مفهوم است: الف) مفهوم اعم شامل واخواهی و تجدیدنظرخواهی و فرجام‌خواهی، اعاده دادرسی و اعتراض ثالث است.ب) مفهوم اخص منصرف به مواردی است که رسیدگی به اعتراض در همان دادگاه صورت می‌پذیرد.هر جا لفظ اعتراض در آیین دادرسی آمده‌ است، دلالت به نوع خاص دارد (اعتراض به قرار تأمین خواسته و اعتراض به حکم غیابی). به عبارت دیگر، چنین مطرح شده است که اعتراض، شکایتی است که از رأی، به مرجع صادر کننده آن برای رسیدگی داده می‌شود. همچنین، شایان ذکر است که واژه اعتراض به معنی واخواست (پروتست) نیز آمده‌ است. این واژه به معنای ایراد هم به کار رفته است.