مالکیت آفریدههای هوش مصنوعی؛ مروری بر چالش نوین حقوق مالکیت فکری در عصر فناوری
 | |
| عنوان | مالکیت آفریدههای هوش مصنوعی؛ مروری بر چالش نوین حقوق مالکیت فکری در عصر فناوری |
|---|---|
| نویسنده | احمد فدوی محسن لعل علیزاده |
| محور موضوعی | حقوق خصوصی حقوق مالکیت فکری |
| سال نشر | ۱۴۰۳ |
| منتشر شده در | نشریه پژوهشنامه حقوق اسلامی |
| دوره | ۲۵ |
| شماره | ۶۶ |
| دانلود مقاله | دانلود از سایت نشریه |
مالکیت آفریدههای هوش مصنوعی؛ مروری بر چالش نوین حقوق مالکیت فکری در عصر فناوری عنوان مقاله ای از احمد فدوی و محسن لعل علیزاده است که در دی 1403 و شماره 66 فصلنامه علمی پژوهش نامه حقوق اسلامی منتشر شده است.
چکیده
با مشاهده انبوه محتوای تولید شده از سوی هوش مصنوعی، این سوال اساسی متبادر میشود که مالکیت این آفریدهها متعلق به کیست؟ آیا هوش مصنوعی میتواند مالک داراییهای معنوی تولید شده باشد؟ برای پاسخ به این سوالات، پارادایمهای کنونی حقوق مالکیت فکری به چالش کشیده شده است و از سوی دیگر، نحوه رویارویی قوانین با خلاقیّتهای نوین ماشینمحور میتواند حاوی پیامدهای اقتصادی و تجاری گسترده باشد. هوش مصنوعی در حال حاضر برای تولید آثار مختلف هنری، علمی، رسانهای، کامپیوتری و امثال آن بهکار گرفته شده است. از بُعد نظری، این آثار میتوانند متعلق حق تلقی نشوند؛ زیرا توسط نویسنده انسانی خلق نشده و در نتیجه میتوانند آزادانه مورد استفاده قرار گیرند. امّا این امر پیامدهای اقتصادی ناخوشایندی خواهد داشت، چه آنکه اشخاص حقیقی و شرکتها میلیونها دلار بر سیستمهایی سرمایهگذاری کردهاند که محصولات آن توسط قانون مورد حمایت واقع نشده و میتواند بدون پرداخت هزینه توسط هر کسی در جهان بهکار گرفته شود. این چالش بیتردید آینده هوش مصنوعی را تضعیف کرده و سرمایهگذاری بر روی آن را مخاطرهآمیز خواهد کرد. برای حل چالش مالکیت فکری تولیدات هوش مصنوعی، راهکارهایی در سراسر جهان ارائه شده است؛ این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی در ضمن مطالعه و ارائه رویکردهای مختلف، به این نتیجه رسیده است که اعطای حقوق مادی و معنوی به شخصی که عملیات هوش مصنوعی را ممکن کرده است، معقولترین رویکرد است که تضمینگر تداوم سرمایهگذاری شرکتها در حوزه فناوری خواهد بود.
کلید واژه ها
- هوش مصنوعی
- مالکیت معنوی
- حق تألیف
- حق اختراع
- حق چاپ