ماده ۵۵۳ قانون تجارت

ماده ۵۵۳ قانون تجارت: اگر اقوام شخص ورشکسته بدون شرکت مشارالیه اموال او را از میان ببرند یا مخفی نمایند یا پیش خود نگاهدارند به مجازاتی که برای سرقت معین است محکوم خواهند شد.

• مشاهده ماده قبلی
• مشاهده ماده بعدی

مواد مرتبط

• ماده ۵۵۲ قانون تجارت
• ماده ۵۵۴ قانون تجارت
• ماده ۶۶۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)

توضیح واژگان

• ورشکسته: ورشکستگی، وضع بازرگان عاجز از اجرای تعهدات بازرگانی است. بدین معنا که نتواند دیون حال خود را بدهد. به عبارت دیگر اگر در دارایی حاضر، قسمت مثبت دارایی کمتر از قسمت منفی باشد حالت ورشکستگی تاجر محقق است.
• مال: مال در لغت، از مصدر «میل» به معنای خواستن، گرفته شده‌است و جمع آن اموال و به معنای دارایی‌ها، داشته‌ها و مال‌ها است. علت نامگذاری مال، میل به مبادله و دست به دست گرداندن آن است. مال در لغت، معانی دیگری دارد، از جمله اینکه آنچه که به تملیک انسان در می‌آید؛ هر آنچه که دارای ارزش، تملک پذیر و قابل استفاده باشد و در اصطلاح دارای معانی متعددی است: هر آنچه که قابل معاوضه و مبادله بین مردم باشد و تلف نمودن آن، موجب مسئولیت است. هر چه که دارای ارزش مصرفی مستقیم یا غیرمستقیم باشد. به مجموع دارایی‌هایی که مالیت دارد. شیئی که اعتبار و ارزش اقتصادی داشته باشد. به حقوق اعم از عینی و دینی و معنوی، مال اطلاق می‌گردد.
• مجازات: مجازات در لغت به معنی جزا دادن، پاداش و کیفر آمده است. در اصطلاح حقوقی، آزاری است که قاضی به علت ارتکاب جرم به نشانه نفرت جامعه از عمل مجرمانه و مرتکب آن برای شخص مقصر، مطابق قانون تعیین می‌کند. همچنین مجازات ضامن اجراء قواعد مربوط به نظم عمومی است و با سایر ضمانت اجراها متمایز است.

نکات تفسیری دکترین ماده 553 قانون تجارت

بر اساس ماده ۵۵۳ قانون تجارت مجازات از بین بردن، مخفی کردن یا نزد خود نگاه داشتن اموال تاجر از سوی اقوام وی، همان مجازات سرقت است. جرم موضوع ماده ۵۵۳ قانون تجارت را نباید جرم سرقت به معنای خاص خود دانست. بلکه این رفتار جرمی خاص است که صرفاً مجازات جرم سرقت برای آن نیز در نظر گرفته شده است. عده‌ای این مجازات را مجازات پیش‌بینی شده در ماده ۶۶۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) می‌دانند. مگر اینکه رفتار ارتکابی مشمول شرایط حد باشد. اما به صورت کلی با توجه به اصل تفسیر مضیق به نفع متهم، باید او را مشمول ماده ۶۶۱ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) دانست. ارتکاب این جرایم را نباید شرکت در جرم دانست. بلکه این اقدامات هر یک فعلی مستقل است که بدون شرکت تاجر نیز محقق می‌شود. حتی گروهی معتقدند فرقی ندارد این جرایم به نفع تاجر ورشکسته واقع شده باشد یا به نفع خود مرتکب.

نکات توصیفی هوش مصنوعی ماده 553 قانون تجارت

1. افراد خانوادهٔ شخص ورشکسته در صورت پنهان‌کردن یا نگه‌داشتن اموال او بدون مشارکت مستقیم او مجازات می‌شوند.
2. مجازات تعیین‌شده برای اقوامی که اموال شخص ورشکسته را مخفی کنند یا نگاه دارند، همان مجازات سرقت است.
3. این ماده قانونی به منظور پیشگیری از سوءاستفاده‌های احتمالی افراد نزدیک به فرد ورشکسته تدوین شده است.
4. تأکید این ماده بر نقش نیافتن مستقیم شخص ورشکسته در اقدامات اقوامش است.
5. هدف اصلی این قانون حفظ حقوق طلبکاران و جلوگیری از افعال تقلبی برای مخفی‌کردن اموال است.

انتقادات

به اعتقاد برخی از حقوقدانان هیچ شباهتی میان عنصر مادی جرم فوق که همان از بین بردن، مخفی کردن و پیش خود نگاه داشتن است و عنصر مادی جرم سرقت وجود ندارد. لذا تشبیه این دو جرم به یکدیگر از سوی مقنن مطلوب نیست.