از درجهبندیِ چهارگانة جرایم تا درجهبندی هشتگانة کیفرهای تعزیری؛ آسیبها و خلأها
 | |
| عنوان | از درجهبندیِ چهارگانة جرایم تا درجهبندی هشتگانة کیفرهای تعزیری؛ آسیبها و خلأها |
|---|---|
| نویسنده | بابک پورقهرمانی |
| محور موضوعی | حقوق کیفری فقه |
| سال نشر | ۱۳۹۷ |
| منتشر شده در | نشریه مطالعات حقوق تطبیقی معاصر |
| دوره | ۹ |
| شماره | ۱۶ |
| دانلود مقاله | دانلود از سایت نشریه |
از درجهبندیِ چهارگانة جرایم تا درجهبندی هشتگانة کیفرهای تعزیری؛ آسیبها و خلأها عنوان مقاله ای از بابک پورقهرمانی است که در شماره 16 (فروردین 1397) نشریه مطالعات حقوق تطبیقی معاصر منتشر شده است.
چکیده
با تصویب قانون مجازات اسلامی در سال 1392، تحولات گستردهای در سیستمِ تعیین و اِعمال کیفرها، بهویژه در تعزیرات بهوجود آمد. قانون یادشده ضمن حفظ تقسیمبندی شرعیِ مجازاتها، تعزیرات را به هشت درجه تقسیم کرده است. درجهبندی کیفرها در نظامهای حقوقی امری معمول و دارای آثار ماهوی و شکلی است و نقش انکارناپذیری در ضابطهمند کردن اِعمال واکنشها و نحوۀ بهکارگیری تأسیسهای حقوقی مقرر در قانون دارد. ولی پرسش این است که مبنای درجهبندی هشتگانه در قانون یادشده چیست؟ اجرا و اِعمال این درجهبندی چه آثار و تبعاتی میتواند داشته باشد؟ هدف نوشتار حاضر بررسی خلأها و آسیبهای وارده بر درجات هشتگانۀ کیفرها در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 است. یافتهها و نتایج تحقیق حاکی از آن است که قانونگذار در خصوص درجهبندی کیفرهای تعزیری از مبنای خاص و معقولی پیروی نکرده است و اختصاص آن به تعزیرات هم مبنایی ندارد و نبود مبنا موجدِ آثار منفی ازجمله عدم تشخیص مجازات شدید از خفیف، نقض حقوق مکتسبۀ متهم، و تناقض با سیاستهایِ کلی نظام قضایی شده است و از طرفی، درجهبندی هشتگانۀ کیفرها بر برخی تأسیسهای حقوقی اثر منفی داشته و ماهیت حقوقی آن نهادها را متزلزل کرده است. لذا درجهبندی سهگانۀ تمام کیفرها (حدود، قصاص و دیات) میتواند ایرادات موجود را مرتفع سازد.