استثنائات وارده بر «اصل علنی بودن دادرسی» در حقوق ایران، اسناد حقوق بشری و اساسنامه دادگاههای بینالمللی
 | |
| عنوان | استثنائات وارده بر «اصل علنی بودن دادرسی» در حقوق ایران، اسناد حقوق بشری و اساسنامه دادگاههای بینالمللی |
|---|---|
| نویسنده | امیر بارانی بیرانوند عفت احمد زاده |
| محور موضوعی | حقوق تطبیقی آیین دادرسی کیفری |
| سال نشر | ۱۴۰۲ |
| منتشر شده در | نشریه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی |
| دوره | ۶ |
| شماره | ۲۰ |
| دانلود مقاله | دانلود از سایت نشریه |
استثنائات وارده بر «اصل علنی بودن دادرسی» در حقوق ایران، اسناد حقوق بشری و اساسنامه دادگاههای بینالمللی عنوان مقالهای از امیر بارانی بیرانوند و عفت احمد زاده است که در آذر 1402 و در شماره 20 فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی منتشر شده است.
چکیده
اصل علنی بودن دادرسی یکی از معیارهای احراز عادلانه بودن دادرسی است که منتج به تضمین حقوق اشخاص و ارتقای کیفیت رسیدگی کیفری میگردد، این اصل بهعنوان یک اصل مقبول در اسناد بینالمللی حقوق بشری و اساسنامه دادگاههای کیفری پذیرفته شده است، ولی آنچه مسلم است، اینکه اصل علنی بودن دادرسی، همانند دیگر اصول کلی، اصل مطلقی نیست که تحت هر شرایطی اجرا گردد؛ گاهی عروض مصالحی والاتر نظیر مصالح ملی، اخلاق حسنه، مصالح خصوصی اصحاب دعوا و اقتضای عدالت لزوم رعایت علنی بودن رسیدگی را با محدودیت مواجه میسازد و سببی برای برگزاری غیرعلنی رسیدگیها خواهد شد. این اصل همگام با نظامات حقوقی دنیا در قوانین داخلی پیشبینی شده است و قانون اساسی در اصول ۱۶۵ و ۱۶۸ وسایر قوانین شکلی موضوعه آن را مطمح نظر قرار دادهاند، بیان کلی و غیرشفاف استثنائات این اصل در قوانین بینالملل و ایران، قابل دفاع نیست، و بهکارگیری عباراتی نظیر «اعمال منافی عفت»، «جرایم برخلاف حسنه»، «احساسات مذهبی»، «نظم عمومی»، «دعاوی خصوصی و روابط خانوادگی» و... در قوانین داخلی مبهم و غیر شفاف است، و لازم بود تا مقنن این استثنائات را کاملا تبین مینمود تا صرفاً در مواردی که حقاً داخل در استثناست، جلسات رسیدگی به نحو غیرعلنی برگزار گردد، تا از این بستر دادرسی عادلانه تحقق پیدا کند. این جستار که به روش توصیفی- تحلیلی صورتگرفته نخست به جایگاه این اصل در اسناد بینالمللی و داخلی پرداخته و بعد از آن استثنائات وارده بر اصل را مورد دقت نظر قرار داده است.
کلیدواژهها
- علنی بودن دادرسی
- مصالح ملی
- اخلاق حسنه
- محاکمات غیرعلنی
- اقتضای عدالت
مواد مرتبط
- اصل 165 قانون اساسی
- اصل 168 قانون اساسی
- ماده 302 قانون آیین دادرسی کیفری
- ماده 305 قانون آیین دادرسی کیفری
- ماده 352 قانون آیین دادرسی کیفری
- ماده 354 قانون آیین دادرسی کیفری
- ماده 413 قانون آیین دادرسی کیفری
- ماده ۳۴ قانون مطبوعات
- ماده 9 قانون مدنی
- ماده 101 قانون آیین دادرسی مدنی
- ماده 1 قانون جرم سیاسی
- ماده 2 قانون جرم سیاسی
- ماده 58 قانون حمایت خانواده