دفاع مشروع افراطی در فرایند رسیدگی کیفری ایران (با تأکید بر قتل عمد)

عنوان	دفاع مشروع افراطی در فرایند رسیدگی کیفری ایران (با تأکید بر قتل عمد)
نویسنده	سعید قائدی
محور موضوعی	حقوق کیفری; آیین دادرسی کیفری; حقوق جزا و جرم شناسی
سال نشر	۱۴۰۳
منتشر شده در	نشریه پژوهش های‌ حقوقی
دوره	۲۳
شماره	۵۹
دانلود مقاله	دانلود از سایت نشریه
	ن; ب; و;

دفاع مشروع افراطی در فرایند رسیدگی کیفری ایران (با تأکید بر قتل عمد) مقاله ای از سعید قائدی که در شماره 59 (مهر 1403) فصلنامه نشریه علمی پژوهش های حقوقی منتشر شده است.

چکیده

قانون مجازات اسلامی 1392 با ورودی دیرهنگام به تأسی از رویه قضایی، دفاع مشروع افراطی یا بیش‌ازحد را مورد پذیرش قرار داده و به توسعه دفاع مشروع پرداخته است. از دیدگاه قانون‌گذار جدید، مدافع مشروع ناقص، از یک سو بسان و همسان کسی نیست که به نحو عدوان و ظالمانه اقدام به قتل دیگری می‌نماید و از سوی دیگر، در قتل عمد صرفاً شایسته کیفرزدایی از مجازات قصاص بدون محکومیت‌زدایی مطلق است. با وجود این تجویز، ملاحظه تبصره 2 ماده 156 و تبصره 2 ماده 302، لزوم تفسیر منطقی در تعیین ضابطه پذیرش دفاع مشروع افراطی را ایجاب می‌نماید، چه آنکه در این نصوص هم به شرایط دفاع و هم به‌مراتب دفاع توجه داشته است. پژوهش حاضر با استفاده از روش تحلیلی ـ توصیفی و جمع‌آوری اطلاعات مورد نیاز به روش کتابخانه‌ای و با تکیه بر پرونده‌های قتل عمد موجود در نظام عدالت کیفری ایران می‌کوشد تأثیر و تأثر رویه قضایی از دوگانگی تقنینی را با رویکردهای کیفردهی شرایط دفاع‌محور و مراتب دفاع‌محور نشان دهد و در پایان ضمن تأکید بر لزوم سیاست‌گذاری جنایی منسجم به‌منظور حفظ حقوق ولی دم این نتیجه حاصل می‌شود که تبصره 2 ماده 302 صرفاً ناظر بر جنایات و مبتنی بر عدم رعایت مراتب دفاع با وجود ضرورت و صدق اصل دفاع است و جایگاه تبصره 2 ماده 156 نیز ناظر بر سایر جرایم در صورت فقدان یکی از شرایط دفاع مشروع است. اثر دفاع مشروع افراطی در جنایات عمدی، کیفرزدایی از قصاص و در سایر جرایم صرفاً تحمیل بار اثبات فقدان شرایط دفاع از مدافع به مهاجم است.

کلیدواژه ها

مواد مرتبط

دفاع مشروع افراطی در فرایند رسیدگی کیفری ایران (با تأکید بر قتل عمد)

چکیده

کلیدواژه ها

مواد مرتبط

منوی ناوبری

جستجو