وضعیت فقهی- حقوقی معاملۀ معارض با شرط فاسخ
وضعیت فقهی- حقوقی معاملۀ معارض با شرط فاسخ عنوان مقاله ای از جواد نیک نژاد است که در تیر 1401 و در شماره 27 نشریه مطالعات حقوق تطبیقی معاصر منتشر شده است.
 | |
| عنوان | وضعیت فقهی- حقوقی معاملۀ معارض با شرط فاسخ |
|---|---|
| نویسنده | جواد نیک نژاد |
| محور موضوعی | حقوق مدنی حقوق قراردادها فقه |
| سال نشر | ۱۴۰۱ |
| منتشر شده در | نشریه مطالعات حقوق تطبیقی معاصر |
| دوره | ۱۳ |
| شماره | ۲۷ |
| دانلود مقاله | دانلود از سایت نشریه |
چکیده
در نظام حقوقی ایران و فقه امامیه حقوق بایع و مشتری متعادل نیست، بلکه به علت تملیکی بودن بیع، کفۀ ترازوی حمایت قانونی به سمت مشتری سنگینتر است؛ لذا طرفین در عقد بیع تلاش میکنند از راهکارهایی برای متعادل نمودن حقوق فیمابین استفاده نمایند. یکی از این راهحلها که بهشدت در جامعه رواج دارد استفاده از شرط فاسخ در مبایعهنامهها است، سؤالی که پاسخ به آن از اهمیت بسیاری برخوردار است، اینست که آیا مشتری بلافاصله بعد از عقد و قبل از تحقق یا عدم تحقق معلقعلیه شرط فاسخ میتواند نسبت به انتقال مبیع به غیر اقدام کند؟ در این خصوص اختلاف نظر وجود دارد؛ عدهای با قیاس شرط فاسخ با پارهای از خیارات، مانند غبن، تصرفات منافی مشتری با شرط فاسخ را صحیح میدانند و برخی دیگر قائل به عدم نفوذ تصرفات مشتری هستند. فرضیۀ ما در این تحقیق این است که مشتری در دورۀ یادشده حق تصرف منافی با شرط فاسخ را ندارد و در صورت انجام معاملۀ معارض، این معامله از نظر فقهی و حقوقی در وضعیت مراعی است، در صورت تحقق معلقعلیه و انفساخ معاملۀ اصلی، معاملۀ معارض نیز منفسخ میشود، ولی در صورت عدم تحقق شرط فاسخ، مانع معاملۀ معارض مرتفع شده، معامله به قوت خود باقی خواهد ماند.