وقف موقّت؛ برون رفت از بن بست های حقوقی و توسعه کارآمدی اقتصادی
 | |
| عنوان | وقف موقّت؛ برون رفت از بن بست های حقوقی و توسعه کارآمدی اقتصادی |
|---|---|
| نویسنده | حسین حقیقت پور محمد حسن حائری یزدی |
| محور موضوعی | حقوق خصوصی حقوق مدنی |
| سال نشر | ۱۴۰۲ |
| منتشر شده در | نشریه مطالعات فقه و حقوق اسلامی |
| دوره | ۱۵ |
| شماره | ۳۳ |
| دانلود مقاله | دانلود از سایت نشریه |
وقف موقّت؛ برون رفت از بن بست های حقوقی و توسعه کارآمدی اقتصادی مقاله ای از حسین حقیقت پور و محمد حسین حائری یزدی که در اسفند 1402 و در شماره 33 فصلنامه نشریه علمی مطالعات فقه و حقوق اسلامی منتشر شده است.
چکیده
در تلقّی مشهور فقیهان، فصل ممیّز وقف نسبت به جنس عطایا، حبس اصل مال به انضمام تسبیل منافع آن است و بر این مبنا، «دوام» از ویژگی های ضروری وقف انگار میشود. این تلقّی از یک سو مستلزم نگاهداشت سرمایه از گردش مالی و بازتولید ثروت است و از سوی دیگر، لزوم پیروی از اراده واقف و احتیاط در انطباق وضعیّت وقف بر آن، گاه به بن بست هایی حقوقی می انجامد. همچنین با پذیرش پیش فرض مزبور، اقبال عمومی به وقف کمتر خواهد بود؛ زیرا مال موقوفه معمولاً دارای ارزش اقتصادی قابل توجّهی است. پیشنهادی که میتوان برای پاسخ به این معضلات فراروی نهاد اعتباربخشی به «وقف موقّت» و ترویج آن است؛ نهادی که بسیاری از کشورهای اسلامی احیاناً با تبعیّت از فتوای فقهی غیر مشهور، در بهرهگیری از آن پیشگام و البته موفّق بودهاند. در کشور ما نیز میتوان از این نهاد به عنوان یکی از بهترین سازوکارهای تحقّق سیاست های اقتصاد مقاومتی بهره جست. در نوشتار پیش رو، نگارندگان تلاش میکنند با توصیف و تحلیل منابع کتابخانهای و با تکیه بر رأی برخی از دانشمندان بزرگ، مبانی دیدگاه مشهور را تضعیف نمایند؛ سپس خاستگاه نظری «وقف موقّت» را استحکام بخشیده و در نهایت، ورود این نهاد در نظام قانونگذاری را پیشنهاد کنند.
کلیدواژه ها
- وقف
- قانون اوقاف
- شرط دوام در وقف
- اقتصاد مقاومتی