تحلیل قاعده اغتفار و نقش آن در شروط ضمن عقد

از ویکی حقوق
پرش به ناوبری پرش به جستجو
حقوق اسلامی
عنوانتحلیل قاعده اغتفار و نقش آن در شروط ضمن عقد
نویسندهعلی اصغر گل محمدی
علی تولائی
سید جعفر هاشمی
محور موضوعیحقوق مدنی
فقه
حقوق خصوصی
سال نشر۱۳۹۷
منتشر شده درنشریه حقوق اسلامی
دوره۱۵
شماره۵۶
دانلود مقالهدانلود از سایت نشریه


تحلیل قاعده اغتفار و نقش آن در شروط ضمن عقد عنوان مقاله ای از علی اصغر گل محمدی، علی تولائی و سید جعفر هاشمی است که در فروردین 1397 و در شماره 56 فصلنامه حقوق اسلامی منتشر شده است.

چکیده

قاعده اغتفار (یغتفر فی التوابع ما لایغتفر فی غیرها) که در فقه اسلامی با عبارت‌های گوناگونی بیان شده، جزو قاعده‌های فقهی است که در بین فقیهان امامیه و اهل سنت به‌عنوان قاعده‌ای مشهور و مقبول لحاظ شده است. این قاعده که مبنای اصلی آن بنای عقلا است، رابطه میان تابع (فرع) و متبوع (اصل) را تشریح می‌کند؛ به این ترتیب که آن‌چه رعایت آن در متبوع الزامی می‌باشد، ممکن است در تابع ضروری نباشد.

قاعده اغتفار در باب‌های گوناگون فقه و حقوق، به‌ویژه بحث شروط ضمن عقد قابل استناد است؛ زیرا شروط ضمن عقد، تابعی از عقد اصلی بوده و برخی از اموری که رعایت آن‌ها در عقد (متبوع) لازم می‌باشد، در شرط ضمن آن (تابع) قابل چشم‌پوشی است. به همین علت، قاعده پیش‌گفته در بعضی از شرایط صحت شروط ضمن عقد از جمله منجز بودن، علم به موضوع و جهت مشروع شرط و نیز در حکم شروط ضمن عقد، قابلیت اعمال دارد؛ از این‌رو، هر چند در صورت فقدان شرایط صحت شرط می‌توان شرط را به راحتی باطل اعلام کرد اما این امر قابل تسری به عقد نیست؛ یعنی اصولاً بطلان شرط در عقد اثری نخواهد داشت.

کلیدواژه‌ ها

مواد مرتبط